Nawrocki nie kojarzy się ani z gospodarką, ani polityką społeczną, ani z obronnością, czyli tym, co przynosiło prawicy sukcesy wyborcze. Zostaje więc sieć znajomości w Gdańsku i kawalerka — mówi w rozmowie z „Newsweekiem” politolog, prof. UW Rafał Chwedoruk.
Newsweek: Sprawa z mieszkaniem Karola Nawrockiego będzie game changerem tej kampanii prezydenckiej i namiesza w sondażach?
Prof. UW Rafał Chwedoruk:Żyjemy w czasach, w których owe mityczne game changery nie funkcjonują, bo mamy bardzo stabilny system partyjny. Być może najstabilniejszy w Europie, wystarczy spojrzeć, co się właśnie stało w Wielkiej Brytanii czy Rumunii. W praktyce oznacza to, że zmiana czegokolwiek jest niezwykle trudna. Większość wyborców głównych formacji politycznych a priori przyjmuje ich narrację. Do tego mamy bardzo wyraźnego faworyta tych wyborów.
Oczywiście to, co obserwujemy, będzie miało pewne znaczenia dla funkcjonalności kampanii Prawa i Sprawiedliwości. Po ciężkich tygodniach starć wyborczych nie tyle nawet na linii Trzaskowski-Nawrocki, co Nawrocki-Mentzen, kandydat PiS w końcu zyskał stabilną drugą pozycję gwarantującą wejście do drugiej tury. Wizyta w Stanach Zjednoczonych miała być takim aktem dobicia Mentzena. Manifestacją siły i sprawczości zaplecza Nawrockiego. Tymczasem ten niewątpliwy sukces kampanii został bardzo szybko pogrzebany w zakamarkach kawalerki w Gdańsku. I teraz najcenniejsze dni, w których można było prawicowemu elektoratowi z sentymentem do wszystkiego, co amerykańskie, pokazywać sukces, będą przeznaczone na tłumaczenie się z mieszkania.
Nie da się z tego wybrnąć?
— Nawet wytrawni sztabowcy mieliby z tym problem. I to kolejna taka sytuacja związana z Karolem Nawrockim. Nie chodzi bynajmniej o aspekt prawny, bo nikt nie kwestionuje legalności jego działań. Natomiast ta cała sytuacja niekoniecznie wzbudzi zachwyt, szczególnie tych mniej zamożnych wyborców prawicy.
Do tego dokłada się oświadczenie rzeczniczki Emilii Wierzbicki, które zrodziło więcej pytań niż odpowiedzi.
— Tu i przedstawienie pełnej dokumentacji niewiele by rozwiązało. Cały kontekst jest bowiem niekorzystny. To każe się — nie po raz pierwszy — zastanowić, kto wpadł w PiS na pomysł, żeby wystawić kandydata, który w zasadzie od początku swojej kampanii nieustannie musiał się z czegoś tłumaczyć. To utrudnia działania. A to wszystko rzeczy, włącznie z tym mieszkaniem, które dość łatwo przecież sprawdzić w jawnej, dostępnej dokumentacji.
Powiedział pan o twardym elektoracie skłonnym tylko do słuchania jednej narracji. Tymczasem duża część elektoratu PiS to osoby starsze i schorowane — jak pan Jerzy, od którego Nawrocki pozyskał mieszkanie. Wyobrażam sobie, że jednak mogą się z nim zidentyfikować. Czy to może mieć jakieś znaczenie?
— Temu kandydatowi, którego PiS poparło, nic już chyba nie jest w stanie pomóc ani zaszkodzić. W tym sensie, że ci, którzy są bezwzględnie wobec PiS lojalni, dalej będą lojalni. I PiS ma sporo takich wyborców, ale nie na tyle dużo, by wygrać wybory. PiS już w czasach, gdy rządziło, musiało stosować silne stymulatory, by przyciągnąć do siebie wyborców wahających się. Nęciło polityką społeczną, stabilnością, przewidywalnością życia codziennego. Tutaj coś takiego nie wchodzi w grę.
Trudno wyjaśnić, dlaczego akurat ten kandydat został kandydatem dużej partii. Jednak Karol Nawrocki nie kojarzy się z niczym poza Instytutem Pamięci Narodowej, a więc niszową kwestią polityki historycznej, którą z reguły nie wygrywa się wyborów. Nawrocki nie kojarzy się ani z gospodarką, ani polityką społeczną, ani z obronnością, czyli tym, co przynosiło prawicy sukcesy wyborcze. Zostaje więc sieć znajomości w Gdańsku i kawalerka. Sztabowi trudno to może być wyjaśnić nawet własnemu zapleczu, bo dlaczego partia ma poświęcać czas i zasoby, akurat na walkę o tego kandydata, który nic nie wnosi.
Mentzen na tym skorzysta i odbije parę punktów procentowych Nawrockiemu?
— To możliwe, szczególnie wśród tych, którzy — paradoksalnie — nie należą do najstarszych wiekowo zwolenników PiS. Mentzen może zyskać wśród tej niszy młodych i średnim wiekiem do tej pory popierających Nawrockiego, wychowanych w kapitalizmie, apoteozie wolnego rynku i wierzących w mit self-made mena. Jednocześnie trudniejsze stanie się kreowanie Karola Nawrockiego na skromnego człowieka, który osiągnął coś ciężką pracą. Bo dla części wyborców będzie teraz wyglądał, jak ktoś, kto poszedł drogą na skróty. Skala kampanijnych zawiłości wokół kandydatury popartej przez PiS jest niezwykła, bo mówimy tu o wielkiej, poważnej partii politycznej, która ma za sobą wiele zwycięskich kampanii.
