Ewelina na Islandii spędziła ponad 20 lat. „Zawsze będziesz tym obcym”

— Mimo że to też zaleta i fajnie jest żyć spokojnie, to jednak kiedy chcesz się rozerwać, czy zabrać gdzieś dziecko, a nie mieszkasz w stolicy, pozostaje tylko własna kreatywność. Jak już zwiedzisz te kilka muzeów w promieniu 100 — 300 km, a wodospady wychodzą ci bokiem, naprawdę ciężko o rozrywkę w takiej skali jak w Polsce — tłumaczy. Ewelina kocha zwierzęta i posiada ich sporą gromadkę. — To wyzwanie na Islandii. Wciąż w wielu hotelach czy restauracjach nie są akceptowane — zaznacza.

Jak zapewnia, nie każdy odnajdzie się w islandzkich realiach. To wymagający kraj. — Jeśli ktoś szuka miejsca, by się wyciszyć, nauczyć żyć wolniej i nie przejmować opinią innych, to może być odpowiednia opcja — mówi. Islandia to też dobry wybór na pracę sezonową połączoną ze zwiedzaniem.

— Warto jednak najpierw przyjechać i zobaczyć, jak to wygląda na żywo, a nie na blogach. Jeśli ktoś planuje przeprowadzkę na poważnie, nie powinien dać się zaślepić wysokością zarobków, tylko dowiedzieć się o kosztach życia, bo nie są małe — podkreśla. Plusem stałej pracy są jasno określone zarobki. — Płace są oparte na umowach związkowych, co daje nam podgląd, ile na danym stanowisku możemy zarobić. W Polsce denerwowały mnie na początku pytania na rozmowie o pracę o to, ile chcę zarabiać. Skąd miałam wiedzieć, skoro nigdy wcześniej w Polsce nie pracowałam? — mówi.

Lęk przed powrotem

Do decyzji o powrocie dojrzewała wiele lat. — Bałam się — mówi otwarcie. Chciała możliwie najlepiej przygotować się do przeprowadzki. — Życie to nie urlop i trzeba sobie to uświadomić przed przeprowadzką. Razem z mężem spisaliśmy wszystkie „za” i „przeciw”, zarówno Polski, jak i Islandii, oraz przeprowadziliśmy wiele rozmów o tym, co chcielibyśmy robić w Polsce i co, jeśli nie wypali — opowiada.

Mieli plan A, B i C. Rozważali także, jak wyglądałoby ich życie w Islandii, gdyby zdecydowali się zostać. — Wybralibyśmy opcję, która wypadła lepiej — podkreśla. Przeprowadzka przebiegała stopniowo i według planu. — Najpierw trochę rzeczy przewieźliśmy w walizkach, potem syn poleciał do moich rodziców, którzy rok przed nami wrócili do Polski. My spakowaliśmy samochód, psa i koty i wyruszyliśmy na prom. Na koniec dojechał nasz koń — wyjaśnia.

Ewelina razem z rodziną od kilku lat żyje w Polsce. — Nie wyobrażam sobie powrotu na Islandię. Cieszę się z decyzji i ani razu nie przeszła mi przez głowę myśl, by wrócić. Owszem, nie zawsze jest kolorowo, ale tak jest wszędzie, nie ma miejsc idealnych. Ważne, by wybrać to, w którym czujemy się najlepiej — dodaje.

„Wypaliłam się tamtym życiem”

Monika wyjechała do Anglii za pracą. Chciała poprawić swoją sytuację finansową. Miała zostać dwa, góra trzy miesiące. Została szesnaście lat. — Na początku jest trudno, zaczyna się od zera. Praca nie jest wymarzona, śpi się w domach, gdzie w każdym pokoju mieszka ktoś inny. Trzeba mieć dużo pokory, żeby w Anglii do czegoś dojść — wspomina. Najpierw wyjechała bez córki. Po roku dziewczynka do niej dołączyła. — Miała wtedy 13 lat, poszła do szkoły. A ja pracowałam. Najpierw przez różne agencje, potem w magazynie — opowiada.

