W przyszłym roku w systemie opieki zdrowotnej zabraknie ok. 23 mld zł, a lekarze domagają się rekordowych stawek. — Wskaźnik podwyżek wynagrodzeń w opiece zdrowotnej w 2025 r. wyniósł 14,34 proc. Żadna inna grupa zawodowa nie miała takich podwyżek — mówi Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Newsweek: Od ponad roku trwa dyskusja o zarobkach lekarzy, o tym, że należałoby wprowadzić jakiś górny limit, bo wynagrodzenia rujnują budżet szpitali. Czy zostaną one obniżone?
Waldemar Malinowski*: – Właśnie rozmawiałem z kolegą, dyrektorem szpitala na Podkarpaciu. Tamtejsi lekarze od 1 stycznia żądają niebotycznych stawek za godzinę pracy.
Niebotycznych? To znaczy jakich?
— Jeśli w szpitalu powiatowym lekarz chce 500 zł za godzinę, to jest to niebotyczna stawka. A odpowiadając na pani wcześniejsze pytanie, nie wiem, jak to się skończy. Nie ma żadnych postępów. Rozmowy się przeciągają, deklaracje polityczne wciąż się zmieniają. Raz słyszę, że wzrost wynagrodzeń trzeba dopasować do możliwości finansowych, a innym razem, że ustawa o minimalnym wynagrodzeniu powinna obowiązać w niezmienionym kształcie. Jeśli tak ma być, to systemu absolutnie na to nie stać. Prezes NFZ apelował do polityków, że jeśli dynamika wzrostu wynagrodzeń będzie na tym samym poziomie, to należy wskazać źródło ich finansowania z budżetu państwa, bo to właśnie politycy doprowadzili do tego najpotężniejszego od 26 lat kryzysu w systemie ochrony zdrowia i finansach NFZ. Jeśli nic się nie zmieni, to w przyszłym roku w systemie zabraknie ok. 23 mld zł. Pracownicy ochrony zdrowia muszą zarabiać godnie i tak jest, ale w 2025 roku wskaźnik podwyżek wynagrodzeń wyniósł 14,34 proc. Żadna inna grupa zawodowa nie miała takich podwyżek. Przypuszczam, że w 2026 roku wskaźnik ten będzie jeszcze wyższy i może być na poziomie ponad 15 proc., bo jest on zależny od średniego wynagrodzenia w gospodarce.
Ministerstwo Zdrowia szuka oszczędności. Zaproponowało program, który zakłada m.in. limitowanie dostępu do specjalistów czy zabiegów leczenia zaćmy, likwidację programu dobry posiłek.
— Jako związek na pewno nie zgodzimy się na takie zmiany. Są to rozwiązania, które nie wpłyną znacząco na sytuację finansową w ochronie zdrowia, natomiast w ogromnym stopniu ograniczą dostęp do świadczeń zdrowotnych pacjentom. W ramach szukania oszczędności mówi się też, że mamy za dużo szpitali. Moim zdaniem w każdym województwie brakuje paru tysięcy łóżek w zabezpieczeniu militarnym. Pandemia COVID-19 niczego nas nie nauczyła. Wtedy większość przychodni się zamknęła i to szpitale właśnie były podstawowym zapleczem dla chorych. Nie trzeba jednak pandemii czy regularnej wojny, aby zabrakło nam łóżek szpitalnych. Wystarczy akt sabotażu, którego konsekwencją będzie katastrofa masowa, np. wykolejenie pociągu, aby było 150-200 rannych. Trzeba zatem zbudować rozsądny system, który zabezpieczy państwo na wypadek takich zdarzeń.
Ale głównie mówi się o zmniejszeniu łóżek pediatrycznych i położniczych. W Polsce rodzi się coraz mniej dzieci, a łóżka na tych oddziałach są obłożone w 40-50 proc.
— Bez wątpienia położnictwo wymaga restrukturyzacji. Konieczne jest rozsądne zaplanowanie zmian w tym zakresie, które zabezpieczą usługi medyczne na odpowiednim poziomie, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań i potrzeb występujących w danym regionie.
Na jakim poziomie powinny być wynagrodzenia lekarzy, aby szpitale nie stały na skraju bankructwa?
— To jest trudne pytanie. Najpierw trzeba zacząć od urealnienia wyceny świadczeń. Dopiero wtedy można mówić o tym, ile powinno wynosić wynagrodzenie. Jest to bowiem ze sobą ściśle powiązane. Na przykład są duże szpitale, gdzie dyrektor płaci lekarzowi 10 proc. od wykonanej procedury. W zależności od jej wyceny, może być to być 5-8 tys. zł, a codziennie lekarz jest w stanie wykonać ich kilka. Niedawno pani minister powiedziała jednak, że zweryfikuje wyceny niektórych procedur.
Od czego zamierza zacząć?
— Pierwsze specjalności, które mają zostać zweryfikowane, to kardiologia, kardiochirurgia i neurochirurgia. To są procedury, których wycena jest wyższa niż koszty ponoszone przez szpitale. Na spotkaniu dyrektorów szpitali powiatowych kolega pokazywał, jak od 2021 r. zmieniały się wyceny świadczeń. Wartość procedury wysokospecjalistycznej, której jest wyceniona na 25,5 tys. punktów, wzrosła na przestrzeni trzech lat o 15 tys. zł. Analogicznie procedura za 2 tys. punktów — a dotyczy to procedur najczęściej wykonywanych w szpitalach powiatowych, takich jak wycięcie wyrostka, żylaków, pęcherzyka żółciowego, usuwanie kamieni, wzrosła w tym czasie o 1,8 tys. zł. Stosuje się bowiem algorytm, który jest krzywdzący dla szpitali powiatowych i sprawia, że wiele z nich ma kłopoty ze sfinansowaniem podwyżek. Przykładem jest jeden ze szpitali w Małopolsce, gdzie na jego podstawie dostał on na podwyżki 0 zł, a potrzebne mu było ok. 300 tys. zł. To pokazało, że algorytm jest wadliwy, ale nikt z nim nic nie zrobił.
W przypadku niektórych specjalizacji dyrektorzy szpitali są zmuszeni do podkupywania lekarzy. Których specjalistów najbardziej brakuje?
— Wszędzie są braki, ale najbardziej dotyczy to internistów, lekarzy specjalności zabiegowych i anestezjologów. Brakuje też lekarzy medycyny ratunkowej na SOR-ach, ale to dlatego, że nie realizuje się tam świadczeń wyłącznie z zakresu medycyny ratunkowej, lecz jest to często także pomoc medyczna, która powinna być w zakresie lekarzy POZ. Tymczasem przychodnie pracują jedynie od poniedziałku do piątku. Nie świadczą nocnej i świątecznej pomocy medycznej. Nie tak miało być.
*Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych