Odwołano prezesa Polskiej Spółki Gazownictwa Jacka Podgórskiego. Dziennikarz śledczy Radia ZET Mariusz Gierszewski i dziennikarka „Newsweeka” Dominika Długosz opisali miesiąc temu w podcaście „W związku ze śledztwem” wątpliwy przetarg w tej państwowej firmie.
Przetarg wygrał prywatny podmiot należący do spółki, w której radzie nadzorczej zasiada Jacek Podgórski. Były już prezes występował więc w dwóch rolach. Oficjalnie powody odwołania Podgórskiego nie są na razie znane, ale ustaliliśmy nieoficjalnie, że opisany w naszym podcaście przetarg miał znaczenie dla podjęcia tej decyzji.
Polska Spółka Gazownictwa tłumaczyła miesiąc temu, że nie doszło do konfliktu interesów, bo ostatecznie nie podpisano umowy ze spółką związaną z prezesem Podgórskim. Jednak dokumenty, do których dotarliśmy, mówią wprost, że wewnętrzni kontrolerzy wskazywali na możliwy konflikt interesów. A więc niby nic się nie stało, ale najpierw zmieniono wewnętrzne przepisy, aby więcej nie dochodziło do takich sytuacji, a zdymisjonowano prezesa Podgórskiego.
Szemrany przetarg
W lipcu, tuż przed przyjściem do PSG prezesa Podgórskiego, spółka postanowiła w przetargu nieograniczonym wyłonić firmę do obsługi i naprawy swojej floty samochodowej. W grę wchodziło podpisanie umowy na ponad 6 milionów złotych. Po wpłynięciu ofert do postępowania zakupowego zaproszono spółkę Inter Cars S.A. 19 września — a więc niecałe 3 tygodnie po tym, jak Podgórski został prezesem spółki — ostateczną ofertę złożyła spółka córka tamtej firmy – Inter Cars Fleet Services sp. z o.o.
Prezes Jacek Podgórski nie wyłączył się z opisanego wyżej postępowania przetargowego i jako prezes poddał pod obrady zarządu uchwałę w sprawie rozstrzygnięcia postępowania na korzyść ICFS. Także za nią głosował. Po zarządzie wnioskiem o podpisanie umowy miała się zająć Rada Nadzorcza. Na posiedzeniu rady doszło jednak do małej awantury. Jeden z członków rady podniósł, że prezes Jacek Podgórski od sierpnia 2019 roku zasiada w Radzie Nadzorczej spółki Inter Cars S.A. czyli spółki matki tej, z którą miano podpisać umowę. Padły pytania, czy nie dochodzi do konfliktu interesów i czy prezes nie złamał zapisów swojego kontraktu, ponieważ nie poinformował rady nadzorczej o dodatkowej działalności zarobkowej. Według ogólnodostępnych dokumentów za rok 2023 Podgórski zarobił w Radzie Nadzorczej Inter Cars S.A ponad 192 tysiące złotych. Ostatecznie rada PSG nie zajęła się wnioskiem o zatwierdzenie umowy na obsługę samochodów.
E-mail z pytaniami wywołał popłoch w spółce
I tu dochodzimy do kluczowego dnia 9 stycznia tego roku. W tym właśnie dniu o godzinie 9.55 rano wysłaliśmy pytania do spółki PSG. Dotyczyły ewentualnego konfliktu interesów prezesa Podgórskiego i złamania kontraktu przez brak zgody Rady Nadzorczej na dodatkowe zarobkowanie. Czekał na odpowiedź, nieświadomy tego, jakie skutki wywoła jego e-mail.
Tego samego dnia, późnym wieczorem po godzinie 22.00 w spółce doszło do niecodziennego głosowania. Głosując on-line, zarząd unieważnił całe postępowanie na obsługę i naprawę samochodów spółki.
Trzy dni później otrzymaliśmy z PSG odpowiedzi na pytania. Spółka poinformowała o unieważnieniu postępowania.