Po ośmiu latach Monika została menedżerką. — Było strasznie pod górę. Była też depresja. Bardzo dużo pracowałam, bo trzeba, jeśli chce się tam żyć na dobrym poziomie. Opłaty i rachunki są dużo wyższe niż w Polsce, zarówno za mieszkanie, jak i za samochód. Najwięcej z pensji na to schodzi. Kredyty też są drogie — mówi. Po latach ciężkiej pracy udało jej się kupić dom. — Ale brakowało czasu dla siebie, na wyjścia. W końcu poczułam, że wypaliłam się tamtym życiem — przyznaje.

Wypaleniu towarzyszyła tęsknota za Polską: za rodziną, za polskim jedzeniem. — Z czasem pojawiały się polskie sklepy, ale to nie było to samo, co kupione na miejscu, dobrej jakości — dodaje. Pogoda również dawała się we znaki. — Ta angielska jest naprawdę bardzo depresyjna — zaznacza.

I wtedy poznała mężczyznę w Polsce. — W Anglii nie układało mi się w relacjach romantycznych. Miałam znajomych, chodziłam na randki, ale swojego człowieka poznałam w Polsce. Dziś jest moim mężem — uśmiecha się. Od trzech lat razem z nim mieszka w Polsce. Kupiła mieszkanie, znalazła pracę.— Córka skończyła studia, poznała chłopaka, dostała dobrą pracę. Została w Anglii i świetnie sobie radzi — podkreśla.

A Monika jest szczęśliwa. — Polacy umieją się uśmiechać, umieją być serdeczni, tylko trochę trzeba ich tego nauczyć. Ja nauczyłam się tego w Anglii i przekazuję to dalej — mówi.

Do Anglii wraca tylko na chwilę, w odwiedziny do córki. Jej dom jest teraz w Polsce. — Anglia nauczyła mnie otwartości na drugiego człowieka, bez względu na pochodzenie, religię czy orientację. Boli mnie, gdy ludzie wieszają psy na emigrantach przyjeżdżających do Polski. Bo tyle ich się zjechało i stoją na przystanku. Ja też stałam na takim przystanku, kiedy pojechałam do Anglii — dodaje. Za doświadczenie życia na emigracji jest wdzięczna. — Dzięki temu jestem silniejsza, nie mam problemu z adaptacją. Anglia na wiele lat dała mi dom i pracę — kwituje.

„Strach wyjść na ulicę”

Ewelina ma 41 lat. Większość życia spędziła poza Polską. Wyjechała jako dziecko, rodzice zabrali ją do Niemiec i to właśnie tam dorastała, asymilując się na tyle, że przez lata nie czuła, iż różni się od rówieśników. Później spędziła dziewięć lat w Szkocji i dwa w Azerbejdżanie. Jej mąż, również Polak, ma za sobą trzynaście lat emigracyjnego życia.

— W Niemczech byłam stamtąd, bo wychowałam się tam. Ale w Szkocji bardzo wyraźnie czuło się, że jesteśmy przyjezdni. Jakbyśmy byli niższą klasą. Kiedy mówiliśmy, że przyjechaliśmy z Niemiec, wszystko było w porządku. Problem pojawiał się, gdy ktoś dowiadywał się, że urodziliśmy się w Polsce. Różnica w traktowaniu była odczuwalna — tłumaczy.

Zauważyła też, że lokalne społeczności potrafią być zamknięte. — Ludzie trzymali się swoich, nie mam o to pretensji, to zupełnie naturalne. Przecież kulturowo bardzo się różnimy. Człowiek szuka kogoś z podobnym doświadczeniem, z tym samym punktem odniesienia — zauważa.

Emigracja miała swoje jasne strony. W tamtym czasie podobały jej się większe możliwości, inny sposób myślenia, nowoczesne rozwiązania. — Przez wiele lat żyłam w przekonaniu, że to Niemcy mają najlepszą służbę zdrowia. Dziś widzę, że w Polsce działa to lepiej — przyznaje.

