Od tego nie da się uciec. „Musimy odpowiedzieć na to pytanie”

W 1992 r. faworytami wyborów w Wielkiej Brytanii byli laburzyści kierowani przez Neila Kinnocka. Potężna, rozchodząca się wówczas w blisko 10 mln (!) egzemplarzy, bulwarówka „The Sun” wspierała jednak torysów. W przededniu głosowania krzyczała z okładki: „Jeśli Kinnock wygra, ostatnia osoba opuszczająca Wielką Brytanię proszona jest o wyłączenie światła”. Gdy okazało się, że w wyborach triumfowali jednak konserwatyści, ten sam „The Sun” ogłosił na okładce, że to jego głos zdecydował („It’s The Sun Wot Won It”).

Dziś czasy są inne, nawet w USA redakcje coraz rzadziej aprobują kandydatów. W 2008 r. 92 ogólnokrajowe gazety i portale jasno napisały, czy wolą Baracka Obamę, czy Johna McCaina. W 2020 – już tylko 54 wskazały Donalda Trumpa albo Joe Bidena. Ostatnio jest to, niestety, także wynik patologii – przed ubiegłorocznymi wyborami w USA Jeff Bezos i Patrick Soon-Shiong, czyli właściciele – odpowiednio – „Washington Post” i „Los Angeles Times”, zablokowali publikację materiałów wskazujących Kamalę Harris. W obu przypadkach wywołało to wściekłość publiczności („Post” stracił w kilka dni 250 tys. subskrypcji cyfrowych) i rezygnacje dziennikarzy, którzy protestowali przeciwko kneblowaniu redakcji przez miliarderów. Mniej spektakularnych przykładów ingerencji właścicieli było w USA więcej.

W wydającym „Newsweek” koncernie Ringier Axel Springer Polska standardy są inne, wyłącznie od decyzji redakcji zależy, czy i kogo zamierza wesprzeć w wyborach.

Koniec końców są trzy scenariusze: redakcja popiera kandydata/kandydatkę; nie popiera nikogo, bo uważa, że nikt na poparcie nie zasługuje; nie popiera, bo woli zostawić tę decyzję czytelnikom i czytelniczkom.

Jasne wydaje mi się, jakie wartości są ważne dla „Newsweeka” i – jak wierzę – dla wszystkich czytających te słowa. Pokazujemy to w tygodniku, w wydaniach specjalnych, na Newsweek.pl. Zaczynając od demokratycznego ładu, przez prawa człowieka, silną obecność w organizacjach międzynarodowych, po wolność słowa. To nie są wartości partyjne i nie ma jednego kandydata lub jednej kandydatki, którzy by je w obecnych wyborach reprezentowali. Na szczęście jest ich więcej, mamy z kogo wybierać.

Nieszczęście polega na tym, że kandydatów reprezentujących wartości odmienne jest zdecydowanie więcej. Nie mówię tylko o podszytym miłością do Moskwy kampanijnym folklorze, choć uważam ten trend za bardzo groźny (zwłaszcza że fani Putina zbiorą zapewne setki tysięcy głosów), ale o czołówce. Przecież kilka tygodni temu do mainstreamu przebiły się nawet pomysły zaostrzenia prawa aborcyjnego (a gwałt został nazwany „nieprzyjemnością”) oraz wprowadzenia płatnych studiów na uczelniach publicznych. Do tego ostatniego pomysłu odnosili się inni kandydaci, oświadczenia wydawały ministerstwa nauki i edukacji, a „Rzeczpospolita” opublikowała sondaż, z którego wynika, że 15,5 proc. badanych dopuszcza studia odpłatne, pod warunkiem że „osoby niezamożne będą miały szeroki dostęp do systemu stypendiów dla osób zdolnych”. Podziwiam wszystkich przekonanych, że nasze państwo potrafi stworzyć system stypendialny, który zadziała i nikogo nie pozbawi szansy na studia.

Słowem: mamy za sobą kampanię, która uwsteczniła naszą debatę publiczną, a przed sobą decyzję, w którą stronę chcemy zmierzać. Możemy oddalać się od Brukseli, trzymać się blisko Kościoła i węgla, na sztandary rzucić obskurantyzm i ksenofobię. A możemy, choć to cholernie trudne i od lat idzie nam zdecydowanie za wolno, wykonywać kolejne kroki w stronę Polski otwartej, respektującej prawa człowieka, dbającej o obywateli i obywatelki. Wiadomo, kto zabierze nas w jedną, a kto w drugą stronę.

Politycy i polityczki częściej nas rozczarowują, niż dają satysfakcję. Niektóre decyzje ludzi, na których oddaliśmy głos, są dla nas nieakceptowalne, niektóre zachowania odrzucają. Rzecz w tym, że cała reszta sceny politycznej jest zdecydowanie gorsza. Róbmy swoje, chodźmy na wybory.