Smartfony, laptopy i konsole do gier już jakiś czas temu stały się nieodłączną częścią życia nastolatków. Eksperci ds. zdrowia ostrzegają jednak, że wiąże się to z ukrytymi kosztami. Od pochylonych ramion po nadwyrężone kręgosłupy — tzw. „tech neck” jest coraz częściej obserwowany wśród młodych ludzi, a jego długoterminowe skutki mogą być poważne.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
„Newsweek” rozmawiał na ten temat z dwiema ekspertkami, które wyjaśniły, dlaczego nastolatki coraz częściej skarżą się na problemy z posturą. Tłumaczą także, w jaki sposób wydłużony czas spędzany przed ekranem i granie w gry komputerowe napędzają ten trend. Ponadto przedstawiają sposoby przeciwdziałania powstaniu długotrwałych uszkodzeń.
Urządzenia cyfrowe znacznie wcześniej trafiają teraz do rąk młodych ludzi, więc ryzyko rośnie, podobnie jak pilna potrzeba działania.
Dzieci coraz szybciej uzależniają się od ekranów
— „Tech neck” [tłum. technologiczna szyja] oznacza ból i sztywność szyi oraz górnej części pleców. Związana jest z utrzymującą się złą postawą — powiedziała Cate Wright, fizjoterapeutka i specjalistka ortopedyczna. — Tę postawę można opisać jako nadmierne wygięcie szyi do przodu, zaokrąglone ramiona i zwiększone zaokrąglenie górnej części pleców. Główną przyczyną jest spoglądanie na ekran komputera lub laptopa, który znajduje się poniżej poziomu oczu i częste siedzenie bez żadnych przerw podczas pracy przy biurku czy grania w gry komputerowe.
Dzieci uzależniają się od ekranów wcześniej — według raportu Statista z 2024 r., 30 proc. z nich otrzymuje swój pierwszy smartfon w wieku od 12 do 13 lat, a co piąte już w wieku zaledwie dziewięciu lat. Wiele z nich używa tych urządzeń do grania w gry, czego efekty są zauważalne.
Badanie z 2023 r. wykazało, że spośród 10 osób grających w gry komputerowe, aż cztery doświadczają regularnego bólu, przy czym najczęściej jest to ból szyi. Badanie za głównego winowajcę uznało maratońskie sesje grania trwające od 3 do 5 godzin oraz granie w gry w celu uniknięcia stresu.
W tym samym roku Statista poinformowała, że 92 proc. amerykańskich nastolatków w wieku od 15 do 17 lat miało w domu dostęp do komputera stacjonarnego lub laptopa. W przypadku młodszych nastolatków liczba ta wyniosła 86 proc., co prowadzi do zwiększenia liczby kręgosłupów narażonych na rozwój tych problemów.
— Ludzie mogą odczuwać ból szyi i górnej części pleców, najprawdopodobniej po długotrwałym korzystaniu z telefonu komórkowego, tabletu lub laptopa. Mogą mieć też trudności z przyjęciem wyprostowanej postawy, a nawet doświadczyć odwrócenia kręgosłupa szyjnego — powiedziała Wright.
Na ten temat „Newsweek” rozmawiał również z dr Sherry McAllister, autorką książki „Adjusted Reality: Supercharge Your Whole-Being for Optimal Living and Longevity” i prezeską Foundation for Chiropractic Progress.
— Postawa wpływa nie tylko na wygląd dzieci, ale także na ich funkcjonowanie. Kiedy naturalna krzywizna szyi zostaje utracona lub odwrócona, zakłóca to sposób, w jaki sygnały przechodzą przez układ nerwowy — powiedziała. — To może wpływać na równowagę i koordynację, wydolność oddechową, jakość snu, nastrój, poziom stresu i zdolność koncentracji.
Jak walczyć ze złą postawą u dziecka?
Wright przekazała parę sposobów na to, by zapobiec długotrwałym problemom ortopedycznym i neurologicznym:
- Ogranicz czas spędzany przed ekranem.
- Dostosuj wysokość ekranu komputera do poziomu oczu.
- Używaj uchwytów na gadżety, aby podczas ich używania znajdywały się one przed twoją twarzą, a nie na kolanach.
- Przynajmniej raz na godzinę wstań, aby się przejść, rozciągnąć lub zmienić pozycję.
- Używaj biurka stojącego o dobrej ergonomii.
— Dobrą wiadomością jest to, że według badań ukierunkowane ćwiczenia postawy mogą zrobić dużą różnicę — powiedziała McAllister.
Wright, która jest właścicielką Physical Therapy Central — Nichols Hills, podzieliła się także kilkoma ćwiczeniami rozciągającymi, które można wykonywać w domu, aby zapobiec rozwojowi tzw. „tech neck”.
- Wciąganie podbródka — Usiądź wysoko, jakby przez twój kręgosłup szedł sznurek, który jest ciągnięty do góry. Trzymając nos skierowany do przodu, podciągnij podbródek do tyłu, w celu uzyskania tzw. podwójnego podbródka. Przytrzymaj przez 5 sekund i powtórz 20 razy.
- Rozciąganie odcinka szyjnego — Połącz palce na tyle szyi i delikatnie spójrz w górę w kierunku sufitu. Wykonaj do 20 powtórzeń.
- Rozciąganie klatki piersiowej — Siedząc na krześle z niskim oparciem, wyciągnij ręce nad głowę i połóż się plecami na blacie. Jeżeli twoje krzesło ma wysokie oparcie, pomiędzy łopatkami umieść zwinięty ręcznik, małą piłkę lub wałek piankowy, skrzyżuj ramiona i wyciągnij się do tyłu. Przytrzymaj przez 5 sekund i powtórz 20 razy.
- Rozciąganie ramion przy drzwiach — umieść dłonie na wysokości barków na framudze drzwi i wykonaj krok do przodu, aż poczujesz rozciąganie w przedniej części barków. Przytrzymaj przez 30 sekund, powtórz 3-5 razy.
Odniesienia
Kumar, C. S., Sharma, M. K., Amudhan, S., Arya, S., Mahapatra, S., Anand, N., Sahu, A., Kumar, R., & Tripathi, R. (2023). Digital gaming, musculoskeletal, and related health hazards among adolescents and young adults. Indian Journal of Psychiatry, 65(6), 698–700.
U.S.: Age at which children got their own cell phone 2024. (2024). Statista. Retrieved August 11, 2025
U.S. teen desktop reach age 2023. (2023). Statista. Retrieved August 11, 2025
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
