Co ile lat odbywają się wybory samorządowe? Nowelizacja wszystko zmieniła

Wybory samorządowe w Polsce odbędą się w niedzielę 7 kwietnia 2024 roku. Przepisy ogólne Kodeksu wyborczego dają odpowiedź na pytanie, do której godziny otwarte są lokale wyborcze. Jak informuje art. 39. par. 2 Kodeksu wyborczego, głosowanie odbywa się bez przerwy od godz. 7 do godz. 21. W teorii każdy uprawniony do głosowania będzie mógł skorzystać ze swojego prawa wyborczego. 

Co w sytuacji, kiedy wyborca nie zdąży oddać głosu? Po godzinie 21.00 kartę wypełnią już tylko te osoby, które do wyborczego lokalu przybyły przed zakończeniem głosowania:

Kiedy druga tura wyborów samorządowych? Ewentualna „dogrywka” w wyborach odbędzie się 14 dni po pierwszej. To oznacza, że ewentualna druga tura wyborów samorządowych 2024, zgodnie z z treścią Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia, odbędzie się 21 kwietnia.

W październiku 2023 roku w Polsce odbyły się wybory parlamentarne. Z uwagi na fakt, że w tym samym czasie wypadały także te samorządowe, postanowiono przesunąć je o kilka miesięcy. Na podstawie Ustawy z dnia 29 września 2022 r. o przedłużeniu kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego kadencję rad gmin, powiatów i sejmików województw oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast wydłużono ją do 30 kwietnia 2024. W ten sposób nie doszło do podwójnych wyborów w jednym miesiącu i ewentualnych problemów z tym związanych. Co ile lat odbywają się wybory samorządowe?

Od 2018 roku wybory samorządowe w Polsce odbywają się co pięć lat. Zmiana wprowadzona kilka lat temu wydłużyła ten okres, ponieważ wcześniej w Polsce obowiązywała czteroletnia kadencja sprawowana zarówno przez wójta, burmistrza i prezydenta miasta, jak i rady gmin, powiatów, czy województw oraz miasta Warszawa. Dlaczego przedłużono ich kadencję? Podstawą prawną takiej zmiany jest ustawa z dnia 11 stycznia 2018 roku. Ta mówi o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania organów publicznych.

Poprzedni model wyborów, które odbywały się co cztery lata sprawiał, że termin odpowiadał kadencji posłów i senatorów w Sejmie i Senacie. Dziś jednak sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Warto, podchodząc do urny mieć świadomość, że wójtów, prezydentów, czy radnych wybieramy na kolejne pięć lat. Zwycięzcy w wyborach samorządowych będą sprawować swoje funkcje do 2029 roku.

Wydłużenie kadencji nie jest jedyną zmianą, która weszła w życie w 2018 roku. Choć radni mogą ubiegać się o reelekcję w każdych kolejnych wyborach, to prezydenci, burmistrzowie i wójtowie są związani dwukadencyjnością. W praktyce oznacza to, że o ponowne stanowisko, jeżeli zwyciężą w kwietniowych wyborach jako debiutanci, będą mogli ubiegać się jeszcze tylko raz. Przepisy te dotyczyły już kadencji, które rozpoczęły się w 2018 r. Kadencja 2018-2023 była pierwszą, która liczyła się do maksymalnie dwóch kadencji.

Wybory samorządowe 2024 nie ograniczają także obywateli ze względu na miejsce przebywania. Można bowiem zagłosować poza miejscem zameldowania. Tak jest pod warunkiem, że zaktualizujemy swoje dane w Centralnym Rejestrze Wyborców. Można to zrobić, składając wniosek do urzędu gminy właściwego dla adresu stałego zamieszkania. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku zostaniemy uwzględnieni w obwodzie głosowania właściwym dla adresu stałego zamieszkania.

Jeżeli zależy nam na tym, aby wybory samorządowe 2024 przebiegły bez problemów, warto sprawdzić swoje dane. O tym, jakie informacje są gromadzone w Centralnym Rejestrze Wyborców oraz jaki numer i adres ma obwodowa komisja wyborcza, w której będziemy głosować, można sprawdzić, logując się do aplikacji mObywatel. Należy wybrać sekcję „Twoje dane”, a następnie „Centralny Rejestr Wyborców”. Można zamówić dane z rejestru, które otrzymamy na swoją skrzynkę ePUAP.