Kobiety w ciąży zatrudnione na umowę o pracę korzystają ze szczególnej ochrony prawnej. Dotyczy to także pracownic, których stosunek pracy oparty został na umowie o pracę na czas określony. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasiłek macierzyński przysługuje każdej osobie objętej ubezpieczeniem, która urodziła dziecko w okresie trwania tego ubezpieczenia. Jednak, jak podkreślają ekspertki z kancelarii Rödl & Partner, zakres ochrony jest różny w zależności od rodzaju umowy oraz momentu, w którym następuje poród.
– Można rozpatrzyć trzy sytuacje: urodzenie dziecka w trakcie umowy na czas określony, urodzenie dziecka po dacie, na jaką została zawarta umowa o pracę na czas określony, oraz ciążę i urodzenie dziecka w trakcie umowy na zastępstwo – mówi adwokat Agnieszka Szczodra-Hajduk, Partner w kancelarii Rödl & Partner.
Umowa o pracę a urodzenie dziecka
W przypadku urodzenia dziecka podczas trwania zatrudnienia na czas określony, matka dziecka jest uprawniona do urlopu macierzyńskiego.
Jak tłumaczą ekspertki z kancelarii Rödl & Partner, w takiej sytuacji umowa na czas określony rozwiąże się wraz z terminem, na jaki została zawarta.
– Jednak kobieta nie pozostaje bez wsparcia ze strony systemu ubezpieczeń społecznych, ponieważ będzie otrzymywała zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, którego płatnikiem będzie ZUS, a nie pracodawca – wyjaśnia aplikant adwokacki Aleksandra Fiuk, prawnik w kancelarii Rödl & Partner.
Urodzenie dziecka po zakończeniu umowy
Bardzo często zdarza się sytuacja, w której pracownica zachodzi w ciążę w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony, ale termin porodu przypada już po jej zakończeniu. Co wówczas? Ekspertki wskazują na art. 177 § 3 Kodeksu pracy.
– Zgodnie z nim nastąpi automatyczne przedłużenie umowy do dnia porodu, o ile jej rozwiązanie miałoby nastąpić po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Przedłużenie umowy następuje z mocy prawa, w związku z czym nie jest wymagane zawieranie aneksu do umowy o pracę – tłumaczy adw. Agnieszka Szczodra-Hajduk.
Na ważną kwestię wskazuje mec. Aleksandra Fiuk.
– Rozwiązanie umowy o pracę z dniem porodu skutkuje tym, że mimo iż pracownicy nie przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego, zachowuje ona uprawnienie do zasiłku macierzyńskiego na podstawie art. 30 ust. 4 Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – wyjaśnia prawniczka.
Umowa na zastępstwo a ciąża i urodzenie dziecka
Kolejną częstą sytuacją jest ciąża i urodzenie dziecka przez pracownicę zatrudnioną na zastępstwo. Jednak, jak wskazują ekspertki, w razie zatrudnienia na umowę na zastępstwo kobiecie przysługuje zdecydowanie mniejsza ochrona.
– Pracownica, która urodzi dziecko w trakcie trwania umowy na zastępstwo, jest uprawniona do urlopu macierzyńskiego do ostatniego dnia zatrudnienia. Potem zasiłek macierzyński za okres odpowiadający pozostałemu urlopowi macierzyńskiemu i okresowi urlopu rodzicielskiego będzie jej wypłacał ZUS – mówi mec. Aleksandra Fiuk.
Co istotne, w sytuacji, w której koniec umowy na zastępstwo przypada w okresie ciąży pracownicy, nie dochodzi do automatycznego przedłużenia umowy rozwiązuje się ona wraz z terminem, na jaki została zawarta.
– W takiej sytuacji kobiecie, która po zakończeniu umowy na zastępstwo urodzi dziecko, nie będzie przysługiwał zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Może natomiast liczyć na świadczenie rodzicielskie przez okres 52 tygodni, wynikające z Ustawy o świadczeniach rodzinnych (tzw. kosiniakowe) – tłumaczy adw. Agnieszka Szczodra-Hajduk.
