Skoro film „Anora” zdobył całą furę Oscarów, to nie pozostało nic innego, jak tylko go obejrzeć, mimo iż wcześniej opierałem się temu filmowi, z tego powodu, z jakiego wiele osób „Anorze” się opierało. Mianowicie z powodu występowania w nim rosyjskich aktorów, którzy grają w putinowskich produkcjach, kręcąc filmy nawet na okupowanym przez bandytów Krymie.
Powszechny zachwyt spowodowała w tym filmie rehabilitacja zawodu pracownicy seksualnej i oddanie sex workerkom sprawiedliwości. Zwłaszcza że główna bohaterka „Anory”, tytułowa tancerka erotyczna, jest jedyną naprawdę ciekawą postacią w tej historii. Anorę zagrała Mikey Madison i też dostała za to Oscara, a pozostałe nagrody to za najlepszy film, reżyserię, scenariusz i montaż.
Nie wiem, czy historia Anory mówi mi coś odkrywczego o pracownicach seksualnych, zwłaszcza że gęsto korzysta z nawiązań do „Pretty Woman” oraz archetypu Kopciuszka, ale mniejsza z tym. „Anorę” obejrzałem przecież z ciekawości, czemu Akademia wpadła w manię i spuściła na ten film złoty deszcz nagród, a przecież nic epokowego w „Anorze” jako sztuce filmowej nie ma. Oczywiście Akademia ozłociła „Anorę”, bo wiadomo było, że nie ozłoci już „Emilii Pérez” po tym, jak głównej aktorce wyciągnięto stare wpisy w internecie, gdzie obrzucała obelgami wszystkich, z instytucją Oscarów na czele.
Potworna zadyma wokół „Emilii Pérez” z powodu kretyńskich wpisów aktorki w serwisach zwanych kłamliwie mediami społecznościowymi żywcem pogrzebała ten odjechany film, występy rosyjskich aktorów zaś niczym niewyróżniającej się „Anorze” w najmniejszym stopniu nie zaszkodziły. „Anora” zostawiła w pobitym polu prócz „Emilii Pérez” także „Brutalistę”, „Konklawe” i „Substancję” i po prawdzie nic mnie to nie obchodzi, bo nagrody nie są nigdy przepustką do nieśmiertelności, cmentarze za to pełne nagrodzonych geniuszy, o których dziś już nikt nie pamięta. Obchodzi mnie rosyjski kontekst tego filmu.
Rosyjski młodzian Mark Eidelstein gra Iwana, skretyniałego małolata, bawiącego się w Ameryce za pieniądze siedzących w Moskwie rodziców. Jego ojcem jest prominentny biznesmen Zacharow, oligarcha niewątpliwie zblatowany z Kremlem, który wraz z zołzowatą żoną wkrótce przyleci do USA prywatnym odrzutowcem, by zabrać nieogarniętego syna do domu. Drugim z rosyjskich gwiazdorów jest Jura Borisow, wcielający się w poczciwego gangstera Igora, służącego złej sprawie, ale budzącego sympatię. To aktorzy, których talentów nikt nie kwestionuje. Tak jak nie kwestionujemy wybitności Emila Janningsa, który fenomenalnie zagrał w „Błękitnym aniele” czy „Portierze z hotelu Atlantic”, no i Mefistofelesa w „Fauście”, ale po przejęciu władzy przez Hitlera nie zwiał za granicę, jak inni wielcy ludzie niemieckiego kina, ale swoim talentem służył Geobbelsowi, występując w nazistowskich produkcjach.
Anora pracuje w klubie z tańcem erotycznym, dokąd przychodzą nieszczęśni faceci, pragnący, żeby im naga kobieta usiadła na kolanach i powywijała pupą, ale pewnego dnia w tym przybytku pojawia się Iwan – dwudziestoparolatek ze skłonnością do alkoholu i narkotyków, który z jakiegoś powodu woli chlać, ćpać i grać na konsoli w Nowym Jorku zamiast w Moskwie. W wolnych chwilach urządza wielkie imprezy w ogromnym domu, należącym do jego rodziców, ponieważ każdy bogaty i zblatowany z Kremlem Rosjanin ma wielki dom w Ameryce, a nie w Teheranie ani Pjongjangu, nie wiedzieć czemu.
