Amerykańskie wsparcie dla Izraela jest fundamentem polityki zagranicznej Republikanów od dziesięcioleci, ale stosunki między USA a Izraelem stają się coraz bardziej napięte w związku z operacją wojskową w Strefie Gazy.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Liderzy MAGA, m.in. Marjorie Taylor Greene, Steve Bannon i Tucker Carlson, zaczęli otwarcie krytykować izraelski rząd.
7 października 2023 r. Hamas przeprowadził atak na Izrael, zabijając 1,2 tys. osób i uprowadzając 251. Izrael twierdzi, że 58 zakładników pozostaje w Strefie Gazy, a tylko 21 z nich uważa się za żywych. Jak podaje Associated Press, powołującej się na Ministerstwo Zdrowia Gazy, po ataku Hamasu Izrael rozpoczął ofensywę na Strefę Gazy, zabijając ponad 60 tys. osób. Operacją wojskową spotkała się z krytyką w związku z liczbą zabitych i wysiedlonych cywilów.
Choć wielu Republikanów nadal wspiera Izrael, antyinterwencyjne skrzydło partii staje się coraz bardziej sceptyczne. Jego przedstawiciele zwracają uwagę na warunki panujące w Strefie Gazy i kwestionują, czy pomoc USA dla Izraela rzeczywiście przynosi korzyści Amerykanom lub interesom zagranicznym kraju. Stosunek do Izraela staje się nową linią podziału wśród Republikanów, a niektórzy zwolennicy prezydenta Donalda Trumpa zrywają z ugruntowanym przez dziesięciolecia stanowiskiem partii.
Republikanie zaczynają mówić o ludobójstwie
Marjorie Taylor Greene, konserwatystka z Georgii i bliska sojuszniczka Trumpa w Izbie Reprezentantów, stała się w tym tygodniu pierwszą republikańską reprezentantką, która określiła działania Izraela w Strefie Gazy mianem „ludobójstwa”.
„Najprościej i najprawdziwiej jest powiedzieć, że 7 października w Izraelu wydarzyło się coś strasznego i wszyscy zakładnicy muszą zostać uwolnieni, ale tak samo straszne jest ludobójstwo, kryzys humanitarny i głód w Strefie Gazy” — napisała Greene na X.
Wcześniej w lipcu zaproponowała poprawkę mającą na celu wycofanie finansowania przez USA izraelskiego systemu obrony przeciwrakietowej. Poprawki nie udało się przegłosować — poparło ją tylko sześciu członków Kongresu.
Konserwatyści tacy jak Greene wyrażają obawy o to, czy pomoc wojskowa dla Izraela i innych krajów za granicą jest zgodna z polityką zagraniczną „America First” przyjętą przez wielu prawicowców. Uważają, że pieniądze przekazywane Izraelowi mogłyby zostać wydane w kraju na rozwiązanie takich kwestii jak dług publiczny czy bezpieczeństwo granic.
Steve Bannon, wieloletni sojusznik Trumpa, wyraził podobne obawy dotyczące Izraela. We wtorkowej wypowiedzi dla Politico ocenił, że poparcie dla Izraela może stać się bardziej niepewne po tym, jak Trump wyraził zaniepokojenie doniesieniami o głodzie ludności cywilnej w Strefie Gazy.
— Publiczne odrzucenie przez prezydenta Trumpa jednego z głównych założeń strategii [premiera Izraela] Bibiego [Netanjahu] w Strefie Gazy — „głodzenie” Palestyńczyków — tylko przyspieszy ten spadek poparcia — powiedział Bannon.
Bannon w czerwcu powiedział, że popiera Izrael jako suwerenny naród, ale stwierdził, że nie powinien on „podejmować decyzji na podstawie założenia, że Ameryka wkroczy, nie tylko w celu obrony, ale i ataku”.
— Musimy podejmować decyzje, by stawiać Amerykę na pierwszym miejscu. Trzeba to przemyśleć — powiedział.
Tucker Carlson, popularny konserwatywny komentator i były gospodarz Fox News, skrytykował taktykę Izraela.
— Nie wolno im wykorzystywać dolarów z moich podatków do bombardowania kościołów — powiedział w niedawnej rozmowie z Aną Kasparian, współprowadzącą „The Young Turks” — Zniosę wiele rzeczy, ale nie rozumiem, jak jakikolwiek chrześcijański przywódca w Stanach Zjednoczonych może patrzeć na to i milczeć — dodał Carlson.
