Może z tej okazji na Kremlu nie strzelają korki od szampana, jednak weto Karola Nawrockiego nałożone na ustawę o pomocy Ukraińcom wywołało żywą reakcję w Rosji. Przedstawiciele rosyjskich władz nie komentują co prawda oficjalnie decyzji polskich władz, ale skrzętnie robi to za nich medialna propaganda, wpisując decyzję i wypowiedzi polskiego prezydenta w kreowane od przeszło dekady narracje o „banderowskim zagrożeniu”.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Oficjalny organ prasowy rosyjskiego rządu, czyli „Rossijskaja Gazieta” wypuściła na swojej stronie internetowej aż sześć artykułów, rozbierając na czynniki pierwsze różne aspekty i skutki decyzji prezydenta Nawrockiego. Pierwszy z nich w sprawozdawczym tonie informował, że polski prezydent, powołując się na zasadę sprawiedliwości społecznej, nie podpisał ustawy, która zapewniała specjalny status obywatelom Ukrainy, którzy po 2022 r. uciekli do Polski.
Co ciekawe, właśnie słowa „uciekli” użył autor tekstu, choć w oficjalnej rosyjskiej narracji Ukraińcy nie mają przecież przed czym uciekać, bo Rosja nie prowadzi wojny, a jedynie „specjalną operację”, która ma za zadanie wyzwolenie Ukrainy spod nielegalnej władzy, ustanowionej na Majdanie w 2014 r. W tym samym tekście autor pisze, że polski prezydent żąda ograniczenia wypłat zasiłku na dzieci, który wynosi ok. 190 euro i porównuje polskie wsparcie socjalne dla uchodźców do tego, co oferuje Ukraińcom Belgia czy Niemcy.
Nawrocki walczy z banderyzmem
W oddzielnym tekście „Rossijskaja Gazieta” powołując się na post ministra Gawkowskiego na portalu X, pisała o tym, że weto prezydenta pozbawi Ukrainę dostępu do systemu Starlink. Bo to właśnie Polska zakupiła na potrzeby ukraińskiej armii kilkadziesiąt tysięcy anten i opłacała usługę internetu satelitarnego, świadczoną przez firmę Elona Muska.
Jednak w kolejnych tekstach na pierwszy plan wybijała się zapowiedź Nawrockiego, że będzie walczył z „ideologią banderyzmu” i dążył do zrównania symboliki banderowskiej z zakazaną w Polsce symboliką nazistowską i komunistyczną. „Rossijskaja Gazieta” pisze w tym kontekście o reakcji Kijowa, który nieoficjalnie zasygnalizował jakiś rodzaj odpowiedzi i o reakcji na polskiej strony na te sygnały. Gazeta cytuje słowa szefa kancelarii prezydenta Zbigniewa Boguckiego, który w wywiadzie dla radia Wnet powiedział m.in., że „Nikt prezydentowi RP, Polakom nie będzie dyktował, jakie prawa mamy w Polsce przyjmować i w jaki sposób mamy postępować”. Nie relacjonuje już jednak tej części wywiadu, w której Bogucki, w kontekście uregulowania kwestii ekshumacji i pochówku ofiar Rzezi Wołyńskiej dodał, że „podchodzimy z szacunkiem i wielką pomocą, wielką atencją do wysiłku Ukrainy walczącej z rosyjskim najeźdźcą. Podchodziliśmy i podchodzimy solidarnie do tych wszystkich, którzy znaleźli schronienie w naszym domu w Polsce”. „Rossijskaja Gazieta” skrzętnie odnotowała także skandal związany z wypowiedzią ukraińskiego dziennikarza Witalija Mazurenki na antenie Polsatu.
„Nie dla nazistów i darmozjadów”
Z najmocniejszym nagłówkiem wyszła „Komsomolskaja Prawda”, która kremlowską propagandę podaje w agresywnym tabloidowym stylu: „Nie dla nazistów i darmozjadów: polski prezydent zamierza potrząsnąć bezczelnymi gośćmi z Ukrainy”. Autor tekstu zaczyna do tego, że nowy prezydent Polski wymierzył „nawet nie podwójny, a co najmniej potrójny, a nawet poczwórny cios w banderowską Ukrainę”. I chwali Karola Nawrockiego za to, że ten nie przejmuje się tym, co pomyślą w Kijowie lub Żytomierzu, bo „troszczy się o Polskę i jej ludność”. Gazeta podkreśla, że ten cios zadany „banderowskiej Ukrainie został właśnie przez Polskę, czyli jeszcze do niedawna wiernego europejskiego sojusznika. „Komsomolskaja Prawda” stawia nawet Karola Nawrockiego za przykład dla rządów i prezydentów Węgier i Słowacji, która zbyt cierpliwie znoszą wyskoki kijowskiego „narkomana” — tak rosyjska propaganda określa prezydenta Zełenskiego.
Wezwanie do zatrzymania banderyzmu „Komsomolskaja Prawda” interpretuje zaś jako szczególna wierność obecnego prezydenta Polski sloganom i obietnicom, z którymi szedł do wyborów i podkreśla, że w tej kwestii jest ogromna różnica między Nawrockim a Zełenskim. Autor dodaje, że jeszcze przed objęciem urzędu prezydenta, co najmniej od kilku lat Karol Nawrocki nawoływał do rozliczenia Ukrainy za Rzeź Wołyńską i wprowadzenia odpowiedzialności karnej za eksponowanie symboli OUN-UPA. Jak widać, artykuł opiera się na prostej antagonizacji, według schematu: dobry Nawrocki i zły „narkoman” Zełenski. By nie popsuć tego obrazu, autor tekstu skrzętnie pomija fakt, że Nawrocki figuruje na liście osób niepożądanych Federacji Rosyjskiej za politykę dekomunizacji i demontażu sowieckich pomników, którą forsował jako szef Instytutu Pamięci Narodowej, a rosyjska prokuratura wszczęła nawet przeciwko niemu śledztwo. Teraz dla rosyjskiej propagandy to nieistotne.
