Sprawa wykorzystania głosu w reklamie JFC stała się szeroko komentowana i została określona jako precedensowa. Jak Pan – z perspektywy zarządu – widzi istotę tego sporu?
Z perspektywy zarządu istota sporu sprowadza się do pytania, czy w materiałach reklamowych stworzonych za pomocą narzędzi AI doszło do wykorzystania głosu konkretnej osoby. My konsekwentnie podkreślamy, że nie doszło do świadomego ani bezprawnego naruszenia cudzych praw. Sprawa ma charakter techniczny i wymaga specjalistycznej wiedzy – dlatego sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu fonoskopii. To nie jest sprawa „oczywista”, jak bywa przedstawiana w niektórych publikacjach, lecz jest to zagadnienie wymagające rzetelnej analizy dowodowej.
W przestrzeni publicznej pojawiły się pytania o to, jak powstał sporny materiał. Czy może Pan dziś opisać proces jego przygotowania?
Materiał reklamowy powstał w standardowym procesie marketingowym, z wykorzystaniem narzędzi AI dostępnych na rynku. Nasza firma nie wykorzystywała danych osobowych powoda ani jego wizerunku w rozumieniu prawnym. Nie zrobiono kampanii, w której podpieraliśmy się informacyjnie, że rzekomo czytał go znany lektor. Celem było przygotowanie przekazu produktowego, a nie identyfikacja czy budowanie skojarzenia z konkretną osobą. Podkreślam, że wszelkie działania odbywały się w przeświadczeniu o ich legalności i zgodności z obowiązującymi przepisami. Zamierzamy udowodnić to w sądzie i bronić dobrego imienia firmy.
Pojawił się wątek dostępności głosów lektorów w przestrzeni publicznej i uczenia się na nich modeli AI, czy to prawda?
W przestrzeni publicznej rzeczywiście funkcjonują nagrania znanych lektorów – w reklamach, mediach, na Youtube czy Facebooku. Zgodnie z ich regulaminami, prawo do tych głosów i trenowania sztucznej inteligencji jest w posiadaniu takich platform. Czyli zamieszczając tam swoje próbki głosów, lektorzy na to godzą się. Sama Mikrofonika przyznała, że zamieściła głosy lektorów w przestrzeni Internetowej.
Jednocześnie toczy się dyskusja branżowa o tym, w jaki sposób modele AI są trenowane i jakie dane są wykorzystywane. W tej konkretnej sprawie kluczowe jest jednak to, czy w naszych materiałach można mówić o identyfikowalnym wykorzystaniu głosu powoda z naruszeniem jego praw. To wymaga specjalistycznej oceny fonoskopijnej i właśnie dlatego sąd powołał biegłego.
Czy podejmowali Państwo próby polubownego rozwiązania sprawy?
Tak i to kilkukrotnie. W odpowiedzi na pozew złożyliśmy wniosek o skierowanie stron do mediacji, skierowaliśmy maile z propozycją rozpoczęcia rozmów ugodowych. Spółka niezwłocznie zaprzestała publikacji wskazanych materiałów, już po otrzymaniu pierwszej informacji o zgłoszeniu roszczeń. Uważamy, że sprawy o tak złożonym charakterze technologicznym i prawnym powinny być w pierwszej kolejności analizowane spokojnie, merytorycznie, bez presji medialnej. Jesteśmy otwarci na dialog i rozwiązania polubowne, o ile opierają się one na faktach i rzetelnej analizie dowodów.
W naszej opinii cała sprawa ma służyć jedynie promocji Mikrofoniki i jej usług. To Mikrofonika nie chciała z nami rozmawiać, a w procesie występowała w 3 osobach. Została w pozwie wskazana jako pełnomocnik lektora, więc powinna mieć dobro klienta na względzie, jako świadek – w tej roli powinna być obiektywna, a także jako podmiot reprezentujący własne interesy. Znamiennym jest, że wszystkie te działania zostały podjęte z pełną świadomością tego, że zgodnie z prawem Mikrofonika nie może występować jako pełnomocnik procesowy w tej sprawie, co sąd potwierdził już na pierwszej rozprawie. Nie zmienia to jednak faktu, że jako pełnomocnik wskazany w pismach Mikrofonika miała pełny dostęp do materiałów procesowych, a następnie składania zeznania jako świadek, co w naszej ocenie jest niedopuszczalne. W naszym odczuciu stawka podana przez Mikrofonikę w jej żądaniach jest kilkunastokrotnie wyższa, niż normalnie należałoby zapłacić za głos lektorski do reklamy. To Mikrofonika rozdmuchała sprawę i to Mikrofonika używała pejoratywnych określeń godzących nie tylko w nas ale i w samego lektora.
