Ważny znak na butelkach i puszkach. Można odzyskać sporo pieniędzy

Jak będzie działał system kaucyjny w Polsce?

Systemy kaucyjne stosowane w poszczególnych krajach różnią się od siebie pod wieloma względami, m.in. zakresem produktów objętych obowiązkową opłatą, obligatoryjnością zbiórki odpadów do recyklingu czy zasadą działania punktów zwrotów.

Jeśli chodzi o zarządzanie całym mechanizmem, w większości państw europejskich funkcjonuje jeden główny operator odpowiedzialny za rozliczanie kaucji i monitorowanie liczby zwracanych opakowań. W Polsce zrezygnowano ze scentralizowanej struktury systemu na rzecz funkcjonowania kilku podmiotów odpowiadających za organizowanie i prowadzenie systemu kaucyjnego.

W rezultacie w Polsce każdy operator będzie mógł samodzielnie opracować zasady rozliczania kaucji oraz reguły dotyczące zbierania i przekazywania odpadów opakowaniowych. Wspólne pozostaną jednak poniższe kwestie:

• odpowiedzialność za pobieranie kaucji spocznie na sklepach sprzedających produkty objęte systemem kaucyjnym;

• kaucję będzie można odzyskać po zwróceniu opakowania do punktu zbiórki;

• aby zwrócić opakowanie i odzyskać kaucję, nie trzeba mieć paragonu;

• obowiązek zbierania będzie spoczywał na wszystkich sklepach o powierzchni powyżej 200 m2;

• sklepy zajmujące obszar poniżej 200 m2 będą mogły dobrowolnie przystąpić do systemu jako punkt zbiórki odpadów.

Warto wiedzieć! Największe doświadczenie w stosowaniu mechanizmu kaucyjnego mają mieszkańcy Półwyspu Skandynawskiego, bo tam system ten działa już od lat 80. i 90. XX wieku. Stosunkowo szybko zalety tego rozwiązania dostrzegły też władze Danii i Niemiec, gdzie kaucję za jednorazowe opakowania pobiera się od początku lat 2000. 

Butelki i puszki: za co będzie trzeba płacić kaucję?

System kaucyjny w Polsce obejmie wybrane typy artykułów spożywczych. Wraz z chwilą jego wejścia w życie producenci będą zobligowani do umieszczania na swoich produktach specjalnego oznakowania. Obowiązek ten znajdzie zastosowanie wyłącznie w przypadku tych opakowań, które najczęściej zanieczyszczają środowisko.

System kaucyjny w Polsce wymusi na tobie konieczność wnoszenia kaucji za:

• jednorazowe butelki z tworzywa sztucznego o pojemności do 3 l – gdy kupisz produkt w takim opakowaniu, opłata wyniesie cię 50 gr;

• puszki o pojemności do 1 l – za produkty w takich opakowaniach również zapłacisz 50 gr;

• wielorazowe butelki ze szkła o pojemności do 1,5 l – opakowania szklane zostaną objęte nieco większą opłatą, bo dotyczy ich kaucja w wysokości 1 zł.

Według badań to właśnie te rodzaje opakowań najgorzej wpływają na planetę. Podczas produkcji butelek PET powstaje duża ilość dwutlenku węgla, a ich rozkład zajmuje setki lat. Szkło zaś i metal są możliwe do przetworzenia, jednak często zalegają w środowisku ze względu na brak przestrzegania zasad dotyczących ich segregacji.

Ważny znak na produktach. Tylko wtedy odzyskasz pieniądze

W Polsce produkty objęte systemem kaucyjnym będą oznaczane prostokątem złożonym z dwóch skierowanych w tę samą stronę strzałek. We wnętrzu figury znajdzie się dodatkowo napis „kaucja” wraz z określeniem kwoty opłaty kaucyjnej.

Z perspektywy konsumenta umiejętność rozpoznawania opisanego powyżej symbolu jest dość istotna, bo do punktów zbiórki opakowań będą mogły trafiać wyłącznie odpady:

• oznaczone symbolem systemu kaucyjnego;

• całkowicie opróżnione;

• kompletne i nieuszkodzone.

A co z opakowaniami, na których nie widnieje logo systemu kaucyjnego? Butelki i puszki nieobjęte systemem zwrotów możesz bez obaw wyrzucać do zwykłych pojemników na odpady. Podobnie należy postąpić z odpadami po produktach zakupionych jeszcze przed wejściem w życie całego mechanizmu. Za opakowania bez specjalnego oznakowania nie da się bowiem otrzymać pieniędzy.

Ministerstwo środowiska i klimatu zapowiada, że korzyści z wdrożenia systemu kaucyjnego w Polsce będą miały charakter wielowymiarowy. Z jednej strony wprowadzenie kaucji na wybrane butelki i puszki wpłynie na zmniejszenie liczby śmieci zalegających na składowiskach i pozwoli zwiększyć udział opakowań poddanych przetworzeniu w ogólnej liczbie odpadów opakowaniowych. Poza tym system kaucyjny w Polsce przyczyni się do rozpropagowania w społeczeństwie wiedzy z zakresu segregowania odpadów i umożliwi lepsze realizowanie założeń gospodarki o obiegu zamkniętym.