„Panie władzo, on we wszystko wierzy. Bóg mnie pokarał takim głupim chłopem” — tak w jednej z pierwszych scen „Misia” skarży się milicjantowi żona kierowcy zatrzymanego za przekroczenie prędkości w „terenie zabudowanym”, czyli obok makiet z dykty ustawionych naprędce, żeby łupić kierowców mandatami. Milicjant tłumaczy, że odległości między makietami spełniają kodeksowe wymogi definicji terenu zabudowanego. „No chyba że mi nie wierzycie?” — pyta retorycznie milicjant.
Przypomniała mi się ta scenka po konferencji, na której prezydent kraju i prezes NBP przekonywali, że mają genialny pomysł, jak pożyczyć 185 mld zł na uzbrojenie taniej niż w UE, no i suwerennie. Mamy program SEJF 0 proc., no chyba że nam nie wierzycie? — zdawali się pytać dwaj nominaci PiS, podkreślając przy tym swą apolityczność.
No nie wierzymy, panie prezydencie i panie prezesie. I ta niewiara w istnienie programu okazała się słuszna, bo już następnego dnia prezes Glapiński na comiesięcznej pogadance dla dziennikarzy przyznał, że śmieje się z analiz ekspertów, bo konkretny plan dopiero trzeba wypracować. A przecież dzień wcześniej prezydent mówił: „Mamy dla SAFE konkretną polską, bezpieczną i suwerenną alternatywę”. Tymczasem ustawa wdrażająca unijną pożyczkę SAFE jest gotowa i czeka na podpis prezydenta.
Niewiara w przeprowadzenie politycznej sztuczki, którą nazwano SEJF 0 proc., też jest uzasadniona, zwłaszcza kiedy spojrzymy na liczby. Jak legalnie NBP mógłby wpłacić pieniądze na zbrojenia? Konstytucja zabrania rządowi zapożyczania się w banku centralnym, ale jeśli NBP ma zysk, ma obowiązek przelewać do budżetu 95 proc. tej sumy. Jednak od trzech lat w bilansie NBP konsekwentnie notuje straty. Wynikają one głównie z umacniania się złotego (aktywa walutowe są wtedy warte mniej w złotych), ale choć to strata tylko w Excelu, to trzeba ją najpierw pokryć, żeby wykazać zysk. A w grudniu w liście do rządu prezes Glapiński przyznał, że po 2025 r. straty sięgną łącznie 100 mld zł i w kolejnych latach nie będzie lepiej. Czyli do 185 mld zł trzeba dodać jeszcze jakieś 110 mld zł (deficyt i dodatkowe 5 proc. zysku). Prof. Dariusz Rosati podał, że na koniec stycznia wartość złota, jakim dysponuje NBP, wynosiła ok. 313 mld zł. Czyli żeby wypłacić rządowi 185 mld zł zysku, prezes Glapiński musiałby sprzedać prawie całe złoto. Jak odbiłoby się to na kursie złotego, lepiej nawet nie wspominać. Mogłoby się okazać, że w najlepszym razie 185 mld zł starczyłoby na armaty, ale już nie na pociski. Cały czas nie wiadomo też, dlaczego ten genialny pomysł nie wpadł prezesowi Glapińskiemu do głowy wcześniej, a dopiero po spotkaniu z ambasadorem USA 25 lutego?
Dyskusja o tej kuglarskiej sztuczce ma nas odciągnąć od mówienia o prawdziwych konkretach w programie SAFE. Owszem, to pożyczka, ale przez 10 lat możemy spłacać tylko odsetki. Co istotne, nie będzie ona wliczana do naszego długu publicznego. Wreszcie, sprzęt zamawiany w ramach SAFE kupimy bez podatku VAT, czyli starczy na armaty i więcej pocisków.
W planie SEJF 0 proc. jedynym konkretem jest owo zero — zero procent odpowiedzialności za kraj.
