Skala biedy w Polsce jest zastanawiająca. Jak wynika z raportu Stowarzyszenia Wiosna, blisko 2 mln osób w Polsce żyło w 2025 roku w skrajnym ubóstwie. To sytuacja, w której wydatki gospodarstwa domowego są tak niskie, że zagrażają zdrowiu i życiu.
Jak na 20. gospodarkę świata to wręcz nie do uwierzenia, ale 2 mln osób w Polsce żyje za mniej niż 972 zł miesięcznie. Dzienny budżet osób z tej grupy nie przekracza 30 zł na wszystkie potrzeby: jedzenie, leki, odzież i opłaty za mieszkanie. – To nie jest kwota, w której mówimy o jakimkolwiek rozwoju, edukacji. Nie pójdziemy do kina, nie pójdziemy na kawę do kawiarni – tłumaczyła w mediach Magdalena Łukasik, menadżerka ds. badań i analiz w Stowarzyszeniu Wiosna.
Niemal milion osób nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy
Bieda dotyka osoby, które bardzo często z powodów zupełnie niezawinionych przez siebie są w takiej sytuacji. Wystarczy mieć wypadek, nagle zachorować, urodzić dziecko z niepełnosprawnością, zapaść na chorobę zawodową, postrzeć się lub po prostu być osobą samotną.
Niestety, w 2025 roku około 975 tys. osób znalazło się w sytuacji skrajnego ubóstwa, jednocześnie nie kwalifikując się do pomocy społecznej z powodu zbyt niskich progów dochodowych. Od 1 stycznia 2026 roku kryteria dochodowe w pomocy społecznej są takie same jak w ubiegłym roku. Wynoszą 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie. Maksymalny zasiłek stały w 2026 roku wynosi 1229 zł.
Zasiłki z MOPS i GOPS
Osoby w trudnej sytuacji życiowej mogą się ubiegać w miejskich lub gminnych Ośrodkach Pomocy Społecznej o kilka zasiłków, a nie tylko jeden:
-
zasiłek okresowy, -
zasiłek stały, -
zasiłek celowy, -
zasiłek i pożyczkę na ekonomiczne usamodzielnienie.
Można się starać także o zasiłek na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028.
Zasiłek celowy przysługuje na konkretny cel, którego osiągnięcie zaspokoi niezbędną potrzebę życiową. W Ustawie o pomocy społecznej wskazano koszty, jakie mogą być pokryte w części lub całości w ramach zasiłku celowego i są to koszty:
-
zakupu żywności, -
leków i leczenia, -
opału, -
odzieży, -
niezbędnych przedmiotów użytku domowego, -
drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, -
koszty pogrzebu.
Lista pomocy, po którą można się zgłosić do ośrodków pomocy społecznej jest naprawdę długa:
-
praca socjalna, -
bilet kredytowy, -
składki na ubezpieczenie zdrowotne, -
składki na ubezpieczenie społeczne, -
pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie (pomoc pieniężna na usamodzielnienie wzrosła o 229 zł – z 1 837 zł do 2 066 zł), -
organizacja pogrzebu, -
poradnictwo specjalistyczne, -
interwencja kryzysowa, -
schronienie, -
niezbędne ubranie, -
usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy, -
specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia, -
mieszkania chronione, -
pobyt i usługi w domu pomocy społecznej.
Zamiast pieniędzy można z opieką społeczną także rozmawiać o udostępnieniu maszyn i narzędzi pracy, które dadzą możliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz urządzeń ułatwiających pracę, na przykład osobom niepełnosprawnym.
