W obliczu nasilających się zakłóceń sygnałów satelitarnych, które powodują zarówno specjalistyczne wojskowe systemy, ale także pojazdy, samoloty czy pasażerskie statki, technologia kwantowa zaczyna oferować alternatywne rozwiązania. Wśród listy państw zainteresowanych rozwojem tej technologii, znajdują się m.in. USA, Rosja czy Chiny.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Jak przekazali „Newsweekowi” przedstawiciele współpracującej z amerykańskim rządem firmy Q-CTRL, opracowane przez nich czujniki kwantowe oraz oprogramowanie, które umożliwia ich praktyczne wykorzystanie, zostaną wprowadzone komercyjnie jeszcze w tym roku. Choć technologie kwantowe nie zawsze spełniały związane z nimi oczekiwania, obecnie stały się priorytetem zarówno dla Białego Domu, jak i Pentagonu.
— Administracja Trumpa dokłada wszelkich starań, by przeciwnicy USA nigdy nie byli w stanie dogonić amerykańskiego przywództwa w tej dziedzinie, a Q-CTRL współpracuje z rządem Stanów Zjednoczonych, by tę wizję urzeczywistnić — powiedział Michael Biercuk, założyciel i dyrektor generalny firmy. — Najpilniejszym wyzwaniem, które zidentyfikowaliśmy i na którym obecnie się skupiamy, jest problem zakłócania sygnału GPS. Istnieją także inne zastosowania tej technologii, takie jak wykrywanie obiektów pod ziemią czy detekcja anomalii magnetycznych, używana w walce z okrętami podwodnymi. To wszystko jest możliwe.
NATO oskarża Rosję o zakłócenia
Kraje NATO oskarżają Rosję o zakłócanie wykorzystywanych przez cywilne samoloty i statki sygnałów Global Positioning System w ramach wojny hybrydowej. Rosja zaprzecza, by zakłócała sygnały GPS wykorzystywane w celach cywilnych, jednak mapy zakłóceń pokazują intensywne działania nad Ukrainą od początku rosyjskiej inwazji. System GPS został pierwotnie opracowany dla amerykańskiego wojska, lecz dziś jest wszechobecny również w zastosowaniach cywilnych.
— Mamy tu do czynienia z czymś w rodzaju elektromagnetycznej żelaznej kurtyny, rozciągającej się od Szwecji i Norwegii aż po Morze Czarne w Turcji — powiedział Biercuk.
Pod koniec 2023 r. odnotowywano kilkadziesiąt incydentów dziennie, obecnie jednak liczby codziennych zakłóceń przekraczają tysiąc. Nie ograniczają się one wyłącznie do terytorium Europy czy działań związanych z rządem — pod koniec ubiegłego roku port w katarskiej Dosze został czasowo zamknięty z powodu fałszowania sygnałów GPS.
— Czujniki kwantowe wykorzystujące pole magnetyczne Ziemi i grawitację zapewniają alternatywę dla GPS — wyjaśnia Biercuk.
Fizyka kwantowa opisuje zachowanie materii i energii w skalach atomowych i subatomowych. Jednak technologie kwantowe — w tym komputery kwantowe i kryptografia — często nie spełniały pokładanych w nich nadziei z powodu trudności technicznych, przesadnych oczekiwań i znacznie dłuższych terminów wdrażania praktycznych rozwiązań niż te przewidywane.
— Kluczowy problem z tą technologią jest wciąż ten sam — stwierdził Biercuk. — Jest ona niezwykle, niezwykle delikatna.
Jak działa technologia kwantowa?
Czujniki kwantowe opierają się na uwięzionych atomach i wykrywają mikroskopijne zmiany pól magnetycznych lub grawitacji, które można mierzyć za pomocą laserów.
— Nasze najważniejsze innowacje dotyczą oprogramowania — powiedział Biercuk. — Budujemy także same czujniki i w tym przypadku tworzymy sprzęt. Robimy to, ponieważ realizując oba te elementy jednocześnie, możemy wyeliminować części, które nie są już potrzebne.
Według przedstawicieli Q-CTRL, pokładowe czujniki kwantowe są bardziej skomplikowane niż systemy GPS, jednak ich sygnałów nie da się zakłócić ani sfałszować, a ich działanie nie zależy od satelitów, które mogą zostać wyłączone w przypadku konfliktu. Dzięki temu stanowią one zabezpieczenie na wypadek awarii GPS czy nawigacji wizualnej. Są także mniej podatne na zakłócenia i szumy niż systemy oparte na dźwięku czy świetle.
Jak podkreślił Biercuk, obecnie Q-CTRL na zlecenie rządu USA pracuje nad czujnikami do bardziej wymagających statków powietrznych, takich jak śmigłowce, które generują dużo drgań.
— Otrzymaliśmy zlecenie na opracowanie tej technologii i przeprowadzenie testów na tych platformach — powiedział. — Zawarliśmy również kontrakty z Lockheed Martin oraz Defense Innovation Unit na nowy typ kwantowego systemu nawigacyjnego, który rozwijamy wspólnie.
Q-CTRL współpracuje także z DARPA, Airbus i Królewską Marynarką Wojenną Australii. Biercuk dodał, że inne ważne zastosowania komputerów kwantowych dotyczą zarządzania informacją na polu walki oraz optymalizacji logistyki. Wspomniał też o tym, że technologie kwantowe są rozwijane także przez Chiny. Jak twierdzi, w przeszłości istniała współpraca transgraniczna między USA a chińskimi naukowcami, jednak obecnie kontakty te zostały przerwane.
— Chiny mają pewne mocne strony w dziedzinie technologii kwantowych. Detekcja i nawigacja nie są jednak obszarami, w których mieliby znane osiągnięcia — powiedział. — Zdecydowanie silniejsi są w zakresie komunikacji, czyli wykorzystywaniu fizyki kwantowej do zabezpieczania przesyłania informacji. W tym są naprawdę dobrzy.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.