Coraz więcej Polaków korzysta z fintechowych aplikacji bankowych, takich jak Revolut czy ZEN. Jednym z powodów jest fakt, że konta w tych systemach są niewidoczne dla polskich komorników w systemie OGNIVO, co sprawia, że osoby zadłużone chętnie sięgają po takie rozwiązania. Czy ZEN może być realną konkurencją dla Revoluta? Jak długo konta w tych aplikacjach pozostaną poza zasięgiem egzekucji komorniczej?
Zadłużenie Polaków – dane alarmują
Według danych BIG InfoMonitor, pod koniec 2024 roku liczba zadłużonych Polaków wyniosła 2,5 mln osób, a łączna kwota ich zobowiązań osiągnęła 84,7 miliarda złotych. Choć liczba dłużników spadła o 129 tysięcy, całkowita suma zadłużenia wzrosła o 1,2 miliarda złotych. Większość zadłużonych stanowią mężczyźni (62%), natomiast kobiety stanowią 38% tej grupy.
Revolut – popularne rozwiązanie dla zadłużonych
Fintech Revolut zdobył już w Polsce 4 miliony użytkowników, a ich liczba co roku wzrasta o milion. Aplikacja oferuje funkcje podobne do tradycyjnych banków: rachunek, przelewy, wymianę walut, a także możliwość inwestowania w kryptowaluty i akcje. Revolut posiada polski numer IBAN, jednak nie jest bankiem zarejestrowanym w Polsce, lecz na Litwie.
Dzięki temu, że konta Revoluta nie są widoczne w systemie OGNIVO, komornik nie ma do nich dostępu. Aby zająć środki na takim koncie, dłużnik musiałby samodzielnie podać komornikowi numer rachunku. To właśnie ten mechanizm sprawia, że aplikacja cieszy się dużą popularnością wśród osób zadłużonych.
ZEN – nowa konkurencja dla Revoluta
Na rynku pojawił się kolejny fintech o podobnym modelu działania – ZEN. Podobnie jak Revolut, jest to aplikacja zarejestrowana na Litwie, oferująca rachunki, karty płatnicze oraz konta walutowe. Jednak w przeciwieństwie do Revoluta, ZEN pobiera opłaty za przelewy w złotych i euro oraz nie oferuje darmowego limitu wypłat z bankomatów. Plusem ZEN jest jednak niższa prowizja za wymianę walut w weekendy.
Czy komornik może zająć konto w ZEN?
Podobnie jak Revolut, ZEN korzysta z polskich numerów IBAN, jednak są one wynajmowane od Aion Banku. Oznacza to, że polscy komornicy nie widzą kont ZEN w systemie OGNIVO, co utrudnia ewentualne zajęcie środków.
Czy prawo się zmieni? Jak długo konta w ZEN pozostaną poza zasięgiem komornika?
Eksperci wskazują, że obecnie obowiązujące przepisy dotyczące tzw. wirtualnych IBAN-ów są niepełne. Aktualnie obowiązuje ustawa o systemie informacji finansowej, jednak już za dwa lata wejdzie w życie unijne rozporządzenie dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy, które może zmienić zasady działania fintechów.
Dodatkowo Europejski Bank Centralny oraz Komisja Europejska prowadzą prace nad regulacjami dotyczącymi wirtualnych IBAN-ów w całej Unii Europejskiej. Możliwe, że w ciągu 2-3 lat przepisy zmienią się tak, że komornicy zyskają dostęp do rachunków prowadzonych w aplikacjach fintechowych, takich jak ZEN czy Revolut.
