W tym roku uroczystości mordu w Jedwabnem zostały zakłócone przez Grzegorza Brauna i jego zwolenników. Braun i jego ludzie zjawili się w podlaskim miasteczku z transparentami domagającymi się ekshumacji ofiar i negującymi to, że zbrodni na jedwabieńskich Żydach dokonali Polacy. Próbowali też zablokować drogę, która z Jedwabnego wyjeżdżał naczelny rabin w Polsce Michał Schudrich. Braun nazywał go publicznie „szachrajem”, krzycząc: „Hańba! Ekshumacja!”.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Tego samego dnia Braun w wywiadzie dla Radia Wnet stwierdził, że działające w Polsce organizacje żydowskie prześladują osoby mówiące prawdę, np., że „mord rytualny to fakt, a dajmy na to Auschwitz z komorami gazowymi to niestety fake”. Gdy prowadzący rozmowę dziennikarz nie mógł uwierzyć, co usłyszał, Braun nie wycofał się, tylko zbrodnie dokonane w Auschwitz określił jako „przekaz pseudohistoryczny”.
Kiedyś podobne wypowiedzi i zachowania funkcjonowały na zupełnym marginesie polskiej polityki. Dziś niestety – nie tylko za sprawą Brauna – antysemicki, otwarcie rasistowski czy szczujący na migrantów przekaz, wreszcie zachowania przekraczające granice politycznej przemocy stają się coraz wyraźniejszą częścią polskiego krajobrazu politycznego.
Braun to już nie margines, a oburzenie tylko mu pomaga
Sam Braun, choć ciągle pozostaje politykiem mocno niszowym, nie jest już politycznym marginesem. W wyborach prezydenckich padło na niego 1,2 mln głosów, zajął w nich czwarte miejsce. Jego partia, Konfederacja Korony Polskiej, w niektórych sondażach przekracza próg 5 proc. poparcia, umożliwiający wprowadzenie własnej reprezentacji do Sejmu. Politycy PiS – w tym uchodzący za przedstawiciela najbardziej umiarkowanej frakcji Mateusz Morawiecki – nie wykluczają współpracy z partią Brauna, by odsunąć Tuska od władzy.
Wszystko to dzieje się mimo tego, że Braun od dawna głosi otwarcie antysemickie, antyurkaińskie treści, że powołuje się na odjechane teorie spiskowe – np. o planach przeniesienia żydowskiej państwowości z Bliskiego Wschodu w nasz region – czy wzmacnia antyszczepionkowe bzdury i wszelkie możliwe foliarstwo.
Próba zablokowania samochodu rabina Schudricha to nie pierwsza akcja Brauna, którą trzeba zakwalifikować jako użycie politycznej przemocy. Wcześniej próbował przecież dokonać „obywatelskiego zatrzymania” byłego ministra zdrowia, Łukasza Szumowskiego, zarzucającego mu, że jest nietrzeźwy w miejscu pracy, przerwał wykład profesora Jana Grabowskiego niszcząc nagłośnienie, czy zgasił chanukowe świeczki w Sejmie przy pomocy gaśnicy, opryskując gaśnicowym pyłem próbującą interweniować kobietę.
Po akcji z gaśnicą cała klasa polityczna, łącznie z PiS, wyraziła oburzenie. W niczym ono jednak nie zaszkodziło Braunowi. Gaśnica stała się symbolem polityka i jego kampanii prezydenckiej. Dziś skandaliczne słowa o Auschwitz potępili też liderzy opinii i politycy głównego nurtu prawicy – łącznie z byłą premier Beatą Szydło.
x.com
Można się jednak zastanawiać czy tego typu akty potępienia znów nie napędzą popularności Brauna. Dziennikarz Radia Went, Łukasz Jankowski, jest chwalony za to, że po skandalicznych słowach przerwał wywiad z europosłem. Po co go jednak w ogóle zapraszał do studia? Doskonale przecież wiadomo, jakie poglądy ma Braun i w jaki sposób wykorzystywać potrafi swoją obecność w mediach. Europoseł już przedstawia się jako ofiara cenzury i zachęca dziennikarzy, by zdobyli się na odwagę, by porozmawiać o „dowodach” na „niehistoryczność i nienaukowość hagady Holocaustu”.