„Jednocześnie spółka zobowiązała się do wdrożenia rekomendacji pokontrolnych ORLEN, które mają ograniczyć ryzyko wystąpienia konfliktu interesów w przyszłości” – napisało Biuro Prasowe Polskiej Spółki Gazowniczej. Na pytanie: „Czy nie dochodzi do złamania kontraktu przez Pana prezesa Jacka Podgórskiego, który nie ma zgody Rady Nadzorczej PSG na dodatkowe działania zarobkowe i zasiadanie w Radzie Nadzorczej Inter Cars S.A?”, spółka odparła: „W chwili rozstrzygnięcia postępowania konkursowego na stanowisko Prezesa Zarządu PSG, pan Jacek Podgórski złożył pisemne oświadczenie o funkcjach pełnionych w organach innych podmiotów, w tym w Radzie Nadzorczej w Inter Cars”.
Trzy dni później otrzymaliśmy odpowiedzi z biura prasowego Orlenu. „Spółka zleciła działania sprawdzające w Polskiej Spółce Gazownictwa, dotyczące opisanej sytuacji. Z przedstawionego raportu wynika, że PSG od lat współpracowało ze spółkami z Grupy Kapitałowej Inter Cars, a postępowanie, o którym mowa zostało zainicjowane jeszcze przez poprzedni zarząd spółki, w lipcu ubiegłego roku. Zgodnie z przygotowaną wówczas specyfikacją warunków zamówienia w 4 z 5 części objętych postępowaniem najkorzystniejszą ofertę złożyła firma Inter Cars Fleet Services sp. z o.o. W toku prowadzonych działań stwierdzono, że nie doszło do podpisania umowy z Inter Cars Fleet Services, a postępowanie zostało unieważnione. Dodatkowo w konsekwencji przeprowadzonej kontroli zostały wydane stosowne rekomendacje, których celem jest ograniczenie ryzyka wystąpienia konfliktu interesów” – napisał Zespół prasowy Orlen S.A.
Odpowiedzi nas nie usatysfakcjonowały, więc wysłaliśmy pytania doprecyzowujące.
Orlen przesłał wytyczne, jak odpowiadać dziennikarzom
Dziś już wiemy, że wszystkie odpowiedzi na nasze pytania były konsultowane przez PSG z Orlenem. Dotarliśmy do jednego z maili wysłanych z Orlenu do Polskiej Spółki Gazownictwa. „Naszym celem jest ochrona interesów ORLEN i PSG, dlatego ograniczyłaby, się do krótkich sformułowań, żeby nie powodować żadnych dodatkowych pytań. Odpowiadacie za szeroko, każda z tych odpowiedzi jest punktem zaczepienia, poza jedną z analizą ryzyka INTER CARS FLEET. Dwie najważniejsze odpowiedzi – czy nie doszło do konfliktu interesów i złamania kontraktu. Nie możemy zadeklarować wprost, że tak było lub nie. Kontrakt jest objęty poufnością, sprawa jasna, natomiast konflikt interesów, ja bym nie oceniała, pewnie jedni prawnicy potwierdzą tak, a inni inaczej. Twarde deklaracje nie są tu wskazane” — napisała przedstawicielka Orlenu.
Udało nam się dotrzeć również do wniosków po audycie Biura Kontroli Wewnętrznej Orlenu. W styczniu 2025 roku kontrolerzy Orlenu stwierdzili, że prezes Jacek Podgórski był zobowiązany do uzyskania zgody Rady Nadzorczej PSG na prowadzenie dodatkowej działalności zarobkowej, ale tego nie zrobił. Nie ujawnił też swoich powiązań ze spółką Inter Cars w podpisanej w czasie rekrutacji „Deklaracji niezależności”.
Biuro Kontroli Wewnętrznej Orlenu zarekomendowało: „Każdorazowo w przypadku dodatkowej działalności zarobkowej przez Członków Zarządu PSG występować do Rady Nadzorczej o zgodę”.
Według dokumentów, do których dotarliśmy, dyrektor w Biurze Prawnym ds. Korporacyjnych i Inwestycji Orlen Beata Chłodzińska stwierdziła: „taki rodzaj pośredniego powiązania z oferentem, jak występuje w niniejszej sprawie, może zostać uznany za ryzyko uznania zagrożenia dla niezależności osoby biorącej udział w procesie decyzyjnym, stąd – w celu dochowania najwyższych standardów – rekomendowane byłoby wyłączenie się przez Prezesa od udziału w rozstrzyganiu tej sprawy”.
