Wzdłuż wschodniej granicy NATO realizowana jest nowa, szeroko zakrojona inicjatywa obronna, w ramach której Sojusz zwiększa zdolności w zakresie nadzoru i odstraszania. Jest to odpowiedź na trwającą od trzech lat wojnę w Ukrainie.
Projekt nazwany „Ścianą Dronów” przewiduje stworzenie warstwy bezzałogowych systemów powietrznych rozciągającą się od Norwegii do Polski. System ma wykorzystywać najnowocześniejszą technologię do obrony przed najazdami i niekonwencjonalnymi taktykami wojennymi.
Systemy bezzałogowe NATO
„Ściana Dronów” ma służyć jako stała sieć wczesnego ostrzegania i rozpoznania wzdłuż wschodniej flanki NATO, zwłaszcza na wrażliwych obszarach graniczących z Rosją. Jest to zarówno dosłowny, jak i symboliczny wysiłek mający na celu wzmocnienie obrony Europy. Inicjatywa ma na celu zapewnienie regionalnej kontroli nad technologiami nadzoru i przeciwdziałanie konfliktom w szarej strefie, które są charakterystyczne dla strategii Rosji w Ukrainie i w innych miejscach.
Inicjatywa odzwierciedla również znaczącą zmianę w europejskiej strategii obronnej, dzięki której Europa zmierza w kierunku samodzielności. Ten zwrot następuje w czasie, gdy zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w NATO wydaje się mniej pewne, zwłaszcza po powrocie prezydenta Donalda Trumpa, który naciskał na europejskich członków, by zwiększyli swoje wydatki na obronę.
Nadzór wzdłuż granicy NATO
Ambitny plan, któremu przewodzą Niemcy i do którego dołączyło sześć państw NATO, jest jednym z najbardziej ekspansywnych wdrożeń autonomicznych systemów nadzoru i zwalczania dronów w najnowszej historii. Przywódcy opisują go zarówno jako strategiczny środek odstraszania, jak i odpowiedź na szybko ewoluujący charakter współczesnych działań wojennych.
„Integrując najnowocześniejsze technologie, wspólne środki obronne i szybkie innowacje, możemy stworzyć skuteczne wielowarstwowe rozwiązanie, które pomoże zapewnić odporność Europy na zewnętrzne zagrożenia i agresorów” — czytamy w oświadczeniu Defence Estonia, konsorcjum firm zajmujących się bezpieczeństwem.
Proponowana sieć dronów nie jest metaforyczna. To dosłowna „ściana” dronów zwiadowczych opartych na sztucznej inteligencji, wspierana przez siatkę czujników, nadzór satelitarny i mobilne platformy przeciwdziałania zaprojektowane w celu wykrywania i przeciwdziałania potencjalnym zagrożeniom.
Przyszły kanclerz Niemiec Friedrich Merz nadał priorytet dozbrojeniu swojego kraju w świetle tego, co nazwał „zagrożeniem ze strony Rosji”, uchwalając szeroko zakrojone reformy zezwalające na nieograniczone wydatki na obronę. Według „The Telegraph” rząd Merza ma wspierać niemieckich partnerów przemysłowych, takich jak Quantum Systems, który już produkuje setki dronów miesięcznie.
— Przy odpowiedniej koordynacji politycznej, pierwsza warstwa operacyjna — wykorzystująca istniejącą, sprawdzoną technologię — mogłaby zostać wdrożona w ciągu roku — powiedział Martin Karkour, dyrektor ds. sprzedaży w Quantum Systems. — Technologia jest gotowa. Potrzebna jest jeszcze strategia na poziomie UE lub NATO.
Karkour podkreślił potrzebę zapewnienia autonomii strategicznej przez systemy produkowane w Europie, zwłaszcza w obliczu obaw o wiarygodność amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa. — Systemy wyprodukowane w Europie zapewniają strategiczną autonomię i utrzymują wrażliwe dane pod europejską kontrolą — powiedział.
Drony ponad granicami
Bałtycki segment inicjatywy „Drone Wall” obejmuje Estonię, Łotwę, Litwę, Finlandię i Polskę. Estońscy liderzy w dziedzinie obronności wprowadzili tę koncepcję za pośrednictwem Estońskiego Klastra Przemysłu Obronnego, który koordynuje wkład lokalnych firm technologicznych. Wśród nich jest DefSecIntel Solutions, którego wielowarstwowy system przeciwdziałania dronom Erishield integruje sztuczną inteligencję, czujniki i mobilne środki w ujednoliconym centrum kontroli.
— „Ściana Dronów” z Norwegii do Polski to zupełnie nowa rzecz — powiedziała minister spraw wewnętrznych Litwy Agnė Bilotaitė w wywiadzie dla Baltic News Service. — Pozwoli nam to chronić się przed prowokacjami ze strony nieprzyjaznych krajów — dodała.
Estońska firma Rantelon wraz z partnerami Marduk Technologies, Hevi Optronics i innymi również ma swój udział w tej inicjatywie. Na projekt w ciągu trzech lat przeznaczono rządowe fundusze w wysokości 12 mln euro. Celem jest ustanowienie „świadomości operacyjnej granicy” w czasie rzeczywistym, w tym możliwości wykrywania zagłuszania GPS, a także lokalizowania dronów wykorzystywanych do przemytu lub wojny hybrydowej.
Estoński sektor obronny postrzega projekt jako symbol zdolności przemysłowych i regionalnej solidarności.
Prace rozpoczęły się też w Polsce, gdzie na początku tego roku ogłoszono plany budowy 700 km ufortyfikowanej infrastruktury nadzoru w ramach programu Tarcza-Wschód. Ostateczna konfiguracja będzie zależeć od kierunku politycznego na najwyższym szczeblu NATO.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.