Z jednej strony to zaszczyt, bo zaproszenie od prezydenta USA jest wyróżnieniem. Z drugiej jednak strony to same problemy, bo trzeba wybierać pomiędzy złością Donalda Trumpa a pokazaniem, że jest się uzależnionym od rządu.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękuję, że nas czytasz
Foto: Newsweek
Tak naprawdę dla prezydenta Karola Nawrockiego lepiej by było, gdyby to zaproszenie w ogóle nie zostało wystosowane. Gdyby Donald Trump nie zaproponował mu przystąpienia do Rady Pokoju — początkowo nieformalnego ciała, ale z czasem mającego się przekształcić w formalnie istniejącą organizację międzynarodową, która zapewnia pokój na Bliskim Wschodzie, godząc Izrael i Palestyńczyków. Zaproszenie jednak jest — jak ujawniał Onet, prezydent USA, proponuje Nawrockiemu, by ten zasiadł w tym ok. 60-osobowym gremium.
Co może Nawrocki? Łatwo nie będzie
Zaproszenie jest z każdej strony kłopotliwe. Po pierwsze, zasiadanie w jednym rzędzie z Władimirem Putinem i Aleksandrem Łukaszenką, których Trump również zaprosił, to dyshonor. Nie można jednocześnie nazywać Putina zbrodniarzem, być ściganym przez Moskwę (Nawrocki podkreśla, że jest na „liście Putina) i starać się z tym samym Putinem o pokój. Pałac Prezydencki — w osobie ministra Marcina Przydacza — broni się, że przecież w G20 też jest Rosja, a zaproszenie na szczyt G20 został powszechnie odebrany jako polski sukces.
Po drugie, Rada Pokoju nie jest jeszcze sformalizowaną organizacją międzynarodową, jej status jest rozmyty, niemniej premier Donald Tusk podkreśla, że o przynależności Polski (w osobie prezydenta) decydować zgodnie z konstytucją ma rząd i Sejm. Gdyby więc Nawrocki nawet chciał, choć na razie nie ma takich sygnałów z Pałacu, dołączyć do trumpowej Rady Pokoju dla Bliskiego Wschodu, rząd może to storpedować. Argumentacja czysto prawna jest co prawda dyskusyjna — z uwagi na jeszcze niedookreślony status Rady Pokoju — ale argumentacja polityczna aż się nasuwa: „nie można z Putinem, Łukaszenką, Orbánem budować pokoju”. Jeśli Nawrocki zda się na decyzję obozu rządowego, to pokaże Trumpowi, jak niewiele znaczy, skoro jest na łasce premiera. Gdy Rada Pokoju — jeśli to się kiedyś stanie — przekształci się w organizację międzynarodową, to także prawnie w sposób niekwestionowany Nawrocki będzie uzależniony od decyzji rządu.
Nawrocki musi być ostrożny
Po trzecie, wikłanie się Nawrockiego w rozwiązywanie konfliktu na Bliskim Wschodzie jest bardzo odległe od oczekiwań zwykłych wyborców w Polsce. A z perspektywy wyborców Grzegorza Brauna to jak wejście na pole minowe. Braun jest otwarcie antysemicki, ale wspierał Nawrockiego i to również dzięki tym głosom kandydat PiS wygrał.
Po czwarte, Waszyngton naciska na szybkie odpowiedzi ze strony zaproszonych do Rady Pokoju. A to nie sprzyja rozładowaniu napięcia. Prezydent Francji Emmanuel Macron szybko odrzucił zaproszenie — prezydent USA wściekł się o to (a także o sprzeciw Francji wobec planów Trumpa na przejęcie Grenlandii) i zagroził wprowadzeniem 200-proc. ceł na francuskie trunki. Nawrocki musi być ostrożny, by nie rozwścieczyć Trumpa.
Jednocześnie prezydent jest związany konstytucją — musi współdziałać z rządem. Pałac szybko zwrócił się do MSZ z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie zaproszenia do Rady Pokoju. I — jak mówił Przydacz — czeka na odpowiedź. Czas jednak biegnie, a Trump chce rozmawiać o Radzie już na forum w Davos, które właśnie się rozpoczęło, i podpisywać powstanie Rady. I znów kłopot — co powiedzieć Trumpowi? Że prezydent niewiele może, bo czeka na opinię od wicepremiera i szefa dyplomacji Radosława Sikorskiego?
Jak nie rozwścieczyć Trumpa?
Dodatkowo Pałac Prezydencki jest przekonany, że to ambasada, a więc cieszący się zaufaniem szefa MSZ Bogdan Klich, stoi za przeciekami korespondencji słanej do Nawrockiego za pośrednictwem ambasady Polski w USA. To kolejny powód, by prezydent dążył do utrącenia go z placówki w Waszyngtonie, gdzie jest chargé d’affaires — w Pałacu pogardliwie jest nazywany „kierpem”, czyli kierownikiem placówki, bo prezydent nie zgodził się na jego nominację na pełnoprawnego ambasadora. Abstrahując od źródeł przecieku, widać jasno — nie od prezydenta zależy to, kiedy dowiaduje się o listach, które są do niego słane, ani to kiedy są one ujawniane.
Przedstawiciele prezydenta — i rzecznik Rafał Leśkiewicz, i szef biura polityki międzynarodowej Marcin Przydacz — mówią, że trzeba do zaproszenia podejść spokojnie i chłodno, a z rządem przy tej okazji współpracować. Jednocześnie podkreślają, że to dowód uznania dla pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Zwłaszcza w oczach prezydenta USA. O ile jednak inne zaproszenie — na szczyt G20 — Nawrockiego cieszyło, to do Rady Pokoju na Bliskim Wschodzie się nie pali i lepiej mu się wykręcić, jednakże nie wściekając przy tym Trumpa i dbając o jego spokój.