Podczas pierwszej rozprawy sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu fonoskopii, uznając, że sprawa wymaga wiedzy specjalistycznej…dlaczego?
Dlatego, że ocena podobieństwa głosów, ich identyfikowalności czy ewentualnego „rozpoznania” przez przeciętnego odbiorcę nie jest kwestią intuicji, lecz wiedzy specjalistycznej. Fonoskop to ekspert, który analizuje parametry akustyczne, barwę, modulację i inne cechy techniczne. Skoro sąd uznał, że bez takiej opinii nie można rozstrzygnąć sprawy, oznacza to, że nie mamy do czynienia z sytuacją jednoznaczną czy oczywistą.
Jak Pan postrzega tę kwestię – gdzie kończy się technologia, a zaczyna odpowiedzialność przedsiębiorcy?
Technologia jest narzędziem. Odpowiedzialność przedsiębiorcy polega na tym, by korzystać z niej zgodnie z prawem i w dobrej wierze. My działaliśmy w przekonaniu, że wykorzystujemy rozwiązania dostępne na rynku w sposób legalny. Jednocześnie uważam, że wraz z rozwojem AI rośnie potrzeba jasnych standardów – tak, aby przedsiębiorcy mieli jednoznaczne wytyczne, a twórcy – realną ochronę swoich praw.
Branża potrzebuje dziś bardziej precyzyjnych regulacji dotyczących syntetycznych głosów i deepfake’ów?
Tak, uważam, że rozwój technologii wyprzedza obecne regulacje. Potrzebne są klarowne przepisy i standardy rynkowe, które z jednej strony będą chronić prawa twórców, a z drugiej – nie będą blokować innowacji, a także krzywdzić firm które korzystają z AI zgodnie z regulaminami i prawem. Tego typu sprawy pokazują, że prawo musi nadążać za technologią, aby unikać niepewności interpretacyjnej.
Czy ta sytuacja skłoniła Państwa do przeglądu wewnętrznych procedur dotyczących tworzenia materiałów marketingowych?
Każda sytuacja sporna jest impulsem do analizy i weryfikacji procedur. Dokonaliśmy przeglądu procesów związanych z przygotowaniem materiałów marketingowych, wdrożyliśmy nowe zapisy w firmie i kodeks, aby mieć pewność, że są one maksymalnie transparentne i zgodne z aktualnymi standardami prawnymi. Nie jesteśmy firmą, w której nie ma refleksji, to element odpowiedzialnego zarządzania.
Jak firma reaguje na medialny rozgłos wokół procesu? Czy odczuli Państwo jego wpływ na relacje z partnerami lub klientami?
Reagujemy spokojnie i merytorycznie. Wydaliśmy oficjalne stanowiska, w których podkreślamy, że sprawa jest w toku i nie rozstrzygnięto kto jest winny. Nie zgadzamy się na rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, w szczególności określeń sugerujących „kradzież głosu”. Medialnie niestety część osób już wydała wyrok i osąd w sprawie. Całe szczęście nasi partnerzy biznesowi znają nas jako firmę działającą od blisko 30 lat na rynku międzynarodowym i podchodzą do sprawy ze zrozumieniem, czekając na rozstrzygnięcie sądu.
Jaką lekcję – jako menedżer i przedsiębiorca – wynosi Pan z tej sytuacji?
Przede wszystkim przekonanie, że w dobie nowych technologii potrzebna jest jeszcze większa ostrożność, transparentność i dialog. AI otwiera ogromne możliwości, ale jednocześnie rodzi nowe wyzwania prawne i wizerunkowe. Jako przedsiębiorca wynoszę z tej sytuacji wniosek, że oprócz innowacyjności równie ważne jest budowanie jasnych zasad i ram prawnych.
