Wielu z nas nie wyobraża sobie codziennej rutyny bez wyprostowania, zakręcenia lub chociaż wysuszenia włosów. Najnowsze badania wykazały jednak, że te z pozoru nieszkodliwe czynności mogą wpływać na nasze zdrowie w podobny sposób co wdychanie zanieczyszczeń z ruchliwej autostrady.
Zespół badawczy kierowany przez profesorkę Nusrat Jung i doktorantkę Jianghui Liu z Purdue University w stanie Indiana odkrył, że stylizacja włosów przy użyciu ciepła, która zajmuje od 10 do 20 minut, może uwolnić do powietrza ponad 10 milionów cząsteczek, które następnie mogą przedostać się do naszych płuc i powodować problemy zdrowotne, takie jak trudności w oddychaniu, zapalenie płuc, a nawet pogorszenie funkcji poznawczych.
— To naprawdę niepokojące — powiedziała Jung w oświadczeniu. — Liczba nanocząsteczek wdychanych podczas stosowania typowych, kupowanych w sklepie produktów do pielęgnacji włosów była znacznie większa, niż kiedykolwiek się spodziewaliśmy.
Zwykła rutyna pielęgnacyjna — nawet 10 miliardów nanocząsteczek
— Zwykła 10 czy 15-minutowa rutyna pielęgnacyjna włosów, którą zbadaliśmy, obejmowała zastosowanie co najmniej jednego produktu w połączeniu z podgrzewanymi narzędziami do stylizacji, takimi jak prostownica czy lokówka — powiedziała Jung w wywiadzie dla „Newsweeka”. — W kontrolowanych eksperymentach ochotnicy dokonywali typowych zabiegów stylizacyjnych przy użyciu czterech różnych produktów: kremu do włosów, serum, balsamu i lakieru, oraz trzech rodzajów urządzeń, przeznaczonych do użytku codziennego.
Jak wyjaśnia ekspertka, podczas tych zabiegów pielęgnacyjnych do powietrza uwalniane są lotne i półlotne składniki, takie jak np. cykliczne siloksany. Kiedy napotykają one gorące powierzchnie narzędzi do stylizacji — których temperatura może przekroczyć nawet 150 stopni Celsjusza — związki te odparowują i tworzą ultradrobne nanocząsteczki.
— Gdy zmierzyliśmy ich stężenia w powietrzu, sięgały one nawet 10 miliardów nanocząsteczek na centymetr sześcienny, co jest porównywalne z poziomem zanieczyszczenia powietrza w gęstym ruchu drogowym — powiedziała Jung.
— Należy zauważyć jednak, że liczba ta przedstawia stężenie w powietrzu, a nie całkowitą liczbę wdychanych substancji — kontynuowała autorka badania. — Wdychanie zależy od takich czynników, jak szybkość oddychania, odległość, wentylacja, temperatura stylizacji, rodzaj produktu i czas trwania rutyny. Ponieważ jednak stylizacja zazwyczaj odbywa się blisko twarzy i w mniej wentylowanych pomieszczeniach, takich jak np. łazienka, potencjał znacznego narażenia na wdychanie zanieczyszczeń jest znaczny.
Szkodliwe substancje chemiczne — znajdziesz je w składzie produktów do włosów
We wcześniejszych badaniach zespół Jung odkrył, że pod wpływem ciepła produkty do włosów uwalniają większe ilości szkodliwych substancji chemicznych. Godnym uwagi przykładem jest siloksan D5 — powszechny składnik sprayów, kremów i serum.
— Kiedy po raz pierwszy badaliśmy wpływ temperatury na emisję tych chemikaliów, skupiliśmy się głównie na lotnych substancjach chemicznych. To, co znaleźliśmy wtedy, było już dość niepokojące — powiedziała Jung. — Ale kiedy przyjrzeliśmy się jeszcze bliżej, odkryliśmy, że badane przez nas chemikalia generowały wybuchy od 10 000 do 100 000 nanocząstek na centymetr sześcienny.
Siloksan D5 jest powszechnie stosowanym składnikiem wśród produktów do włosów. Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) nazwała go „bardzo trwałym i wykazującym dużą zdolność do bioakumulacji”. Unia Europejska wprowadziła już pewne ograniczenia dotyczące stosowania go w niektórych kosmetykach.
— Stwierdzono, że siloksan D5 ma niekorzystny wpływ na drogi oddechowe, wątrobę i układ nerwowy zwierząt laboratoryjnych — powiedziała Jung.
Po podgrzaniu może wytwarzać ogromną liczbę nanocząsteczek, które przemieszczają się potem do płuc, stwarzając tym samym zagrożenia dla naszego zdrowia, które cały czas nie są dobrze zbadane.
— Teraz okazuje się, że zagrożenia związane z unoszącymi się w powietrzu cząsteczkami są większe, niż się spodziewaliśmy. Zwłaszcza w przypadku produktów typu „leave-in”, takimi jak spraye, kremy czy żele, które są zaprojektowane tak, aby były odporne na ciepło — powiedziała Liu.
Według badaczek najwięcej wdychanych nanocząsteczek dostaje się do najgłębszych części płuc, a zespół w całości doszedł do wniosku, że główne zagrożenie stanowi w tym przypadku stylizacja włosów przy użyciu ciepła.
Jak zadbać o bezpieczeństwo przy stylizacji włosów?
Za najlepszą radę autorki artykułu uznają całkowite unikanie używania produktów do włosów wraz z nagrzewanymi urządzeniami. Jeżeli nie jest to możliwe, należy poprawić wentylację pomieszczenia, w którym dokonujemy stylizacji.
— Jeśli musisz używać produktów do pielęgnacji włosów, ogranicz ich stosowanie i upewnij się, że przestrzeń jest dobrze wentylowana — powiedziała Liu. — Nawet jeżeli nie używasz ciepła, lepsza wentylacja może zmniejszyć narażenie na lotne substancje chemiczne zawarte w tych produktach, takie jak np. siloksan D5
Jung dodała także, że kolejne badania pomogą zespołowi dokładniej przyjrzeć się procesowi powstawania szkodliwych cząsteczek i ich budowy.
— Gdy zajmiemy się istniejącymi lukami, może udać nam się zrozumieć emisję i zagrożenia związane ze stylizacją włosów na ciepło w sposób bardziej całościowy. Wtedy będziemy w stanie lepiej ocenić zanieczyszczenie powietrza w pomieszczeniach i opracować strategię łagodzenia objawów — powiedziała.
Odniesienie
Liu, J., Jiang, J., Patra, S. S., Ding, X., Huang, C., Cross, J. N., Magnuson, B. H., & Jung, N. (2025). Indoor Nanoparticle Emissions and Exposures during Heat-Based Hair Styling Activities. Environmental Science & Technology, 59(32), 17103–17115.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
