Jeśli George Simion wygra, jako głowa państwa, będzie próbował wpływać na rząd w sprawie zaprzestania pomocy dla Ukrainy. Być może będzie też dążył do tego, aby Rumunia wystąpiła z „koalicji chętnych” wspierającej Kijów. Jeśliby tak się stało, skorzystałaby na tym Federacja Rosyjska i Władimir Putin — mówi w rozmowie z „Newsweekiem” rumuński dziennikarz Silviu Sergiu.
Newsweek: George Simion jest wielkim fanem prezydenta Donalda Trumpa. Czy ta polityczna fascynacja pomogła mu wygrać pierwszą turę wyborów prezydenckich? W Australii i Kanadzie efekty był odwrotny, trumpiści przegrali wybory.
Silviu Sergiu, komentator, podkaster, redaktor naczelny serwisu Independent News: W Rumunii nie było politycznej debaty na temat polityki zagranicznej Donalda Trumpa. Związki z Trumpem nie były w ogóle tematem kampanii wyborczej. Ani prezydent USA, ani żaden z członków administracji nigdy nie wymienił nazwiska Simiona, nie mówiąc już o udzieleniu mu w jakikolwiek sposób poparcia.
Elon Musk i Donald Trump wstawiali się w mediach społecznościowych za wykluczonym z powtórki wyborów Călinem Georgescu, ale milczeli w sprawie Simiona. Być może dlatego w odróżnieniu od Kanady w Rumunii nie mieliśmy do czynienia z „efektem Trumpa”. Nie jest jednak tajemnicą, że administracja amerykańska chciałaby, aby wybory prezydenckie wygrał George Simion. On sam z kolei zrobił bardzo dużo, by nie tylko w Rumunii czy Europie, ale również w USA postrzegano go jako trumpistę, jako przedstawiciela ruchu MAGA na tę część Europy. Na bardzo skuteczną kampanię PR w tej sprawie przeznaczył 1,5 mln dol. Udzielał wywiadów podkasterom słuchanym przez członków MAGA, utrzymywał kontakty ze Stevem Bannonem, itd.
Zwycięstwo Simiona w I turze nie jest niespodzianką, bo wskazywały na nie sondaże, ale zaskakujące jest 20 proc. przewaga nad drugim w wyścigu po fotel prezydenta, burmistrzem Bukaresztu Nicușorem Danem.
— Zgadza się, liderowi Sojuszu na rzecz Jedności Rumunów (AUR) udało się nie tylko utrzymać wyborców, którzy głosowali na niego w listopadzie 2024 r. w I turze anulowanych w grudniu wyborów, ale przejął także praktycznie wszystkich potencjalnych wyborców Georgescu. Owszem przedwyborcze sondaże wskazywały, że wygra I turę, ale żaden nie przewidywał, że zrobi to, osiągając ponad 40 proc. Wszystko to sprawia, że Nicușor Dan staje przed szalenie trudnym zadaniem. Największym atutem Simiona jest to, że w drugiej turze może przejąć głosy wyborców, których kandydaci odpadli. Myślę np. o elektoracie b. premiera Victora Ponty, niegdyś socjaldemokraty, ale ostatnio populisty grającego suwerenistyczną kartą podobnie jak Simion i Crina Antonescu, liberała wspieranego przez koalicję rządzącą.
Nicușor Dan ma nikłe szanse na zwycięstwo w II turze 18 maja?
— Zupełnie bym tego nie przekreślał, ale niestety nie sprzyja mu skomplikowana sytuacja polityczna w Bukareszcie. Po porażce Antonescu doszło do kłótni między współrządzącymi liberałami a socjaldemokratami. W konsekwencji stanowisko stracił premier Marcel Ciolacu, a wyborcy partii tworzącej koalicję mogą ze złości zagłosować na Simiona. Uważam, że aby wygrał Nicușor Dan musi wystąpić naraz kilka czynników. Po pierwsze wszystkie partie proeuropejskie i proatlantyckie, a więc także liberałowie i socjaldemokraci, muszą zjednoczyć się w poparciu dla kontrkandydata Simiona. Po drugie Dan musi przekonać do siebie milion nowych wyborców.
Niezdecydowanych?
— Tych, którzy z różnych powodów nie głosowali tym razem, ale najpewniej wezmą udział w II turze, w której sytuacja jest znacznie bardziej klarowna. W Rumunii w drugiej turze głosuje zwykle więcej wyborców niż w pierwszej.
Co będzie głównym tematem kampanii wyborczej przed drugą turą?
