Od stycznia 2025 roku ZUS może przeprowadzać kontrole zwolnień lekarskich w bardziej szczegółowy sposób. Inspektorzy analizują nie tylko miejsce pobytu, ale także aktywność zawodową i media społecznościowe.
ZUS nasila kontrole zwolnień lekarskich
Zakład Ubezpieczeń Społecznych coraz częściej kwestionuje zasadność zwolnień lekarskich. Jak informuje Dziennik Gazeta Prawna, tylko w 2024 roku wstrzymano wypłaty zasiłków chorobowych na łączną kwotę niemal 640 tysięcy złotych, co jest ponad dwukrotnie wyższą sumą niż w 2020 roku.
Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, zarówno ZUS, jak i pracodawcy zatrudniający powyżej 20 pracowników, mogą kontrolować zwolnienia swoich pracowników. W firmach o mniejszej liczbie zatrudnionych, obowiązek ten przejmuje ZUS.
Jak ZUS typuje osoby do kontroli?
ZUS kieruje się kilkoma kryteriami przy wyborze zwolnień do weryfikacji. Szczególnie podejrzane są przypadki, w których:
- zwolnienie trwa wyjątkowo długo lub jest nieadekwatne do schorzenia,
- pracownik regularnie dostarcza kolejne zwolnienia od różnych lekarzy,
- osoba na zwolnieniu nie stawia się na obowiązkowe badania kontrolne,
- ubezpieczony miał wcześniej problemy z prawidłowym wykorzystywaniem zwolnień.
Nowe uprawnienia inspektorów ZUS
Od stycznia 2025 roku ZUS uzyskał dodatkowe możliwości kontrolowania osób przebywających na zwolnieniu lekarskim. Obecnie inspektorzy mogą:
- przeprowadzać niezapowiedziane wizyty w miejscu zamieszkania,
- monitorować aktywność zawodową pracownika,
- analizować media społecznościowe w celu wykrycia nieprawidłowości,
- weryfikować, czy ubezpieczony faktycznie przebywa pod wskazanym adresem.
Najczęstsze powody podważenia L4
Jak wskazuje DGP, ZUS najczęściej kwestionuje zwolnienia z następujących powodów:
- Praca podczas zwolnienia – jeśli osoba na L4 wykonuje obowiązki zawodowe, może stracić prawo do świadczeń.
- Nieprawidłowe miejsce pobytu – jeśli ubezpieczony przebywa w innym miejscu niż zadeklarowane, może zostać ukarany.
- Aktywność niezgodna z celem zwolnienia – intensywne ćwiczenia, podróże czy remonty w trakcie L4 mogą skutkować cofnięciem zasiłku.
- Unikanie kontroli – brak kontaktu z inspektorami lub odmowa udzielenia informacji także budzi podejrzenia.
Kontrole będą jeszcze dokładniejsze
Szczególnie surowo traktowane są przypadki, gdy osoby na zwolnieniu prowadzą własną działalność gospodarczą lub pracują w pełnym wymiarze godzin. Działania ZUS mają na celu eliminowanie nadużyć i ograniczenie liczby fałszywych zwolnień lekarskich.
