Badacze stwierdzili, że połączenie dwóch leków przeciwnowotworowych przedłuża życie myszy — i może pomóc ludziom lepiej się starzeć.
Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował wpływ rapamycyny i trametynibu na gryzonie, wykazując, że połączenie tych substancji wydłużyła życie zwierząt o około 30 proc.
Stwierdzono również, że terapia skojarzona poprawia stan zdrowia myszy w starszym wieku, zmniejszając zakres przewlekłego stanu zapalnego w mózgu i innych tkankach oraz spowalniając rozwój raka.
— Nie spodziewamy się podobnego wydłużenia długości życia u ludzi, jakie stwierdziliśmy u myszy — powiedziała w oświadczeniu autorka artykułu i profesor genetyki Dame Linda Partridge z University College London.
Dodała jednak, że „mamy nadzieję, że leki, które badamy, mogą pomóc ludziom pozostać zdrowymi i wolnymi od chorób przez dłuższy czas w późnym okresie życia”.
Zarówno rapamycyna, jak i trametynib są lekami stosowanymi w leczeniu raka, które działają w różnych punktach tak zwanego szlaku sygnałowego Ras/Insulina/TOR, który reguluje wzrost, metabolizm i długość życia komórek.
W przypadku zwierząt rapamycyna jest uznanym i silnym „geroprotektorem”, rodzajem leku, który spowalnia proces starzenia, a w rezultacie może wydłużyć życie.
Wcześniejsze badania na muchach sugerowały, że trametynib może również działać jako geroprotektor u myszy — choć niniejsze badanie jest pierwszym, które wykazało ten efekt.
W swoim nowym badaniu zespół odkrył, że połączenie obu leków jest bardziej skuteczne niż każdy z nich osobno, mimo że oba działają na ten sam szlak. (W szczególności stwierdzono, że sam trametynib wydłuża życie myszy o 5-10 proc., a sama rapamycyna o 15-20 proc).
Po zakończeniu wstępnego badania naukowcy pracują teraz nad ustaleniem optymalnej dawki trametynibu w celu przedłużenia życia przy jednoczesnym ograniczeniu niepożądanych skutków ubocznych do minimum.
Trametynib, jak zauważa zespół, został już zatwierdzony do stosowania u ludzi, co umożliwia ocenę jego potencjału geroprotekcyjnego u ludzi w badaniach klinicznych.
— Trametynib, zwłaszcza w połączeniu z rapamycyną, jest dobrym kandydatem do przetestowania w badaniach klinicznych jako geroprotektor — powiedział w oświadczeniu współautor artykułu i biolog Sebastian Grönke z Max Planck Institute for Biology of Ageing w Kolonii w Niemczech.
— Mamy nadzieję, że nasze wyniki zostaną wykorzystane przez innych i przetestowane na ludziach. Skupiamy się na optymalizacji stosowania trametynibu w modelach zwierzęcych — dodał.
Partridge podsumowała: — Dalsze badania na ludziach w nadchodzących latach pomogą nam wyjaśnić, w jaki sposób leki te mogą być przydatne dla ludzi i kto może z nich skorzystać.
Odniesienie
Gkioni, L., Nespital, T., Baghdadi, M., Monzó, C., Bali, J., Nassr, T., Cremer, A. L., Beyer, A., Deelen, J., Backes, H., Grönke, S., & Partridge, L. (2025). Geroprotektory trametynib i rapamycyna łączą się addytywnie, aby przedłużyć zdrowie i długość życia myszy. Nature Aging. https://doi.org/10.1038/s43587-025-00876-4
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
