We wrześniu 2025 roku do emerytów i rencistów trafiają wypłaty czternastej emerytury. Dodatkowe świadczenie przekazywane jest razem z comiesięczną emeryturą lub rentą, w standardowych terminach: 1, 5, 6, 10, 15, 20 lub 25 września. Seniorzy nie muszą składać żadnych wniosków ani dodatkowych dokumentów. Jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że w określonych przypadkach pieniądze mogą zostać uznane za nienależnie pobrane i trzeba będzie je oddać.
Czternasta emerytura
Czternasta emerytura obowiązuje na stałe od 2023 roku. W 2025 pełna kwota świadczenia wynosi 1878,91 zł brutto, czyli około 1558,81 zł netto po odliczeniach podatku i składki zdrowotnej. Dla wielu seniorów to realne wsparcie, ale przepisy przewidują wyjątki, w których ZUS ma prawo żądać zwrotu wypłaconej kwoty.
Zwrot czternastki dotyczy trzech głównych sytuacji. Po pierwsze – jeśli 31 sierpnia 2025 roku prawo do emerytury lub renty było zawieszone, np. z powodu przekroczenia limitu dorabiania. Po drugie – jeśli ktoś uzyskał prawo do świadczenia dopiero we wrześniu lub później, również nie spełniał wymogu posiadania prawa do emerytury na wskazany dzień. Po trzecie – w przypadku błędów systemowych lub opóźnionych danych, np. przy łączeniu świadczeń, które podnoszą łączny dochód ponad próg. Dodatkowo osoby otrzymujące emeryturę powyżej 4728,91 zł brutto nie mają prawa do czternastki.
Kto może dorabiać?
Są też grupy, które mogą być spokojne. Kobiety od 60. roku życia i mężczyźni od 65. roku życia mogą dorabiać bez ograniczeń, a ich prawo do czternastki nie przepada. Seniorzy z minimalną emeryturą również otrzymają pełną kwotę 1878,91 zł brutto. Ci, którzy w sierpniu 2025 roku nie pracowali i nie przekroczyli progów dochodowych, zachowają świadczenie w całości.
ZUS ma czas na wystąpienie o zwrot do 31 stycznia 2026 roku. Wezwanie wysyłane jest listem poleconym lub przez PUE ZUS i zawiera kwotę do oddania oraz podstawę prawną. Na zwrot przewidziane jest 30 dni, ale można wnioskować o rozłożenie należności na raty lub – w wyjątkowych przypadkach – o częściowe umorzenie. Od decyzji przysługuje odwołanie, a w dalszej kolejności sprawa może trafić do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Warto pamiętać, że czternastka w przypadku renty rodzinnej jest dzielona między wszystkich uprawnionych. Procedura zwrotu działa analogicznie także wobec świadczeń wypłacanych przez KRUS.