Iwan nie dość, że młodszy i ładniejszy od regularnych klientów klubu, to jeszcze gdy Anora zaprezentuje mu swoje talenty, dostanie hopla na jej punkcie i zacznie jej wypłacać regularną pensję, żeby z nim spędzała czas. Anora zatem sprzedaje się permanentnie naćpanemu Iwanowi za grube pieniądze, a co więcej, przyjmuje jego oświadczyny i biorą ślub w Las Vegas, bo uwierzyła, że spotkała księcia z bajki. A trudno nie zakochać się w księciu, zwłaszcza że jest nieprzytomnie bogaty. Jest to doskonała metafora obecnego romansu między Rosją a Stanami Zjednoczonymi. Coś, co nazywa się „polityką transakcyjną” – Iwan płaci i domaga się seksu, Anora go profesjonalnie zaspokaja i na dodatek się w nim zakochuje, a przynajmniej w pierścionku z brylantem, który na nim wymusza. Ponieważ Iwan stracił nad sobą kontrolę, Zacharow z Zacharową każą parze ormiańskich gangusów (z których jeden ewidentnie jest księdzem, za to obaj są idiotami) znaleźć Iwana i pozbyć się jego nowej żony. Nie jest to film w żadnym razie antyrosyjski, jeśli już, to antyormiański.
W Rosji ponoć „Anora” wzbudziła aplauz, Oscary dla „Anory” tym bardziej, aktorzy z „Anory” są fetowani. Moskwa dostała dowód, że wypuszczono ją z kulturowego leprozorium i nie jest już trędowata. Rosja zaczyna być fajna. Najwyraźniej reżyser Sean Baker, opowiadający w wywiadach, jak bardzo bierze sobie do serca kwestie godności pracownic seksualnych, nie miał problemu z tym, żeby zrobić dobrze Kremlowi. Putin przez trzy lata nie zdołał zdobyć Kijowa, ale za to błyskawicznie zdobył Waszyngton i Los Angeles.
Znamienne są te Oscary, bo odpowiadają na trumpowskie otwarcie się na Rosję, a że film jest bronią potężniejszą niż rakiety, to Amerykanie będą klaskać rosyjskim aktorom jak foki w zoo. Założę się, że Eidelstein zrobi w Stanach karierę, aż będzie furczało, bo gość wygląda na niskobudżetowego Timothéego Chalameta – równie ładny i zdolny, a pewnie bierze ułamek gaży gwiazdora. A z Borisowa, faceta o ciepłych oczach labradora i twarzy rosyjskiej podróbki Ewana McGregora, da się zrobić drugoplanowego herosa Hollywoodu. Skoro Trump z Muskiem robią dobrze Putinowi, to amerykański przemysł filmowy będzie robił dobrze rosyjskim aktorom, bo nie ma bardziej przepełnionego hipokryzją i obłudą świata niż świat kultury i rozrywki.
Rosjanie w „Anorze” mają kasę i siłę, robią w Ameryce wszystko, co im się podoba, rozstawiają po kątach jankesów aż miło – zważcie na sceny, jak traktują ochroniarzy ekskluzywnego osiedla czy sędziów i urzędniczkę, gdy starają się anulować małżeństwo. Pomiatają Amerykanami, traktują ich jak koloniści miejscowych biedaków, bo cała ta „Anora” – najwyraźniej przypadkiem – jest filmem o tym, jak Rosja skolonizowała Amerykę, gdzie Amerykanie tańczą tak, jak im Ruscy zagrają. Jedyną, która potrafi im się postawić, jest sex workerka, amerykańska Joanna d’Arc z klubu erotycznego.
Od początku wojny mam fundamentalny problem – byłem przeciw apelom, by nie czytać rosyjskich pisarzy, nie oglądać rosyjskich filmów, nie słuchać rosyjskiej muzyki. Nie uważałem, że czytanie Tołstoja i Dostojewskiego jest poparciem dla Putina. A co zrobić z Bułhakowem, jego też nie czytać? I nie czytać też Rosjan, którzy wyjechali na Zachód i tam mieszkają: Jerofiejewa czy Sorokina? A tym bardziej Szyszkina, który od lat mieszka w Szwajcarii i pisze żarliwie antyputinowskie kawałki? Nie oglądać filmów Zwiagincewa, które pokazują Rosję tak depresyjną i pozbawioną ludzkiej miłości, że nic tylko się ciąć? Jeśli oczywiście ktoś wcześniej nie pociął się na filmach Bałabanowa, po których obejrzeniu nie można Rosji traktować inaczej niż jako ziemskiej emanacji piekła. Ale teraz uważam, że tych, którzy nie rzucili Rosji, należy poddać ostracyzmowi. Niech sobie grają na Krymie i w Moskwie, my nie musimy ich oglądać we wciąż wolnym świecie.
