W położonym na zachodzie Meksyku stanie Jalisco uzbrojeni zwolennicy kartelu wyszli na ulice, podpalając samochody i supermarkety oraz włamując się do budynków. Cywile zablokowali także drogi prowadzące do stanu, ustawiając prowizoryczne blokady.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Według informacji podanych przez państwowe władze w niedzielę w miejscowości Talpalpa w zachodnim stanie Jalisco meksykańskie siły bezpieczeństwa zabiły barona narkotykowego El Mencho. Nemesio Oseguera Cervantes, jak właściwie się nazywał, kierował potężnym i cieszącym się złą sławą kartelem Jalisco New Generation Cartel (JNGC).
Podczas operacji zginęło także sześciu innych członków kartelu, a dwóch kolejnych zostało schwytanych. Jak poinformował Biały Dom, Stany Zjednoczone udzieliły „wsparcia wywiadowczego” meksykańskim władzom, które podczas swojej operacji zabiły jednego z najbardziej poszukiwanych baronów narkotykowych na świecie.
Śmierć Cervantesa wywołała falę odwetowej przemocy, która rozprzestrzeniła się na co najmniej sześć stanów. W Jalisco uzbrojeni zwolennicy kartelu wyszli na ulice, podpalając samochody i supermarkety oraz włamując się do budynków. Cywile zablokowali także drogi prowadzące do stanu, ustawiając prowizoryczne blokady. W internecie pojawiły się zdjęcia kłębów dymu unoszących się nad plażą popularnego nadmorskiego kurortu Puerto Vallarta — to wynik pożarów, które wybuchły w mieście. Według oficjalnych danych w starciach uszkodzonych zostało także co najmniej 20 budynków banków.
Ambasada USA w Meksyku ostrzegła obywateli Stanów Zjednoczonych, by w związku z falą przemocy „pozostali w miejscach zamieszkania”, a lokalne władze wydają kolejne zarządzenia o wprowadzeniu stanu wyjątkowego. Wiele amerykańskich turystów utknęło na miejscu, bo międzynarodowe linie lotnicze odwołały loty do i z Jalisco.
Trump walczy z przemytnikami narkotykowymi
Na początku tego roku siły USA pojmały byłego prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro i sprowadziły go do Nowego Jorku, by tam odpowiedział na postawione mu zarzuty narkoterroryzmu. Po tej ingerencji Donald Trump stwierdził, że kartele „rządzą Meksykiem” i zasugerował, że USA „rozpoczną przeciwko nim bezpośrednie działania lądowe”.
Cervantes od dawna był na celowniku amerykańskich służb. Amerykańska Agencja ds. Egzekwowania Prawa Narkotykowego (DEA) oferowała nagrodę do 15 mln dol. za informacje mogące pomóc w jego aresztowani. W zeszłym roku Biały Dom uznał prowadzony przez niego kartel za zagraniczną organizację terrorystyczną, co dało Stanom Zjednoczonym więcej możliwości dotyczących działań przeciwko JNGC.
Jak powiedziała w niedzielę rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt, Cervantes był „głównym celem” zarówno rządu meksykańskiego, jak i amerykańskiego. Jak dodała, mężczyzna odpowiadał za przemyt fentanylu do USA.
Trump i jego administracja publicznie zobowiązali się do walki z napływem narkotyków do Stanów Zjednoczonych. Od września amerykańskie siły zabiły co najmniej 148 osób na wodach Pacyfiku i Karaibów podczas ataków na łodzie rzekomo należące do przemytników narkotyków. Kampania, którą administracja uznaje za legalną, stała się obiektem krytyki i jest uznawana za nieskuteczną wobec głównych szlaków przemytu fentanylu do USA. Ten narkotyk do Stanów Zjednoczonych trafia głównie z Chin i Indii, poprzez granicę z Meksykiem.
Podbudowany sukcesem w Wenezueli Trump zwiększył presję na Meksyk, wymagając, by ten zezwolił na wspólne operacje bezpieczeństwa i wywiadu przeciwko organizacjom przestępczym działającym na terytorium tego kraju. Prezydent Claudia Sheinbaum odrzuciła propozycję rozmieszczenia amerykańskich wojsk, jednak współpracowała przy ekstradycjach. W styczniu Meksyk wydał Stanom Zjednoczonym 37 osób oskarżonych o udział w zorganizowanej przestępczości, a następnie zgodził się na przyspieszenie kolejnych ekstradycji.
Długa historia współpracy między USA a Meksykiem
Karoline Leavitt powiedziała, że USA wsparły meksykańską operację wywiadowczo, jednak nie podała żadnych szczegółów. Tymczasem meksykańskie Ministerstwo Obrony potwierdziło, że informacje na temat mężczyzny otrzymało od władz amerykańskich w ramach dwustronnych porozumień. Według amerykańskich mediów powołujących się na anonimowych przedstawicieli obrony Stanów Zjednoczonych w niedzielnej operacji uczestniczyła wspólna grupa zadaniowa z USA i Meksyku, która często współpracuje z meksykańskim wojskiem.
W zeszłym miesiącu administracja Trumpa utworzyła Zintegrowaną Międzyagencyjną Grupę Zadaniową ds. Walki z Kartelami. Działa ona przy Dowództwie Północnym USA, które odpowiada za amerykańskie operacje w regionach poza granicami kraju, takich jak Meksyk, Kanada czy Grenlandia. Według rządu grupa ta koncentruje się na wymianie informacji wywiadowczych, by zwalczać kartele działające wzdłuż granicy amerykańsko-meksykańskiej.
Niedzielna operacja wpisuje się w długą historię wymiany informacji wywiadowczych pomiędzy USA a walczącymi z kartelami narkotykowymi krajami Ameryki Łacińskiej. Współpraca z Meksykiem w zakresie wymiany informacji trwa od dziesięcioleci. Obejmuje liczne porozumienia między instytucjami, zestaw standardowych procedur i osobiste relacje wysokich rangą urzędników po obu stronach granicy.
Jak zauważają obserwatorzy, obecny minister bezpieczeństwa publicznego Meksyku Omar García Harfuch nadzorował większą wymianę informacji wywiadowczych ze Stanami Zjednoczonymi niż jego poprzednicy. Po amerykańskiej operacji w Wenezueli Claudia Sheinbaum bagatelizowała możliwość podjęcia działań przez amerykańskie wojsko na terenie Meksyku bez zgody tamtejszego rządu. Prezydent podkreśliła wagę suwerenności państwa w obliczu presji Waszyngtonu na walkę z kartelami.
— Współpraca i koordynacja z rządem Stanów Zjednoczonych są faktem — powiedziała w zeszłym miesiącu.
Po wybuchu fal odwetowej przemocy Sheinbaum zaapelowała o spokój, informując, że rząd wysłał siły do walki z kartelami. Zapewniła też, że w innych częściach kraju życie toczy się normalnie.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.