„Dobre stosunki z Rosją przynoszą wielkie zyski”
Ten nastrój satysfakcji z podejmowanych przez polskiego prezydenta decyzji gasi nieco komentarz w „Kommersancie”. Ta swego czasu szacowna gazeta o profilu biznesowo-finansowym, od dobrych paru lat pozostaje lojalna Kremlowi, choć nie uprawia tak ostentacyjnej propagandy, jak państwowa telewizja czy media typu „Komsomolskaja Prawda”. Autor komentarza z „Kommersanta” Dmitrij Drize nie skupia się jednak na prawno-finansowych aspektach ostatniej decyzji Karola Nawrockiego, a odnosi się przede wszystkim do postawy Wołodymyra Zełenskiego. W tym kontekście przywołuje słowa Andrzeja Dudy, który powiedział niedawno, że w jednej z rozmów Zełenski przyznał mu się, że nie znał tragicznej historii Wołynia. Drize podkreśla, że Polska w osobie ministra obrony Kosiniaka-Kamysza grozi Ukrainie blokadą akcesji do UE, jeśli ta nie rozliczy się z ciemnych kart historii i nie przyzna do ludobójstwa w Polaków na Wołyniu i radzi Zełenskiemu, by ten otworzył podręcznik do historii.
Jednocześnie autor komentarza przypomina, że mimo tych wszystkich nieporozumień, Polska pozostaje głównym sojusznikiem Ukrainy, a jej terytorium stanowi główną bazę dla militarnego wsparcia sąsiada. Drize nie przewiduje, by miało się to zmienić, co określa jako swego rodzaju paradoks. „Tak czy inaczej, Zełenski nie zamierza niczego przyznawać. Stanowisko jego administracji jest dobrze znane: ratujemy was przed Rosją, więc i tak jesteście nam to [wsparcie] winni. Z jakiegoś powodu tak się składa, że Polska, a nawet Słowacja i Węgry będą wspierać ukraińską niepodległość, bez względu na wszystko, bez względu na skandale. Nawet jeśli dobre stosunki z Rosją przynoszą wielkie zyski, a z Ukrainą tylko straty”.
O wecie Nawrockiego do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy odnosi się również prokremlowski portal Lenta.ru, który przypomina w tym kontekście skandal wokół „banderowskiej flagi” na koncercie białoruskiego rapera Maksa Korża na początku sierpnia w Warszawie. Lenta.ru, podobnie jak inne propagandowe media koncentruje się przede wszystkim na zapowiedzi walki z ideologią banderyzmu i zrównaniem jej prawnie z ideologią nazistowską, za propagowanie której w Polsce grożą nawet 3 lata więzienia. Co ciekawe, portal Lenta, który przeszło dekadę temu należał do najpopularniejszych serwisów informacyjnych w Rosji, w marcu 2014 r. opublikował wywiad z Andrijem Tarasenką, jednym z liderów ukraińskiego Prawego Sektora. Ta ukraińska organizacja, która zaangażowała się w obronę Donbasu, otwarcie odwołuje się do dziedzictwa walczących z sowietami ukraińskich nacjonalistów i używa czerwono-czarnej symboliki, utożsamianej z OUN i UPA. Po tym wywiadzie, w wyniku politycznych nacisków właściciel spółki, która wydawała Lentę, oligarcha Aleksandr Mamut zwolnił główną redaktorkę portalu Galinę Timczenko. Razem z nią z redakcji odeszło wielu dziennikarzy i redaktorów, którzy wspólnie założyli na emigracji Meduzę, która do dzisiaj pozostaje jednym z najważniejszych niezależnych rosyjskich mediów.
Dla obecnych redaktorów i autorów Lenty, a przede wszystkim dla ich politycznych mocodawców, czyli dla Kremla, atmosfera polskiej debaty publicznej, która zafiksowała się na rzekomym problemie „banderyzmu w Ukrainie” to jak potwierdzenie, że od początku, czyli od Majdanu mieli rację. W ich przekonaniu Polska właśnie przyznaje, że w Ukrainie istnieje poważny problem odradzającej się ideologii skrajnego nacjonalizmu i kultu Bandery. A to właśnie ukraińscy „neonaziści”, którzy ustanowili swoją nielegalną władzę w Kijowie w 2014 r., są według wykreowanego na Kremlu propagandowego mitu przyczyną aneksji Krymu, operacji na Donbasie, która trwała od 2014 r. i w końcu początku pełnoskalowej wojny przeciwko Ukrainie w 2022.
W Rosji doskonale rozumieją, że w praktycznym wymiarze Polska nie stała się z dnia na dzień wrogiem Ukrainy i sojusznikiem Rosji w tej wojnie, która trwa do dziś. Ale nie bez satysfakcji wykorzystuje pogarszający się stosunek Polaków do Ukrainy i Ukraińców dla utwierdzania Rosjan w słuszności „specoperacji”. I z pewności liczy na to, że z dyskretną pomocą sianej przez internetowe fejki i boty dezinformacji, erozja solidarności z Ukrainą będzie w Polsce tylko postępować.