Już w październiku pisałam, że „Jedna bitwa po drugiej” Thomasa Paula Andersona to dla mnie film roku. Jeśli jeszcze go nie widzieliście, to przygotujcie się na jazdę po bandzie przez prawie trzy godziny. Każda minuta jest tego warta.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Tekst Katarzyny Janowskiej pochodzi z 25 października 2025 r. Film „Jedna bitwa po drugiej” został największym zwycięzcą 98. ceremonii Oscarów, zdobywając sześć statuetek.
Film, którego akcja toczy się w latach 80., a chwilami mamy wrażenie, że w 70. czy 60., jest idealnym komentarzem do współczesności rozrywanej przez ekstremizmy. Luźną inspiracją dla reżysera była powieść „Vineland” Thomasa Pynchona, ironicznie opowiedziana historia Stanów Zjednoczonych. W filmie każda skrajność, zarówno lewicowa, jak i prawicowa, zostaje obnażona i obśmiana. Bohaterowie opowieści, członkowie ekstremistycznej grupy French-74, w imię idei obalenia opresyjnego systemu wysadzą wszystko, co stanie im na drodze. Podobnie działają biali ultrasi strzegący rasowej czystości Ameryki. Na początku filmu obserwujemy rajd głównej pary bohaterów przypominający historię z „Bonnie and Clyde”. Bob Ferguson (mistrzowski Leonardo DiCaprio) i jego partnerka Perfidia (Teyana Taylor) napadają na banki, sklepy, uwalniają nielegalnych imigrantów, wysadzają domy polityków przeciwnych aborcji.
Ściga ich pułkownik Steven J. Lockjaw, w którego wciela się Sean Penn i daje aktorski popis. Pułkownik ma seksualną obsesję na punkcie Perfidii Beverly Hills. Imię i nazwisko godne bohaterki traktującej kobiecość i seks jak broń. Perfidia jest nieformalną przywódczynią French-74. To za jej zapachem i seksualnością biegną faceci. Dla związku Boba i Perfidii próbą okażą się narodziny córki. Jej pojawienie się zmienia Boba w czułego ojca. Perfidia jest jak odbezpieczony granat. Nie jest w stanie zatrzymać się w walce.
Do kompletu bohaterów dołącza Benicio del Toro w roli karateki chroniącego nielegalnych imigrantów. Rada starców rasistowskiego Stowarzyszenia św. Mikołaja chce przywrócić wielkość Ameryce. Członkowie stowarzyszenia muszą być bez skazy, także jeśli chodzi o rasę.
Mija kilka lat i wracamy do bohaterów. Perfidia znika. Bob w niczym nie przypomina dawnego bojownika. Jest nadopiekuńczym tatą nastoletniej Willi. Upalony ziołem, snuje się całymi dniami po domu w kraciastym szlafroku. Ale nie opuszcza go poczucie niebezpieczeństwa grożącego córce. Nie bez powodu. Pułkownik Lockjaw ma ją dopaść. Willa, współczesna zetka, potrafi się odwinąć. Ma naturę matki. Przygotowuje się do walki w ukrytym na pustkowiu klasztorze. Szkolenie dziewczynki przypomina przygotowania Rambo do starcia z rosyjskim gierojem. Pościg samochodowy w środku pustynnego krajobrazu ma szansę przejść do historii kina. Samochody falują, pojawiając się i znikając za wzniesieniami. Każda strona tej wojny próbuje zmieniać świat według własnej wizji. Anderson uderza w rzeczywistość rozczłonkowaną przez teorie spiskowe, lewicowy i prawicowy ekstremizm. Dialogi sypią się jak strzały z karabinu maszynowego. Ludzie, obudźcie się — krzyczy reżyser w najnowszym filmie. Leonardo DiCaprio idzie po drugiego Oscara [DiCaprio ostatecznie Oscara nie dostał – przyp. red.], a my widzimy Amerykę odbijającą się w gabinecie krzywych luster. Byłoby bardzo śmiesznie, gdyby nie było prawdziwie. Ale i tak jest śmiesznie.
Spustoszenie po polowaniu
Jako rozwinięcie opowieści o współczesnych Stanach można czytać film „Po polowaniu” Luki Guadagnino z Julią Roberts w roli profesorki Uniwersytetu Yale. Pierwsze skojarzenie to „Tár” z Cate Blanchett w roli przemocowej dyrygentki. W tym filmie bohaterka jest świadkiem przemocy albo świadkiem niszczenia człowieka za pomocą fałszywych oskarżeń. Do końca filmu nie dowiemy się, która wersja jest prawdziwa. Poszlaki prowadzą w różne strony. Profesor, młody, przystojny, otwarty na romanse, miał dokonać seksualnego przekroczenia granic czarnoskórej, nieheteronormatywnej i na dodatek ekonomicznie uprzywilejowanej studentki.
Film zbudowany jest na sugestiach. Alma (Julia Roberts) uwikłana jest w relacje zarówno z domniemaną ofiarą (Ayo Edebiri), jak i potencjalnym sprawcą (Andrew Garfield). Uruchomiona maszynka oskarżeń jest nie do zatrzymania. Każda wypowiedź, każdy gest mogą być użyte przeciw bohaterom dramatu. Oskarżająca ma przewagę. Status ofiary, na dodatek czarnoskórej kobiety, daje jej społeczne przyzwolenie, by ferować wyroki. Alma staje przed dylematem: chronić siebie czy wesprzeć oskarżonego? Zdobyć etat czy wylecieć za burtę?
Jedyną osobą zachowująca dystans i zdrowy rozsądek jest mąż Almy (Michael Stuhlbarg), miłośnik dobrej kuchni i głośnej muzyki. Amerykański uniwersytet pachnie linczem. Ale najbardziej zaskakujący jest finał, w którym już po polowaniu na siebie nawzajem spotykają się bohaterki filmu. Uprzywilejowani zachowują pozycję, mimo wszystko.