W Europie rośnie zainteresowanie 4-dniowym tygodniem pracy. Finlandia rozważa jego wprowadzenie, Hiszpania testuje program pilotażowy, a Islandia po udanym eksperymencie wdrożyła go na szerszą skalę. Belgia od 2022 roku umożliwia pracę w cztery dni bez redukcji godzin, poprawiając równowagę między życiem prywatnym a zawodowym. Podobne inicjatywy pojawiają się także w Kanadzie, USA i Australii. Jak potoczą się legislacyjne losy tego rozwiązania na rodzimym rynku pracy czas pokaże. Jednak już dziś warto przeanalizować wady oraz zalety i o taką ocenę redakcja „Wprost” poprosiła dwie ekspertki.
4-dniowy tydzień pracy: „Idea nie jest nowa”
Jak wskazują ekspertki, idea skrócenia tygodnia pracy nie jest nowa.
– Już w latach 70. XX wieku niektóre firmy eksperymentalnie wprowadzały krótszy tydzień pracy. Miało to na celu poprawę efektywności i zadowolenia pracowników. Jednak dopiero w ostatnich latach, wraz ze zmianami w stylu życia i rozwojem technologii, koncepcja ta zaczyna zdobywać realne uznanie i zainteresowanie na skalę globalną – zauważa w rozmowie z „Wprost” adwokat Agnieszka Szczodra-Hajduk, partner w kancelarii Rödl & Partner.
Prawniczki wskazują na japoński eksperyment przeprowadzony kilka lat temu przez Microsoft.
– W 2019 roku Microsoft przeprowadził w Japonii eksperyment, który wykazał, że wprowadzenie 4-dniowego tygodnia pracy zwiększyło produktywność o 40 proc. Podobne wyniki uzyskano w Nowej Zelandii, gdzie firma Perpetual Guardian zaobserwowała znaczący wzrost efektywności i zadowolenia pracowników – mówi apl. adw. Weronika Kobylarz, prawnik w kancelarii Rödl & Partner.
Zalety 4-dniowego tygodnia pracy
Redakcja zapytała ekspertki o cztery najważniejsze zalety tego rozwiązania. Zdaniem prawniczek to:
- zwiększona produktywność,
- lepsza równowaga między życiem zawodowym a prywatnym,
- większe zadowolenie z pracy,
- zmniejszenie emisji CO2.
– Badania pokazują, że skrócenie tygodnia pracy może prowadzić do wzrostu produktywności. Pracownicy, którzy mają więcej czasu na regenerację, są bardziej skoncentrowani i efektywni w pracy. Przykłady firm, które wdrożyły 4-dniowy tydzień pracy, wskazują na mniejszą liczbę zwolnień chorobowych oraz wyższą jakość wykonywanych zadań – mówi mec. Agnieszka Szczodra-Hajduk i dodaje, że dodatkowy dzień wolny pozwala pracownikom na spędzenie większej ilości czasu z rodziną, na hobby czy relaks.
– To z kolei może prowadzić do poprawy zdrowia psychicznego i fizycznego, redukcji stresu oraz większego zadowolenia z życia. Poza tym pracownicy mający więcej wolnego czasu są bardziej zadowoleni z pracy, co może zmniejszyć rotację. Co więcej, zadowoleni pracownicy są także bardziej zaangażowani i lojalni wobec pracodawcy, co przynosi korzyści zarówno firmom, jak i pracownikom. – stwierdza prawniczka.
Zwraca również uwagę na istotny aspekt związany z emisją CO2.
– Mniejsza liczba dni pracy oznacza mniej podróży do pracy, co przekłada się na redukcję emisji dwutlenku węgla. Firmy mogą także ograniczyć zużycie energii w biurach, co przyczynia się do ochrony środowiska – mówi mec. Szczodra-Hajduk.
Wady 4-dniowego tygodnia pracy
Zapytaliśmy prawniczki o wady tego rozwiązania. Według ekspertek najważniejsze z nich to:
- wyzwania dla niektórych branż,
- koszty dla pracodawców,
- problemy z organizacją czasu pracy,
- ryzyko zwiększenia stresu.
– Zacznijmy od wyzwań. Sektory, które wymagają ciągłej obecności pracowników (np. służba zdrowia, handel detaliczny), mogą mieć trudności z wdrożeniem tego modelu bez zwiększenia kosztów lub zredukowania dostępności usług. W takich branżach konieczne może być wprowadzenie elastycznych grafików pracy lub zatrudnienie dodatkowych pracowników – zauważa mec. Weronika Kobylarz. Zdaniem prawniczek jedną z największych obaw pracodawców są koszty.
– Wprowadzenie 4-dniowego tygodnia pracy może wiązać się z wyższymi kosztami dla pracodawców, szczególnie jeśli konieczne jest zatrudnienie dodatkowych pracowników lub zapewnienie dodatkowych zasobów. Firmy muszą dokładnie przemyśleć, jak zorganizować pracę, aby uniknąć dodatkowych obciążeń finansowych – mówi Kobylarz.
Eksperta zwraca także uwagę na możliwe problemy z organizacją czasu pracy.
– Skrócenie tygodnia pracy może prowadzić do trudności w zarządzaniu zadaniami i harmonogramem, co może wpływać na efektywność zespołów. Konieczne może być wprowadzenie nowych narzędzi do zarządzania projektami oraz szkolenie pracowników w zakresie efektywnego zarządzania czasem – zauważa i wskazuje na jeszcze jedną istotną wadę, a mianowicie ryzyko zwiększenia stresu.
– Skrócenie tygodnia pracy może oznaczać, że pracownicy będą musieli wykonać te same zadania w krótszym czasie, co może prowadzić do większego stresu. Pracodawcy muszą być świadomi tego ryzyka i wprowadzać strategie zmniejszające obciążenie pracowników – podsumowuje ekspertka.
Czy będzie rewolucja na rynku pracy?
Zdaniem prawniczek przyszłość rynku pracy może być rewolucyjna.
– 4-dniowy tydzień pracy to innowacyjna koncepcja, która może przynieść wiele korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcom. Jednak, aby osiągnąć sukces, konieczne jest dokładne przemyślenie i dostosowanie tego modelu do specyfiki danej branży oraz potrzeb pracowników – stwierdza mec. Agnieszka Szczodra-Hajduk.
Z kolei Weronika Kobylarz podkreśla, że 4-dniowy tydzień pracy jest jednym z kroków w kierunku bardziej zrównoważonego i efektywnego modelu pracy.
– Jego wprowadzenie wymaga jednak współpracy i otwartości na zmiany zarówno ze strony pracodawców, jak i pracowników – podsumowuje prawniczka.