— To bardzo dobre pytanie, pozwala bowiem przejść do trzeciego czynnika, bez niego Dan nie ma szansy za zwycięstwo. Myślę o ogromnej mobilizacji proeuropejskiego w dużej mierze elektoratu rumuńskiego przeciwko zagrożeniu, jakim mogłyby być wzrost wpływów Rosji. Nicușor Dan sam z siebie nie jest w stanie przyciągnąć ponad połowy głosujących, ale może wygrać, jeśli większość wyborców postanowi na niego oddać głos tylko dlatego, żeby nie wygrał Simion. Część wyborców uważa, że prezydentura tego ostatniego może oznaczać zejście z europejskiej i euroatlantyckiej ścieżki i zbliżenie do Rosji. Pytanie, czy 18 maja przeważy strach? Myślę, że to najważniejszy czynnik.
Simion jest owszem eurosceptykiem, ale trudno oskarżać go o otwartą prorosyjskość, albo, że jest putinistą tak jak Victor Orbán czy Robert Fico.
— To prawda, nigdy wprost nie okazał poparcia dla Putina, ale zeszłym tygodniu udzielił wywiadu Agencji Reutera, w którym powiedział m.in., że Rosja nie jest bezpośrednim zagrożeniem dla NATO. Opowiada się też za jak najszybszym pokojem w Ukrainie i wstrzymaniem pomocy dla Kijowa. Wiadomo też, że nie jest fanem Wołodymyra Zełenskiego. Krótko mówiąc, to co mówi w sprawie Ukrainy, pozostaje bliskie rosyjskich przekazów propagandowych, choć nigdy nie posunął się w tych kwestiach tak daleko, jak Georgescu, bo nie jest politycznym wariatem.
Kreml zwykle gra na polaryzację i polityczne kłótnie w UE, bo to osłabia kraje Europy. Rozumiem, że ewentualna prezydentura Simiona byłaby korzystna dla Rosji, bo wcześniej czy później w Bukareszcie doszłoby do wojny na górze?
— Obawiam się, że tak. Jeśli George Simion wygra, jako głowa państwa, będzie próbował wpływać na rząd w sprawie zaprzestania pomocy dla Ukrainy. Być może będzie też dążył do tego, aby Rumunia wystąpiła z „koalicji chętnych” wspierającej Kijów. Jeśliby tak się stało, skorzystałaby na tym Federacja Rosyjska i Władimir Putin.
Co ewentualna prezydentura Simiona oznaczałaby dla stosunków z Mołdawią i Ukrainą? Lider AUR objęty jest zakazem wjazdu do tych krajów za swe nacjonalistyczne happeningi z przeszłości.
— Oznaczałaby poważne problemy. Myślę, że dlatego w Mołdawii w pierwszej turze wyborów Simion zajął dopiero trzecie miejsce [ponad milion Mołdawian ma obywatelstwo rumuńskie, więc może głosować w wyborach prezydenckich w Rumunii – red.]. Lider AUR nie ukrywa frustracji z powodu zakazu wjazdu, przedłużonego po raz kolejny przez rząd Mai Sandu. Jeśli zostanie prezydentem, a zakaz pozostanie w mocy, dojdzie do stagnacji w relacjach z Kiszyniowem, a właśnie na to liczy Rosja uznająca Mołdawię za swoją strefę interesów.
Nie mówiąc już o tym, że doszłoby do bezprecedensowej sytuacji. Prezydent kraju będącego sojusznikiem i poplecznikiem Mołdawii nie mógłby jeździć do Kiszyniowa.
— Dokładnie, mnóstwo różnych komplikacji. Sam widzisz, w jak bardzo schizofrenicznej sytuacji znalazła się Rumunia. To m.in. dlatego uważam, że prezydentura Simiona nie byłaby najlepszym rozwiązaniem dla kraju, gdyż przysporzyłaby nam jeszcze więcej problemów.
George Simion, lider Sojuszu na rzecz Jedności Rumunów (AUR) i były premier Polski Mateusz Morawiecki idą ulicą Bukaresztu po tym, jak Simion zgłosił swoją kandydaturę w wyborach prezydenckich, 14 marca 2025 r.
Foto: Andreea Campeanu / Reuters
Kandydaturę Simiona wspierały zarówno PiS, jak i Konfederacja. Mateusz Morawiecki przyjechał nawet w tym celu dwa razy do Bukaresztu. Czy zwycięstwo lidera AUR w pierwszej turze może zwiększyć szanse Karola Nawrockiego? Pytam o tzw. „efekt Simiona”?
— Nie jestem ekspertem od polskiej polityki, ale myślę, że tak. Wydaje mi się, że część polskich wyborców postrzega wybory prezydenckie w Rumunii jako ważne wydarzenie polityczne na wschodnich rubieżach NATO. Zarówno wybory prezydenckie w Rumunii, jak i w Polsce mają bardzo dużo znaczenie geopolityczne. Uważam, że wyniki w jednym kraju mogą wpływać na rezultat w drugim. Rumuni bardzo uważnie obserwują to, co dzieje się w Polsce. Jesteście postrzegani jako lider na wschodniej flance NATO. Myślę, że polscy suwereniści mogą spróbować wykorzystać do własnych celów zwycięstwo Simiona. Rumunia jest również ważnym członkiem Sojuszu.
