Karol Nawrocki wygłosił pierwsze noworoczne orędzie. Pod kątem retoryki, reżyserii, sprawności przekazu było ono naprawdę dobrze przygotowane – prezydent wchodzący w kampanię wyborczą jako fatalny mówca, w ciągu roku poczynił w tej kwestii wielkie postępy, które w noworocznym duchu warto docenić.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Rozbrzmiewające na tle polskich flag – unijne były wymownie nieobecne – przemówienie pasowałoby jednak raczej do lidera opozycji rozliczającego rząd, niż do prezydenta próbującego na początku nowego roku przekonać do siebie także tę część Polski, która w czerwcu na niego nie głosowała – choć Nawrocki zapewniał w orędziu, że będzie starał się przekonać także ją.
W socjalnym kostiumie
W trakcie kampanii wyborczej Nawrocki w zależności od tego do kogo mówił, zakładał raz socjalny, raz skrajnie wolnorynkowy kostium. Z jednej strony składał obietnice „Solidarności”, chwalił się poparciem tego związku zawodowego i przedstawiał jako polityk, któremu leży na sercu los ludzi pracy; z drugiej podpisał wszystkie wolnorynkowe postulaty, jakie w Toruniu przed drugą turą podsunął mu Sławomir Mentzen.
W noworocznym orędziu Nawrocki znów pokazał się w swojej socjalnej wersji. Mówił, że skoro dołączamy do grupy dwudziestu największych gospodarek świata, to powinno to być odczuwalne przez zwykłych Polaków. Bo siły gospodarki nie mierzą ostatecznie wykresy czy prezentacje na zamkniętych polityczno-eksperckich konferencjach, ale to jak wygląda sytuacja przy przeciętnym polskim stole.
Upominał się o pracowników i emerytów, dla których podstawowe dobra nie powinny być luksusem. O pacjentów, którzy nie powinni wracać z kwitkiem ze szpitala niezdolnego zapłacić za ich zabieg. O rolników i przedsiębiorców, którzy powinni móc ufać stabilności i przewidywalności prawa. Gdyby nie twardy, prawicowy pronatalistyczny przekaz – łącznie z wezwaniem do tego, by Polska budowała także demograficzną potęgę – czasem można by odnieść wrażenie, że słuchamy polityka partii Razem.
Prezydent w wielu kwestiach miał oczywiście rację – bo polski dobrobyt i sukces gospodarczy ma sens o tyle, o ile może w nich sprawiedliwie uczestniczyć jak najszersza grupa Polek i Polaków. Problem w tym, że w ciągu pół roku Nawrocki nic nie zrobił, by realnie włączyć nowe grupy w polski sukces gospodarczy. Zawetował za to ustawę o fundacjach rodzinnych, uszczelniającą przepisy pozwalające najbogatszym unikać opodatkowania – co nie da się pogodzić z opowieścią o gospodarczym rozwoju, który powinien służyć wszystkim, a nie tylko wybranym.
Orędzie prezydenta nie jest też zapowiedzią tego, że w przyszłym roku zajmie się pracą nad tym, by polski dobrobyt stał się bardziej inkluzywny. Prezydent sięga po socjalną retorykę głównie po to, by wbić szpilę rządowi, by skontrować jego narrację o gospodarczym sukcesie. Na koniec roku otrzymaliśmy więc kolejną dość jałową przepychankę z rządem – choć prezydent zachował się na tyle elegancko, że tym razem nie wskazał Tuska czy któregoś z jego ministrów jako osób odpowiedzialnych za to, że przedsiębiorcy są niepewni prawa, pacjenci dostępu do lekarzy a pracownicy jutra.
Nowy kierunek, ale dokąd?
Ze wszystkich postaci, jakie mają patronować rokowi 2026 prezydent wymienił w orędziu Sergiusza Piaseckiego. Nie jest to zaskakujący wybór, Karol Nawrocki od dawna deklarował szczególny szacunek do tego pisarza i bardzo osobistą relację do jego twórczości – co jest jedną z najsympatyczniejszych składowych wizerunku naszej głowy państwa. Trudno byłoby zresztą sobie wyobrazić, by człowiek reprezentujący taki obóz polityczny jak Nawrocki, przywołał w pozytywnym kontekście innego patrona 2026 roku, Andrzeja Wajdę albo Jerzego Giedroycia – którego myślenie o polityce wschodniej prezydent uważa za wymagające co najmniej bardzo głębokiej rewizji.
Nawrocki mówiąc o Piaseckim wspominał o tym, jak bohaterom jego prozy kierunek wskazywała Wielka Niedźwiedzica i że w przyszłym roku potrzebujemy – jako wspólnota narodowa – nowego kierunku. Niestety nie rozwinął tego zgrabnego literackiego nawiązania i nic nie powiedział o tym, w jakim właściwie nowym kierunku chciałby prowadzić Polskę jako jej prezydent. Zwłaszcza w tym obszarze, gdzie – w przeciwieństwie do polityki gospodarczej, rolnej czy zdrowotnej – prezydent ma pewne narzędzia, czyli głównie w polityce zagranicznej.
O sytuacji międzynarodowej prezydent powiedział tylko tyle, że „na zaproszenie prezydenta Trumpa” pojedzie reprezentować Polskę na szczyt G20. Wspomniał też, że Polska jest „silna w NATO”, ale powinna sama też budować swoje możliwości obronne, nawet jeśli to kosztuje. Nic jednak nie mówił o wojnie w Ukrainie i możliwościach pokoju, o roli Polski w odbudowie Ukrainy i naszym rozumieniu sprawiedliwego pokoju, o zagrożeniu ze Wschodu, wyzwaniach stojących przed Unią Europejską i przyszłością Polski w Europie, wreszcie o naszych relacjach z administracją prezydenta Trumpa, grającą coraz wyraźniej na osłabienie Unii Europejskiej i budowę nowego porządku światowego, zrywającego z tym, jaki sami Amerykanie zbudowali po zakończeniu zimnej wojny.
I w tej nowej rzeczywistości Polska będzie musiała dokonać wielu trudnych wyborów nowego kierunku i odpowiedzieć sobie na wiele pytań. Czy stawiać na wzmocnienie integracji europejskiej czy grać z Trumpem i MAGĄ przeciw Europie? Jak działać w kwestii negocjacji co do zakończenia wojny? Jak zaangażować się w jej odbudowę i bezpieczeństwo po wojnie? Co robić wobec rosnącego zagrożenia wojennego ze strony Rosji? Czy powinniśmy przejść w tryb „demokracji wojennej”, a jeśli tak, to jak budować do tego demokratyczny konsensus?
Niestety żaden z tych tematów nie zaistniał naprawdę w noworocznym orędziu, mimo że wszystkie te tematy tradycyjnie były „obsługiwane” przez polskich prezydentów, zwłaszcza Aleksandra Kwaśniewskiego, Lecha Kaczyńskiego, a do pewnego stopnia i Andrzeja Dudę. Na razie możemy się więc tylko domyślać, w jakim nowym kierunku chciałby pchnąć Polskę prezydent w 2026 roku w coraz bardziej zmieniającym się otoczeniu międzynarodowym. Na podstawie całej politycznej drogi Karola Nawrockiego można zgadywać, że będzie on silnie zwrócony w stronę gwiazdy przewodniej MAGA i co najmniej niechętny Unii Europejskiej i rządom z partii głównego nurtu europejskiej polityki – prezydentowi może być ciężko do niego przekonać tę Polskę, która 1 czerwca na niego nie zagłosowała.