A jeśli jest tak, że część polityków nosi w sobie gen porażki? Niezdarność, niechlujność, brakoróbstwo? I w dodatku ten gen znacznie częściej noszą w sobie demokraci?
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
W Polsce albo nie ma takich tradycji, albo dziennikarze nie rwą się do opisywania losów tej czy innej kampanii. Nie doczekaliśmy się zatem książki pokazującej kulisy zwycięstwa koalicji 15 października, nikt nie opisał też porażki — dwóch porażek — Rafała Trzaskowskiego, choć w obu przypadkach są to historie z gigantycznym potencjałem fabularnym.
Z pomocą — wciąż mowa o polskich wyborach — przychodzą Amerykanie. Tam zakończenie kampanii jest jednocześnie początkiem opisywania jej na nowo.
W książce „2024: How Trump Retook the White House and the Democrats Lost America” („2024. Jak Trump odzyskał Biały Dom, a demokraci stracili Amerykę”) Josh Dawsey, Tyler Pager i Isaac Arnsdorf, trzej autory z trzema nagrodami Pulitzera, pracujący dla — odpowiednio — „The Wall Street Journal”, „The New York Timesa” i „The Washington Post”, przepytali 350 osób (w tym Donalda Trumpa i Joe Bidena; Kamala Harris odmówiła współpracy), by zmierzyć się z popularną za oceanem tezą, że druga kadencja Trumpa od pierwszego dnia kampanii była nieunikniona.
Trump jest w tej książce sobą. Przeklina na lewo i prawo, wścieka się, że demokraci zamienili kandydata na kandydatkę, więc został oszukany, bo de facto będzie musiał wygrać wybory dwukrotnie, opowiada autorom, że po zamachu z lipca 2024 r., w którym został ranny w ucho, „lekarze myśleli, że ma w sobie z pięć kul, bo krwawił jak świnia”. Owszem, są ciekawe fragmenty, kiedy autorzy przypominają atmosferę z 2022 r., gdy naprawdę nie było wiadomo, czy czekający na wyrok sądu w jednej z niezliczonych spraw Trump wystartuje po raz drugi, a ochotę na kandydowanie wykazywał gubernator Florydy Ron DeSantis, lecz zasadniczo Trump niczym nie zaskakuje.
Ciekawie jest dopiero wtedy, gdy zaglądamy za kulisy kampanii Partii Demokratycznej. I to zaczynając już od tej rozmowy nieszczęsnej kandydatury Bidena — autorzy opisują, że doradcy ukrywali przed prezydentem sondaże, z których wynikało, że nie ma szans na zwycięstwo, za wszelką cenę starali się ukryć przed publicznością pogarszający się stan zdrowia.
A wystawienie Kamali Harris, które miało zmienić wszystko, tak naprawdę nie zmieniło nic.
Kiedy sztab uradził, że problemem jest dotarcie do mężczyzn i niezdecydowanych wyborców, ktoś rzucił pomysł, by wysłać kandydatkę do Joe Rogana, czyli najsłynniejszego podcastera na świecie, któremu Spotify zapłaciło w 2024 r. 250 mln dol. za prawa do „The Joe Rogan Experience”.
Na sześciu (!) zebraniach sztab zastanawiał się, czy ma to sens. Ktoś powiedział, że nie bardzo, bo Rogan rzuci coś rasistowskiego, ktoś inny bał się jego złośliwości. W końcu, po kilku tygodniach narad, zapadła decyzja: Harris idzie do Rogana.
Podcaster wszystkim stawiał kilka warunków: nagranie odbywało się w jego studiu w Austin w Teksasie, zabroniona była pomoc z zewnątrz, rozmowa trwa minimum godzinę, bez ograniczeń tematycznych. Sztab Harris kręcił nosem na wywiad w paszczy lwa, ale w końcu odpuścił, nagranie miało odbyć się przy okazji wiecu w Houston.
Tylko ktoś o przyjeździe do Teksasu zapomniał powiadomić ekipę Rogana. Producenci dowiedzieli się o niej w ostatniej chwili. Podcaster zaproponował dwa terminy: nagranie tuż po wieczornym wiecu albo o 8 rano następnego dnia. Ekipa Harris odmówiła. Rogan przeprowadził potem trzygodzinną rozmowę z Trumpem i poparł go w wyborach.
Czytałem tę książkę i miałem wrażenie, że amerykańskich demokratów — przynajmniej w tym składzie — nie da się cenić. Można się zgadzać z ich poglądami, podzielać wartości, ale jak powierzyć sprawy kraju ludziom, którzy nie potrafią, na poziomie organizacyjnym, ogarnąć kampanii prezydenckiej?
Oczywiste też, że kolejne wpadki rymowały mi się z ubiegłoroczną kampanią Rafała Trzaskowskiego. Całkowity brak pomysłów (ktoś pamięta jeszcze, co było lejtmotywem tej kampanii?), oderwanie od rzeczywistości, odpuszczenie niektórych grup wyborców — środowisko zupełnie inne, przykłady inne, ale procesy te same. W Polsce też nic nie było wiadomo na pewno. I też była to kampania do wygrania. I też została przerżnięta w sposób spektakularny.
Zmianom społeczno-politycznym, których personifikacjami są Trump i Nawrocki, nikt nie zaprzecza. Ale to nie te zmiany przeszkodziły demokratom po obu stronach oceanu w przygotowaniu chociażby przyzwoitych kampanii.
Jesteśmy w przededniu kolejnej walki o władzę. Książki „2027. Jak PiS odzyskało władzę, a demokraci stracili Polskę” nikt jeszcze pisać nie zaczął. Przynajmniej mam taką nadzieję.