„Obrońcy granic” działają według podobnej logiki
Sukces Brauna pokazuje, że coś się przesunęło w polskiej sferze publicznej, że rośnie w niej przyzwolenie dla treści do niedawna uznawanych nie tyle za skrajne, co całkowicie dyskwalifikujące, czy dla działań z użyciem przemocy, odrzucających demokratyczną debatę i demokratyczne procedury. Tą samą złą społeczną energią karmi się przecież ruch obrony granic. Działa on według podobnej logiki, co Braun próbujący zatrzymać rabina Schudricha czy zrywający wykłady historyków, z których poglądami się nie zgadza.
Obrońcy granic napędzeni przez spiskowe teorie o rzekomo zalewającej Polskę „inwazji migrantów”, podrzucanych nam przez „niemiecką policję”, uzurpują sobie prawo do bezpośredniego działania poza prawem, procedurami i demokratyczną debatą. Samowolnie przejmują rolę państwowych służb, doniesienia medialne mówią o próbach zatrzymywania i przeszukiwania samochodów.
Lider ruchu, Robert Bąkiewicz, choć wypowiada się znacznie uboższą i mniej egzaltowaną polszczyzną niż Braun, pod wieloma względami przypomina europosła. Państwo wydaje się bezradne wobec samowolnych, naruszających prawo działań obu tych postaci. Braun urządza kolejne „bezpośrednie akcje”, przy zupełnej bezradności służb. Jak w czwartek ujawnił portal Goniec.pl, Bąkiewicz przez od dwóch lat jest bezkarny po prawomocnym wyroku, skazującym go na prace społeczne i kary pieniężne za naruszenie nietykalności cielesnej aktywistki w trakcie protestów antyaborcyjnych. Bąkiewicz ma rozpowiadać, że kar nie ma co egzekwować, bo wkrótce zostanie i tak ułaskawiony – i biorąc pod uwagę, że za ochronę granic niedawno dziękowali mu zarówno kończący kadencję prezydent Duda, jak i prezydent-elekt Nawrocki nie można tego wykluczyć.
Po nieakceptowalny język sięga także główny nurt prawicy
Język Ruchu Obrony Granic mimo braku jakichkolwiek realnych problemów z masową nielegalną migracją w Polsce trafiają na podatny grunt. Niedawno burmistrz Zamościa Rafał Zwolak na swoim profilu na Facebooku opublikował wpis, gdzie opisał akty słownej agresji, z jakim spotkali się odwiedzający miasto uczestniczący w festiwalu Eurofolk artyści, pochodzący z takich miejsc jak Ameryka Łacińska, Azja czy Afryka. Do straży miejskiej miał zgłosić się spanikowany człowiek, donoszący o „nielegalnych migrantach” na zamojskim rynku, jeden z mieszkańców miasta zaczepił Zwolaka i zarzucił mu, że „sprowadza migrantów”.
Niestety, nie tylko postaci takie jak Braun, Bąkiewicz czy politycy Konfederacji mają udział w nakręcaniu psychozy prowadzącej do podobnych zachowań. Konsekwentnie podkręcają ją też politycy PiS, choćby wrzucając w swoje media społecznościowe zdjęcia ciemnoskórych osób na ulicach polskich miast i przedstawiając je jako dowód na „inwazję nielegalnych migrantów”, jaka dokonuje się „za Tuska”. Jak się potem okazuje, często są to osoby legalnie przebywające i pracujące w Polsce albo uczestniczące w wymianach studenckich, nie można też wykluczyć, że niektóre z nich to obywatele Polski – nie wszyscy Polacy są przecież biali.
Po podobny przekazy sięgają nie tylko takie postaci jak poseł Dariusz Matecki, ale też politycy PiS uchodzący za umiarkowanych – w czwartek np. Jacek Sasin, kojarzony raczej z pocieszną nieudolnością niż rasistowskim hejtem.
x.com
W tym samym czasie prezydent Duda grozi sędziom niegodzącym się na „reformy” PiS usunięciem ze stanu sędziowskiego, wdając się w rozważania czy problem z „warcholstwem” w Polsce nie bierze się z braku kary głównej za „zdradę”. Naprawdę, polska polityka nie dziczeje wyłącznie przez Brauna.
