Ozempic i podobne nowe leki przeciwcukrzycowe mogą obniżać ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera i innych zmian neurologicznych powiązanych z demencją.
Jest to wniosek z dwóch badań przeprowadzonych przez zespoły badawcze odpowiednio z USA i Irlandii, które przeanalizowały wpływ różnych form leków obniżających poziom glukozy.
Obejmowały one agonistów receptora GLP-1, takich jak Ozempic (które promują produkcję insuliny i uczucie sytości); inhibitory SGLT2 (które zapobiegają ponownemu wchłanianiu glukozy przez nerki, wymuszając jej wydalanie z moczem); pioglitazon (który poprawia wrażliwość na insulinę); i metforminę (która również zmniejsza produkcję glukozy przez wątrobę).
Kulisy pałacu
Foto: Newsweek
Cukrzyca — która według szacunków Centers for Disease Control and Prevention dotyka prawie 12 proc. populacji USA — jest przewlekłą chorobą, która występuje, gdy organizm nie jest w stanie prawidłowo regulować poziomu glukozy (cukru) we krwi.
Chociaż niezależni eksperci nazwali te wyniki zachęcającymi, konieczne będą dalsze badania w celu potwierdzenia wyników i określenia mechanizmu leżącego u podstaw jakiegokolwiek wpływu na ryzyko demencji.
Ozempic na demencje?
W pierwszym badaniu przeprowadzonym przez farmakoepidemiologa Huilina Tanga z University of Florida i współpracowników przeanalizowano dokumentację zdrowotną tysięcy pacjentów leczonych z powodu cukrzycy typu 2 w celu porównania wpływu różnych rodzajów leków obniżających poziom glukozy.
— Zarówno agoniści receptora GLP-1, jak i inhibitory SGLT2 były statystycznie istotnie związane ze zmniejszonym ryzykiem wystąpienia choroby Alzheimera i pokrewnych demencji w porównaniu z innymi lekami obniżającymi poziom glukozy. Nie zaobserwowano również różnicy między obydwoma lekami — donosi zespół w artykule.
W drugim badaniu zespół kierowany przez Allie Seminer z University of Galway w Irlandii przeanalizował wyniki 26 wcześniejszych randomizowanych badań klinicznych porównujących kardioprotekcyjne terapie obniżające poziom glukozy z grupą kontrolną. W grupie również odnotowano przypadki demencji lub zmiany w wynikach testów poznawczych.
„Ta metaanaliza randomizowanych badań klinicznych wykazała, że obniżenie poziomu glukozy za pomocą GLP-1RA było związane ze statystycznie istotnym zmniejszeniem demencji z jakiejkolwiek przyczyny” — napisali naukowcy w swoim artykule.
Jednak w przeciwieństwie do pierwszego badania, nie odnotowano znaczącego wpływu na przypadki demencji u osób leczonych inhibitorami SGLT2.
Badania te spotkały się z ostrożnym optymizmem ze strony innych badaczy.
— Te dwa artykuły na temat potencjalnego wpływu agonistów receptora GLP-1 na obniżenie ryzyka demencji są zachęcające, ale nie są ostateczne — powiedział profesor medycyny metabolicznej Naveed Sattar z University of Glasgow w Szkocji, który nie był zaangażowany w żadne z tych dwóch badań.
— Projekt jednego [badania] jest obserwacyjny, a liczba osób z demencją w metaanalizach prób była niewiarygodnie mała, co prowadziło do ograniczonej wiarygodności — dodał.
— Dlatego musimy poczekać na wyniki trwających randomizowanych badań w tej dziedzinie, zanim wyciągniemy rozsądne wnioski — skonstatował.
W szczególności powiedział Sattar, nie jest jasne, czy agoniści receptora GLP-1 mogą bezpośrednio obniżać ryzyko demencji, czy też jest to jedynie efekt uboczny ich korzystnego wpływu na wiele chorób, nie tylko cukrzycę, ale także choroby układu krążenia, nadciśnienie i problemy z nerkami.
Neurobiolog profesor Tara Spires-Jones z Uniwersytetu w Edynburgu w Szkocji — która również nie była zaangażowana w te badania — zgodziła się, mówiąc: „Dane te są zachęcające dla potencjału stosowania agonistów receptora GLP-1 w celu obniżenia ryzyka demencji u osób z cukrzycą”.
Spires-Jones dodała jednak, że „nawet w ramach tych dwóch badań istnieją nieco sprzeczne wyniki dotyczące inhibitorów SGLT2, co podkreśla potrzebę dalszych badań”.
— Ważne jest, aby pamiętać, że leki te mają skutki uboczne i że nie gwarantują zapobiegania demencji — dodała.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
