Okazuje się, że z pozoru błahe rzeczy, takie jak przytulenie bądź całus od mamy, mogą mieć znaczny wpływ na to, kim się stajemy. Według badań opublikowanych przez American Psychological Association sposób, w jaki matka okazuje miłość może kształtować osobowość dziecka i wpływa na to, jak radzi sobie ono w szkole, w pracy, a nawet na to czy jest zdrowe.
Naukowcy odkryli, że dzieci, które otrzymują dużo miłości i czułości od swoich matek w wieku od 5 do 10 lat, mają tendencję do wyrastania na osoby otwarte, sumienne i ugodowe.
Badanie przeprowadzone na bliźniętach
Dr Jasmin Wertz, główna autorka badania i profesorka psychologii na Uniwersytecie w Edynburgu przeanalizowała dane od 2232 brytyjskich bliźniąt jednojajowych, które w ramach Environmental Risk Longitudinal Twins Study były obserwowane od urodzenia aż do 18 roku życia.
Skupiając się na bliźniętach jednojajowych, naukowcy byli w stanie uwzględnić czynniki genetyczne i środowiskowe, co umożliwiło im wyizolowanie wpływu okazywania uczucia przez matkę. W trakcie badania przeprowadzano wizyty w domach matek bliźniąt i dokumentowano ich rozmowy dotyczące każdego dziecka. Przeszkoleni obserwatorzy oceniali odpowiedzi matek pod kątem wskaźników ciepła i uczucia.
— Niektóre matki wyrażały wiele pozytywnych emocji i empatii w stosunku do swoich dzieci — powiedziała Wertz w rozmowie z „Newsweekiem”. — Mówiły takie rzeczy, jak „ona jest moim promieniem słońca, kocham ją”. Inne natomiast, wyrażały wiele krytyki i negatywnych emocji.
Oceny te zostały następnie porównane z osobowościami, które wykształciły się u dzieci w ciągu 18 lat. Ocenione zostały przy użyciu ugruntowanego modelu cech osobowości „wielkiej piątki”.
Otwarte, życzliwe i sumienne
— Kluczowym odkryciem było to, że dzieci, których matki były w stosunku do nich bardziej czułe, wyrastały na otwarte, życzliwe, sumienne i bardziej skłonne do współpracy z innymi — wyjaśniła Wertz.
Warto zauważyć, że uczucie matki nie wpłynęło znacząco na dwie cechy „wielkiej piątki” — ekstrawersję i neurotyczność — sugerując, że większą rolę w kształtowaniu tych cech mogą odgrywać inne czynniki, takie jak relacje rówieśnicze lub wpływy genetyczne.
Wertz przyznała, że wpływ czułego rodzicielstwa na osobowość był niewielki, co było dla niej zaskakujące, ponieważ często zakłada się, że rodzice znacząco wpływają na osobowość swoich dzieci.
— Mimo że efekty te były stosunkowo niewielkie, to jednocześnie były one silne i długotrwałe — wyjaśniła. — Oczywiście 18 lat to wciąż dość młody wiek, ale jest to ważna faza rozwojowa, w której młodzi ludzie stają się bardziej niezależni od swoich rodziców. Doświadczenie czułego rodzicielstwa we wczesnym życiu ma na nas wpływ, nawet w tak młodym wieku.
Programy wsparcia dla rodziców są ważne
Badanie dostarczyło również praktyczne spostrzeżenia decydentom i specjalistom w dziedzinie edukacji, opieki rodzinnej i zdrowia psychicznego. Według Wertz wspieranie rodziców w tym, aby byli bardziej czuli, może z czasem przynieść korzyści dla całej populacji.
— Istnieje wiele sprawdzonych sposobów wspierania rodziców, takich jak polityka poprawiająca ich sytuację finansową, dostęp do leczenia dla rodziców, którzy zmagają się z problemami natury psychicznej, takimi jak np. depresja i programy rodzicielskie, które pomagają rodzicom budować silniejsze relacje z dziećmi — powiedziała.
Badania wskazują, że skuteczne programy rodzicielskie mogą wspierać matki w okazywaniu uczuć swoim dzieciom. Wertz powiedziała, że pomagają rodzicom w stosowaniu bardziej skutecznych strategii dyscyplinarnych i uczą ich przyjemnego spędzania czasu z dziećmi, za pomocą np. wspólnego czytania. Za skuteczne w promowaniu czułego rodzicielstwa zostały uznane także różne działania polityczne.
— Na przykład polityka, która umożliwia rodzicom poszukiwanie leczenia psychologicznego w przypadku problemów ze zdrowiem psychicznym, może mieć pozytywny wpływ na całą dynamikę rodziny — dodała Wertz.
Badanie podkreśla także potencjał tworzenia programów szkoleniowych, które mają nauczyć rodziców wspierania dziecka w rozwoju jego osobowości.
— Wiemy, że jest dużo rzeczy, które możemy zrobić. Nasze badania sugerują, że tego typu programy i interwencje mogą mieć długotrwałe, pozytywne skutki dla dzieci.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.