USA. Donald Trump nakłada nowe cła. Obejmą wszystkie kraje

„Miałem właśnie wielki zaszczyt podpisać w Gabinecie Owalnym nałożenie światowych 10-procentowych ceł na wszystkie państwa. Cła te będą obowiązywały niemal natychmiast” – ogłosił prezydent USA na portalu Truth Social.

Biały Dom poinformował, że nowe cła wejdą w życie 24 lutego i będą obowiązywały przez 150 dni. Wyjątkami objęte zostały m.in. leki oraz produkty pochodzące z Meksyku i Kanady, które znalazły się w trójstronnym porozumieniu między tymi krajami. Urzędnicy zaznaczyli jednocześnie, że będą szukać sposobów na wprowadzenie „bardziej odpowiednich stawek celnych”.

Wcześniej w piątek Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, w którym większość mają konserwatywni sędziowie, wydał wyrok, który uznał dotychczasowe cła nakładane przez Donalda Trumpa za nielegalne. Według sędziów ustawa z 1977 roku, na którą powoływał się prezydent USA przy ich wprowadzaniu, „nie daje mu prawa do nakładania ceł”.

Trump, który sam nominował dwóch z dziewięciu sędziów orzekających w sprawie, skrytykował wyrok. – Wstyd mi za niektórych sędziów, naprawdę wstyd, że nie mieli odwagi zrobić tego, co dobre dla naszego kraju – stwierdził.

„Ich decyzja jest absurdalna, ale rozpoczął się proces dostosowywania do niej. Zrobimy wszystko co możliwe, by uzyskiwać jeszcze więcej pieniędzy niż uzyskiwaliśmy dotychczas” – dodał.

– Pomimo bezpodstawnego triumfu demokratów, źle poinformowanych mediów i ludzi, którzy zniszczyli naszą bazę przemysłową, sąd nie wydał wyroku przeciwko taryfom prezydenta Trumpa. Sześciu sędziów orzekło po prostu, że IEEPA (International Emergency Economic Powers Act) nie można wykorzystać do uzyskania nawet jednego dolara przychodu – stwierdził z kolei amerykański minister finansów Scott Bessent.

Później w rozmowie z Fox News ocenił, że decyzja Sądu Najwyższego to „przegrana dla Amerykanów”, ponieważ odebrała prezydentowi narzędzie, które można wykorzystać do natychmiastowego wywierania wpływu. Powtórzył, że przychody z taryf nie spadną.

– Wrócimy do tego samego poziomu taryf dla poszczególnych krajów. Będzie to jednak mniej bezpośrednie i nieco bardziej zawiłe – przekazał szef resortu finansów. Bessent wyraził też przekonanie, że wszystkie kraje będą przestrzegać umów handlowych zawartych z USA w minionym roku.

„Trump traci ulubione narzędzie negocjacyjne, które przedstawiał jako sposób na osiągnięcie pokoju i pieniędzy” – napisał w sobotę „Washington Post”.

W ocenie gazety decyzja Sądu Najwyższego osłabia zdolność Trumpa do „wywierania nacisku na światowych przywódców i przekształcania porządku światowego” podczas swojej drugiej kadencji w Białym Domu.

Dziennik przypomniał, że cła były ulubionym narzędziem negocjacyjnym Trumpa, którego używał do wywierania presji na państwa Ameryki Południowej, a także w sporach dotyczących m.in. Grenlandii, Strefy Gazy i relacji z UE oraz Chinami.

Inny amerykański dziennik „Wall Street Journal” zauważył w komentarzu redakcyjnym, że „trudno przecenić znaczenie decyzji Sądu Najwyższego dla prawa i gospodarki”, nazywając ją „prawdziwym taryfowym Dniem Wyzwolenia” (w nawiązaniu do używanego przez Trumpa określenia Dzień Wyzwolenia, kiedy 2 kwietnia 2025 r. wprowadzał swoje cła).

– Niezależnie od tego, co administracja zrobi w kwestii przywrócenia taryf w ramach innych rozwiązań prawnych, nastąpi zasadnicza zmiana w sposobie postępowania prezydenta Trumpa – powiedział Edward Fishman, ekspert think tanku Rada Stosunków Zagranicznych (CFR).

Zaznaczył, że w ciągu ostatniego roku Trump wykorzystywał cła nie tylko w celu zwiększenia wpływów do budżetu czy ochrony krajowego przemysłu przed zagraniczną konkurencją, ale też w charakterze „uniwersalnej broni geo-ekonomicznej„.

– Używał taryf jako zamiennika sankcji i kontroli eksportu, aby osiągnąć cel, którego Stany Zjednoczone oczekują z punktu widzenia polityki zagranicznej – dodał Fishman. Wymienił w tym kontekście cła wtórne nałożone na Indie w związku z kupowaniem przez ten kraj rosyjskiej ropy albo grożenie taryfami partnerom handlowym Iranu, czy Wenezueli.

– To nie jest już możliwe. Nie może już wiarygodnie grozić nałożeniem ceł na kraj, który nie robi tego, co chciałby Trump – dodał Fishman.

Nałożenie ceł przy wykorzystaniu alternatywnych uprawnień będzie bardziej czasochłonne – podkreślił. – I nie jest to coś, co może zrobić ot, tak. Więc myślę, że to bardzo zmieni politykę zagraniczną Trumpa – dodał ekspert.

Według niego prezydent zacznie teraz w większej mierze wykorzystywać sankcje i środki kontroli eksportu. – I mam pewne obawy, że to również zwiększa prawdopodobieństwo użycia siły militarnej – ostrzegł, zaznaczając, że prezydent USA „stracił swoje ulubione narzędzie, jakim są taryfy”.