Leon XIII, papież z przełomu XIX i XX w., otworzył Kościół na wyzwania rodzącej się cywilizacji przemysłowej i nowoczesności. Uważa się go za jednego z najważniejszych papieży w historii.
Po najdłuższym w historii Kościoła pontyfikacie Piusa IX liczni obserwatorzy nie wiązali zbyt wielkich oczekiwań z Leonem XIII. Mówiło się nawet, że będzie to papież przejściowy, który nie zdąży wiele wnieść do nauki Kościoła. Tym bardziej, że kiedy biskup Perugii Gioacchino Vincenzo Pecci (ur. 1810) zasiadł na Stolicy Piotrowej, miał już 68 lat i nie uchodził za okaz zdrowia. Jednak jako Leon XIII nie tylko dożył 93 lat, pełniąc urząd przez ćwierć wieku, ale także zostawił po sobie jedną z najważniejszych encyklik w historii papiestwa.
Ogłoszona 15 maja 1891 r. „Rerum novarum” była odpowiedzią na wyzwania, jakie stawiały przed Kościołem postęp cywilizacyjny, rewolucja przemysłowa i rodzący się nowoczesny kapitalizm. Leon XIII bronił własności prywatnej, lecz mówił także o odpowiedzialności społecznej, jaka ciąży na właścicielach środków produkcji. Przypominał im, by sprawiedliwie wynagradzali pracowników i przestrzegali praw, szczególnie prawa do zrzeszania się w związkach zawodowych. Dlatego nazywany był papieżem robotników. Tak jak jego poprzednik, Pius IX, potępiał socjalizm i komunizm. W kwestii centralizacji władzy papieskiej Leon XIII kontynuował politykę poprzedniego papieża. Ingerował w działalność episkopatów narodowych. Jeszcze bardziej wzmocnił autorytet swoich nuncjuszy.