Tak, to był ten rok. Rok, w którym być może rozpoczął się polityczny upadek Jarosława Kaczyńskiego. W sumie można było zakładać, że w 2025 r. prezesa czekają kłopoty. Bo to rok temu Kaczyński ogłosił, że jego kandydatem na prezydenta jest szerzej nieznany prezes IPN Karol Nawrocki.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
W dodatku szybko okazało się, że pan Karol ma bujną przeszłość i szemrane kontakty w półświatku — wyglądało na to, że Kaczyński źle obstawił i po porażce wyborczej liderzy pisowskich frakcji rzucą się mu do gardła. Okazało się jednak, że Tusk obstawił jeszcze gorzej i Nawrocki pokonał Rafała Trzaskowskiego i jego żenujący sztab.
Prezes odetchnął z ulgą. Sądził, że uratował jedność partii i zachował pozycję hegemona — pardon, sigmy — na prawicy. Przystąpił nawet do rutynowego pacyfikowania Konfederacji, zgodnie ze swą filozofią, wedle której PiS nie ma przyjaciół na prawicy. I właśnie wtedy kłopoty uderzyły w Kaczyńskiego ze zdwojoną siłą.
Przede wszystkim okazało się, że co prawda Nawrocki wygrał, ale dla PiS sondażowy zysk z tego żaden, w drugiej połowie roku partia zaczęła systematycznie tracić poparcie. Mówimy nie tylko o wszystkich dostępnych badaniach, ale także o wewnętrznych sondażach Nowogrodzkiej.
Paradoksalnie, to skutek postawienia na Nawrockiego. Prezes wiedział, że to kandydat radykalny, któremu bliżej do skrajnej prawicy niż do PiS. Sądził jednak, że da się wyborców ekstremy przyciągnąć do Nawrockiego, a po wyborach zostaną oni przy PiS. Stało się odwrotnie — ekstremiści nie dołączyli, za to niektórzy wyborcy PiS pod wpływem kampanii prezydenckiej zaczęli się radykalizować. I w ten sposób Kaczyński przestał być dla nich atrakcyjny.
Wypowiedzenie powyborczej wojny Konfederacji nic nie dało. Okazało się bowiem, że odpływ elektoratu PiS do partii Mentzena to nie jest zasadniczy problem. W sumie to logiczne — w wielu kwestiach Konfederacja jest podobna do PiS, a przy tym unosi się nad nią neoliberalny zapaszek poglądów Mentzena, który chciałby prywatyzować służbę zdrowia i edukację, zabierając przy tym ludziom 800+. To nie jest oferta dla wyborcy PiS.
Co innego Grzegorz Braun — i to jest zasadniczy problem Kaczyńskiego. Kaczyński zawarł ze środowiskami liberalnymi niepisany pakt: razem zwalczają ekstremalną prawicę, bo dopóki PiS dominuje po tej stronie sceny politycznej, dopóty nie ma mowy o powrocie dawnych prawicowych skaz: antysemityzmu i antyunijności połączonej z tęsknym spojrzeniem na Wschód. Szkopuł w tym, że Kaczyński sam ten pakt złamał. Po pierwsze, za rządów PiS rozpoczął regularną wojnę z Unią Europejską. On i jego ludzie wyzywali Brukselę od najgorszych, a koncesjonowani harcownicy wprost mówili o wystąpieniu z UE.
Po wtóre, gdy w 2019 r. w ciężkich bólach rodziła się Konfederacja — sojusz małych, radykalnych partii prawicowych — w PiS powstał pomysł zwalczania ognia ogniem. Tuż przed wyborami do Sejmu jesienią 2019 r. w telewizji Kurskiego pojawiła się seria antysemickich materiałów, zgodnie z którymi Żyd chce przejąć mienie pozostawione w Polsce po wojnie, ale PiS to zatrzyma. To miało pozbawić amunicji Konfederacji, która próbowała się budować na krytyce amerykańskich wezwań do zwrotu mienia żydowskiego.
A zatem to Kaczyński wprowadził do debaty publicznej hasła, które dziś niosą Brauna. I dlatego duża część radykalnych wyborców PiS odpływa do niego.
Nielogiczne było to, że skoro Unia jest taka lewacka, gejowska i antypolska, to jednocześnie pisowcy głoszą, że Polska powinna w niej pozostać. Braun jest bardziej logiczny — głosi, że z Unii należy wystąpić. Nielogiczne było to, że PiS podsyca temat zwrotu mienia żydowskiego, ale po cichu układa się z Izraelem. Braun dla Żydów ma gaśnicę.
Kaczyński oświadczył niedawno, że wyborcy Brauna są zagubieni, ale raczej dzięki decyzjom prezesa czują się uwolnieni. Wszak Braun pozwala im czuć dumę, że mają poglądy antysemickie i antyunijne. Powiedzmy to wprost — Kaczyński jest ojcem chrzestnym Brauna.
Poparcie dla PiS stanowi dziś niewiele ponad połowę poparcia dla całej prawicy. Kaczyński znalazł się w najtrudniejszym położeniu od dekady — nie dość, że ma silną konkurencję, to jeszcze owej konkurencji sprzyja jego własny prezydent. No i prezes jest coraz słabszy i starszy, co dodatkowo osłabia jego pozycję. Stąd wojny wewnętrzne PiS między „maślarzami” Czarnka, Jakiego, Bocheńskiego i Sasina a „harcerzami” Morawieckiego.
Nie, rok 2026 nie zdecyduje o upadku Kaczyńskiego. Ale pokaże, jak słaby będzie prezes, prowadząc swą partię do wyborów w 2027 r. — chyba już naprawdę ostatnich, w których jeszcze będzie się liczył. Przynajmniej trochę.