Konserwatywna ekspertka Megyn Kelly ostrzegła, że Izrael „traci swoją pozycję w oczach reszty świata” podczas wywiadu z Piersem Morganem w tym tygodniu, dodając, że pozostaje sceptyczna co do tego, że zdjęcia ze Strefy Gazy mogą być manipulowane przez Hamas.
— Izrael, niezależnie od tego, czy zdaje sobie z tego sprawę, czy nie, stał się złoczyńcą świata, przez to, że pozwolił, by ta sprawa ciągnęła się tak długo. Stracił poparcie wśród swoich najdroższych przyjaciół — powiedziała — Nawet cała Partia Demokratyczna w Stanach Zjednoczonych zwróciła się przeciwko niemu, z dnia na dzień traci swojego największego sojusznika w Ameryce — dodała.
Powiedziała, że nie uważa, aby reakcja Izraela na 7 października musiała być „proporcjonalna”, ale że nadszedł czas, aby to „zakończyć”.
Skąd ta zmiana?
Zmiana retoryki w sprawie Izraela może wynikać z tego, że republikanie „odczytują nastroje opinii publicznej” dotyczące konfliktu – powiedział „Newsweekowi” Costas Panagopoulos, politolog z Northeastern University.
— Myślę, że jedną z przyczyn tego, co się dzieje, jest to, że senatorowie odczuwają presję ze strony swoich wyborców w związku z tym, co dzieje się w Strefie Gazy, aby pociągnąć Izrael do odpowiedzialności — powiedział. Dodał, że poparcie dla Izraela może słabnąć w obliczu większej liczby doniesień o warunkach humanitarnych w Strefie Gazy.
— Republikanie od dawna mają ogólnie proizraelskie poglądy ze względu na powiązania religijne, ale także ze względu na historię Izraela, w której wybierano centroprawicowe lub konserwatywne rządy — tłumaczył Panagopoulos.
Chandler James, profesor nauk politycznych na University of Oregon, powiedział „Newsweekowi”, że wielu Republikanów rozróżnia poparcie dla Izraela jako państwa od obaw związanych z działaniami jego rządu w Strefie Gazy.
— Usprawiedliwienie dla nadmiernego użycia siły przez Izrael i jego taktyki w Strefie Gazy maleje — powiedział — Minęło dużo czasu, a cierpienie rośnie, więc myślę, że wiele osób myśli: „Coś trzeba zrobić”.
Jego zdaniem jeśli baza GOP będzie nadal zwracać się przeciwko Izraelowi, może to spowodować pewne zmiany w podejściu administracji Trumpa do konfliktu, ponieważ prezydent jest „wrażliwy na opinię publiczną”.
— Trump mógłby wywrzeć większą presję na Izrael, aby poprawić warunki w Strefie Gazy — powiedział James. Dodał, że wątpliwe jest jednak, by doszło do bardziej „radykalnych zmian” w administracji, biorąc pod uwagę długotrwałe poparcie Trumpa dla Izraela.
Amerykańskie poparcie dla Izraela spada w sondażach
Ostatnie sondaże sugerują, że amerykańskie poparcie dla Izraela spadło w związku z kryzysem humanitarnym w Strefie Gazy. Nowy sondaż Gallupa wykazał, że 60 proc. Amerykanów nie pochwala działań Izraela w Strefie Gazy.
Okazało się jednak, że poparcie Republikanów dla działań Izraela wzrosło do 71 proc., w porównaniu z 66 proc. we wrześniu 2024 r. W badaniu wzięło udział 1,2 tys. dorosłych w dniach 7-21 lipca, a margines błędu wynosił 4 punkty procentowe.
Sondaż Pew Research Center opublikowany na początku tego roku wykazał, że 53 proc. respondentów stwierdziło, że postrzega Izrael nieprzychylnie, w porównaniu z 42 proc. w 2022 r. Wśród Republikanów tylko 37 proc. miało negatywne poglądy na temat Izraela, ale ten odsetek wzrósł z 27 proc. w 2022 r.
Sondaż wykazał również, że wiek respondentów jest istotnym czynnikiem jeśli chodzi o poparcie dla Izraela. Wśród Republikanów w wieku poniżej 50 lat, 50 proc. negatywnie ocenia Izrael, podczas gdy tylko 23 proc. Republikanów w wieku powyżej 50 lat postrzega go negatywnie. Ankietę przeprowadzono dniach 24-30 marca wśród 3 605 dorosłych osób.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.