Polska niemal całkowicie uzależniła się od dostaw rudy żelaza z Ukrainy. Jak podaje Polski Instytut Ekonomiczny, w 2024 roku udział naszego wschodniego sąsiada w imporcie tego surowca wyniósł aż 93,6 proc. Oznacza to, że ponad dziewięć na dziesięć ton rudy sprowadzanej do Polski pochodzi właśnie z Ukrainy. Jeszcze w 2015 roku udział ten był niższy i wynosił 70,1 proc., a znaczącą część importu zapewniała wówczas Rosja, odpowiadając za 12,4 proc. dostaw. Ostatecznie Polska całkowicie zrezygnowała z zakupów od agresora.
Żelazo w UE
Według analizy PIE, złoża rudy żelaza w krajach Unii Europejskiej są niewielkie i niemal całkowicie wyeksploatowane. Jedynym dużym producentem w UE pozostaje Szwecja, która w 2024 roku wyeksportowała 7,5 mln ton rudy. Poza Europą głównymi dostawcami do krajów wspólnoty były Kanada (25,4 mln ton), Brazylia (16,6 mln ton), Ukraina (14 mln ton) oraz Republika Południowej Afryki (8,9 mln ton).
Eksperci podkreślają, że ruda żelaza jest kluczowym surowcem w technologii wielkiego pieca, jednej z dwóch głównych metod produkcji stali. Alternatywą są elektryczne piece łukowe, które zdobywają coraz większą popularność ze względów ekologicznych. W tej technologii podstawowym surowcem jest złom stalowy, a ilość rudy żelaza potrzebnej do produkcji jednej tony stali jest znacznie mniejsza.
Dekarbonizacja przemysłu
Polski Instytut Ekonomiczny zwraca uwagę, że proces dekarbonizacji przemysłu hutniczego będzie wymuszał coraz większe wykorzystanie pieców elektrycznych, co może prowadzić do zmniejszenia zapotrzebowania na rudę żelaza w kolejnych latach. Oznacza to, że obecna dominacja ukraińskiego surowca w polskim imporcie może z czasem stracić na znaczeniu.
Największy producent stali w Polsce – ArcelorMittal – zapowiadał już inwestycje w piece elektryczne, jednak nie podano jeszcze terminu ich uruchomienia. Jeśli jednak plan zostanie zrealizowany, będzie to przełom w polskim hutnictwie i istotna zmiana w strukturze zapotrzebowania na rudę żelaza.
