Ministerstwo Finansów przygotowało projekt zmian w ustawie o CIT, którego celem jest ograniczenie nadużyć w funkcjonowaniu fundacji rodzinnych. Z opublikowanych założeń wynika, że dotychczasowe regulacje są wykorzystywane w sposób sprzeczny z ich pierwotnym celem – zamiast służyć sukcesji majątku, coraz częściej stanowią narzędzie optymalizacji podatkowej.
Resort wskazuje na przypadki, w których fundacje powstawały wyłącznie po to, by zyskać preferencje podatkowe, takie jak odroczenie momentu opodatkowania, jego obniżenie lub całkowite zwolnienie. Problemem są również struktury, w których środki przepływają pomiędzy fundacją, fundatorem, beneficjentami i powiązanymi spółkami, co w praktyce prowadzi do obejścia przepisów ograniczających działalność gospodarczą fundacji rodzinnych.
Nadużycia w działalności fundacji
Jednym z przykładów wskazanych przez Ministerstwo Finansów są sytuacje, gdy majątek trafia do fundacji tylko po to, aby został sprzedany na preferencyjnych zasadach podatkowych. Resort zwraca także uwagę na fundacje kontrolujące tzw. podmioty transparentne podatkowo, które formalnie nie płacą podatku, a obowiązek spoczywa na wspólnikach. W takich schematach fundacja oficjalnie nie prowadzi działalności, lecz faktycznie czerpie z niej korzyści, co – jak podkreślono – wypacza sens ustawy.
Nowe zasady – co się zmieni?
Projekt zakłada, że preferencyjne opodatkowanie będzie możliwe wyłącznie wtedy, gdy składniki majątkowe pozostaną w fundacji przez minimum 36 miesięcy. Likwidowana ma być możliwość wykorzystywania podmiotów transparentnych podatkowo do unikania danin. Fundacje rodzinne zostaną także objęte regulacjami dotyczącymi zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC), a przepisy związane z przychodami z najmu krótkoterminowego zostaną doprecyzowane.
Według planów rządu projekt nowelizacji zostanie przyjęty w III kwartale 2025 r. Minister finansów Andrzej Domański podkreślił, że zmiany są odpowiedzią na obserwowane nadużycia, takie jak szybkie zbywanie aktywów.
Popularność fundacji rodzinnych
Resort przypomina, że fundacja rodzinna jest osobą prawną powołaną do gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz. Co do zasady jej dochody nie podlegają CIT, a opodatkowaniu podlegają dopiero świadczenia wypłacane beneficjentom – z preferencjami podatkowymi dla najbliższej rodziny fundatora.
Obecnie w Polsce działa prawie 3 tys. fundacji rodzinnych, a około tysiąca kolejnych wniosków czeka na rozpatrzenie.