Decyzja o powrocie dojrzewała w niej latami. Tęsknota za krajem mieszała się z potrzebą sprawdzenia, jak wyglądałoby codzienne życie w Polsce. Ostatecznie kluczowe okazało się bezpieczeństwo. — Mam dwie małe córki. Nie wyobrażałam sobie, że mam je wychowywać tam, gdzie czasem strach wyjść na ulicę — mówi.

Od podjęcia decyzji do przeprowadzki minęło zaledwie pół roku. Dziś mieszka na Mazurach. — Jest spokojnie, pięknie i tradycyjnie. Tego brakowało mi za granicą. A do tego blisko rodzina. Ludzie nie zawsze są otwarci, ale mam nadzieję, że to kwestia czasu i budowania nowych relacji — podkreśla.

Co doradza tym, którzy wahają się nad powrotem? — Żeby się nie zastanawiać. Jest coś wyjątkowego w tym uczuciu, gdy człowiek wraca i czuje, że to jest dom. Ja przecież wyjechałam jako dziecko. A jednak przyjechałam tutaj i czuję, że to jest moje miejsce na ziemi. Kulturowo jesteśmy tacy sami, nie trzeba się tłumaczyć z oczywistości. I to jest piękne — dodaje.

„Dobry kraj na wakacje, nie na życie”

Chociaż Gabriela od 26 lat mieszka we Włoszech, myślami coraz częściej wraca do Polski. O powrocie marzy od kilkunastu lat, ale, jak przyznaje, zawsze coś stawało na drodze. Dziś jest już o krok od realizacji planu. — Podejmuję konkretne kroki. Została mi jedna niedomknięta sprawa urzędowa i mam nadzieję, że zaraz będę już w kraju — zapewnia.

Do Włoch wyjechała z synem. Szybko znalazła pracę, próbowała ułożyć sobie życie. Jednak, jak podkreśla, nigdy nie poczuła się tam naprawdę u siebie. — Mnie się nigdy nie podobała włoska kultura, ich styl życia, higiena. I tu nie ma znaczenia stanowisko — opowiada. Jej rozczarowanie narastało z czasem. Problemem okazała się nie tylko codzienność, ale i sposób funkcjonowania państwa. — W urzędzie trudno coś załatwić. Trzeba liczyć się z tym, że wizyta na poczcie to dwie godziny wyjęte z życia. Spóźnianie się, brak dyscypliny, to męczy na dłuższą metę — mówi.

Zderzenie z włoskim systemem wsparcia społecznego również pozostawiło ślad. — Nie otrzymałam pomocy, kiedy naprawdę jej potrzebowałam. Straciłam pracę i musiałam radzić sobie sama. Przekonałam się, że kolesiostwo ma się tu dobrze, a bez znajomości ani rusz — wspomina. Dlatego dziś bez wahania mówi: to dobry kraj na wakacje, ale nie na życie.

Podejmowała kolejne zajęcia i przez lata samodzielnie się utrzymywała. Nie ukrywa jednak, że życie we Włoszech jest drogie. — Jak pracowałam w centrum dentystycznym, to po opłaceniu rachunków mało co zostawało. A przecież trzeba jakoś przeżyć miesiąc — dodaje. Do tego dochodziły wszechobecne znajomości, które jak zaznacza, z czasem odczuwa się coraz mocniej.

Gabriela nie ma wątpliwości: Włochy zmieniły się i nie są już krajem, który wielu idealizuje. — To nie jest już ten kraj co 30 — 40 lat temu. Wtedy faktycznie można było dobrze zarobić, dobrze funkcjonować. Ale to nigdy nie jest dom — podsumowuje. Dlatego dziś najważniejszym planem jest powrót. Tęsknota za Polską okazała się bardzo silna, decyzja, chociaż dojrzewała latami, jest już właściwie podjęta. — Teraz liczy się tylko to, by jak najszybciej zamknąć włoski etap i zacząć wszystko od nowa w kraju — dodaje.