Rząd finalizuje ustawę wprowadzającą bon senioralny – nowe świadczenie adresowane do osób starszych z rosnącymi potrzebami opiekuńczymi i mieszkaniowymi. Maksymalna wartość wsparcia wyniesie 2150 zł miesięcznie i będzie przeliczana na liczbę godzin usług opiekuńczych realizowanych w miejscu zamieszkania seniora. Usługi mają charakter niemedyczny i obejmą pomoc w podstawowych czynnościach dnia codziennego: zaspokajaniu potrzeb życiowych, organizacji dostępu do świadczeń zdrowotnych, utrzymaniu higieny oraz kontaktach z otoczeniem.
Dla kogo bon senioralny?
Adresatami bonu są osoby w wieku 75+, które mają niezaspokojone potrzeby w wykonywaniu czynności dnia codziennego. W pierwszych trzech latach – do końca 2028 r. – wsparcie otrzyma jednak w pierwszej kolejności grupa 80+. Konstrukcja świadczenia ma wypełnić lukę między pomocą społeczną a systemem ochrony zdrowia, ułatwiając rodzinom godzenie pracy z opieką nad bliskimi.
Bon senioralny ma wystartować 1 stycznia 2026 r. w formule pilotażu, a pełne wdrożenie przewidziano na I kwartał 2027 r. Wniosek o świadczenie złoży zstępny seniora (np. dziecko, wnuk), który uzyskuje dochody z pracy – na etacie, w działalności gospodarczej lub w rolnictwie. Obowiązują limity: dochód wnioskującego nie może być niższy niż minimalne wynagrodzenie; nie może też przekroczyć dwukrotności minimalnej pensji w gospodarstwie jednoosobowym ani trzykrotności w gospodarstwie wieloosobowym. Z programu wyłączone są gospodarstwa, w których z seniorem mieszka inna dorosła osoba niepracująca, zdolna zapewnić niezbędną pomoc.
Najem senioralny
Równolegle rząd proponuje najem senioralny – rozwiązanie ułatwiające zmianę mieszkania na lokal bez barier, lepiej dopasowany do potrzeb. Senior zachowa prawo własności dotychczasowego lokalu, a jednocześnie będzie mógł złożyć wniosek do gminy o najem mieszkania spełniającego kryteria dostępności. Umowę zawiera się wyłącznie z gminą, która pełni rolę gwaranta bezpieczeństwa najmu.
Projekt zakłada także wzmocnienie podaży usług opiekuńczych i ograniczenie „szarej strefy”. Osoba wykonująca usługi w ramach bonu musi być pełnoletnia, posiadać co najmniej wykształcenie średnie lub branżowe oraz ukończyć 30-godzinne szkolenie (m.in. z organizacji opieki i pierwszej pomocy). Z kręgu potencjalnych opiekunów wyłączono członków najbliższej rodziny seniora oraz małżonka mieszkającego oddzielnie. Realizacja bonu będzie należeć do gmin – samodzielnie lub zlecana podmiotom ekonomii społecznej i organizacjom pozarządowym – co ma pobudzić rozwój lokalnej infrastruktury usług opiekuńczych. Ministerstwo zapowiada, że nowy pakiet stworzy „nową erę polityki senioralnej”, odpowiadając na wyzwania demograficzne i realne potrzeby opieki domowej.
