Choćbyśmy nie wiem jak narzekali, nasza codzienność nie jest tylko efektem działalności polityków. Oni często robią złą robotę, to jasne. Ale jest też przestrzeń całkowicie niezależna od Tusków, Kaczyńskich, Mentzenów i Zandbergów.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Książek jest za dużo – próbowałem ostatnio ustalić autorstwo tego bon motu, ale im bardziej szukałem, tym bardziej okazywało się, że jest to fraza tak stara, że może stać za nią i sam Gutenberg. Podcastów jest za dużo, filmów jest za dużo, malowideł w jaskiniach zapewne też było za dużo. Niechybnie większość prezentowała tak mierną jakość, że publiczność wstydziła się do nich podchodzić bez maczugi.
Książek o historii Polski też jest za dużo. Ostatnio jest ich za dużo jeszcze bardziej niż wcześniej, bo okazało się, że występuje ponadnormatywne zapotrzebowanie na historie ludowe. Niczym się ta kategoria nie różni od innych: książek, które warto przeczytać, jest mało, niech o jakości tego, co się wydaje, świadczy fakt, że na porządną ludową historię Polski wciąż czekamy.
Potrzebna historia polskiego cwaniactwa
Mimo tej mnogości wciąż w opowiadaniu o Polsce brakuje wątku o kapitalnym znaczeniu. Pilnie potrzebujemy tego dzieła, bez niego nigdy nie zrozumiemy miejsca, w którym żyjemy. Potrzeba nam tomu o polskim cwaniactwie, kombinatorstwie łączącym finezję, brawurę oraz swobodne podejście do reguł i procedur. Słowem: potrzeba nam pracy o polskiej zaradności.
Tytuł jest cokolwiek oczywisty: „Zmieścisz się, śmiało. Cwaniacka historia Polski” – słowa wypowiedziane tuż przed tragedią narodową 10 kwietnia byłyby jednocześnie początkiem, jak i pointą, doskonale uzasadniałyby, dlaczego zajmujemy się tym zjawiskiem.
To nie miałby być tom pisany z perspektywy Sejmu czy pałacu prezydenckiego. Przeciwnie – im dalej od warszawskich żyrandoli, tym lepiej. Wszyscy lubimy narzekać, że państwo nie działa, jojczymy na system i błędy urzędników, ale to inny temat.
To miałaby być opowieść o tupolewizmie naszym powszechnym, tym mało spektakularnym, na który panuje powszechne przyzwolenie. Nie chodzi o to, by szydzić czy piętnować, przeciwnie: to miałaby być pochwała polskiej zaradności, opisanie i oddanie należnego miejsca polskim cechom narodowym.
Ostatnio pękałem z dumy, gdy na instagramowym koncie BBC News zobaczyłem filmik z podkrakowskiej Woli Filipowskiej, udostępniony wcześniej przez małopolską policję. Zaczyna się niewinnie, sprytny kierowca dostawczego opla w ostatniej chwili wjeżdża na tory, mimo zapalonych znaków ostrzegawczych. Szlaban z tyłu zamyka się, z przodu jeszcze chwilę trzyma się w górze, ale kierujący okazji nie wykorzystuje i znajduje się w sytuacji bez wyjścia. Próbuje jeszcze obrócić samochód, ale bezskutecznie. Film kończy się, gdy pędzący pociąg uderza w samochód. Ofiar na szczęście nie było.
Wszyscy znamy takich historii dziesiątki. Każdy rowerzysta wie, że od czerwca do września najbardziej niebezpiecznym miejscem na ziemi nie są przedmieścia Caracas czy slumsy Johannesburga, tylko nadwiślańska ścieżka rowerowa. Co tam się wyprawia! Tu pozbawiony wyobraźni tatuś wpuszczający córkę na trójkołówce, tu pędzący na złamanie karku dostawca na rowerze elektrycznym, tu młodzież na hulajnodze pozbawionej blokady prędkości, tu zabłąkany pieszy, który samozwańczo postanowił przemieszczać się po ścieżce, a nie po biegnącym obok pustym chodniku.
A branie w koszty tego i owego? A jazda po jednym piwie? A załatwianie niczym nieuzasadnionego L4? A omijanie zakazu handlu w niedzielę? Ta książka pisze się sama. Nasza codzienność ją pisze.
Nie wszystko jest winą Tuska i Kaczyńskiego
Nie mam aparatu porównawczego, nie wiem, czy Polki i Polacy częściej kombinują niż inne nacje, ale ten 10 kwietnia wydaje mi się wystarczającym powodem, by się zjawisku przyjrzeć. Jeśli ustalimy, że przykładowi Belgowie to dopiero lekce sobie ważą przepisy, wtedy przyjrzymy się sprawie i zareagujemy. Dopóki nie będziemy mieli dowodu, zajmijmy się naszymi sprawami.
Choćbyśmy nie wiem jak narzekali, nasza codzienność nie jest tylko efektem działalności polityków. Oni często robią złą robotę, to jasne. Ale jest też przestrzeń całkowicie niezależna od Tusków, Kaczyńskich, Mentzenów i Zandbergów. Tupolewizm naprawdę nie zaczyna się od 36 Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego podległego kancelarii premiera. Tupolewizm zaczyna się od przechodzenia na czerwonym świetle na przejściu dla pieszych.
