Jak donosi amerykański „Newsweek”, grupa weteranów wezwała administrację prezydenta Donalda Trumpa do odtajnienia dokumentów związanych z pierwszą wojną w Zatoce Perskiej.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
W liście wysłanym do Departamentu Obrony 18 lutego 2025 r., z którym zapoznał się „Newsweek”, organizacja Vietnam Veterans of America (VVA) wezwała do upublicznienia wszystkich dokumentów związanych z konfliktem z lat 1990-1991 na wypadek, gdyby zawierały one dowody, które mogłyby pomóc naukowcom w leczeniu weteranów, którzy nadal chorują z powodu narażenia na substancje toksyczne.
Lata niewyjaśnionego cierpienia
Szczególne obawy wzbudziły informacje o wyburzeniu irackiego magazynu amunicji w Khamisiyah w marcu 1991 r., co doprowadziło do uwolnienia chemikaliów do atmosfery.
Departament Obrony odpowiedział na list, doradzając grupie skontaktowanie się z National Archives and Records Administration (NARA).
— Zdrowie personelu Departamentu Obrony (DoD) i weteranów pozostaje wysokim priorytetem dla DoD. Przedstawiciele DoD Office of the Assistant Secretary of Defense for Health Affairs prowadzili korespondencję, a ostatnio spotkali się z przedstawicielami Vietnam Veterans of America (VVA), aby omówić tematy związane z ustaleniami dotyczącymi wyburzeń magazynów broni chemicznej w Khamisiyah w Iraku w 1991 r. — powiedział „Newsweekowi” urzędnik Departamentu Obrony.
— Departament Obrony jest zaangażowany w dostarczanie aktualnych informacji o ryzyku zdrowotnym personelowi DoD i weteranom — powiedział urzędnik.
— Podobnie ściśle współpracuje z Departamentem Spraw Weteranów (VA) w celu ułatwienia weteranom dostępu do wszelkiej odpowiedniej opieki i dostępnych dla nich świadczeń. W związku z tym Departament Obrony wspiera wysiłki weteranów, aby w pełni wykorzystać opiekę zdrowotną i świadczenia VA, w tym wszelkie nowe lub zaktualizowane przepisy.
Choroba Zatoki Perskiej (Gulf War Illness, GWI), znana również jako syndrom wojny w Zatoce Perskiej, to choroba dotykająca nawet jednego na trzech weteranów, którzy służyli w konflikcie wywołanym w odpowiedzi na aneksję Kuwejtu przez Irak. Podczas wojny personel wojskowy był narażony na chemiczne i biologiczne środki bojowe, co doprowadziło do niewyjaśnionych objawów, w tym wysypki, biegunki, bólu mięśni, problemów poznawczych, zmniejszonej koordynacji i zmęczenia. Departament Obrony doszedł do wniosku, że około 100 tys. weteranów wojny w Zatoce Perskiej mogło być narażonych na niskie poziomy środków paralityczno-drgawkowych, w szczególności z Khamisiyah.
Przez lata GWI wprawiała w zakłopotanie naukowców na całym świecie, którzy przeprowadzili liczne badania w celu jej leczenia. W 2024 r. naukowcy z Griffith University w Australii zidentyfikowali wadliwą funkcję komórki, która może być powiązana z chorobą.
Chociaż uznano to za przełom w badaniach, weterani nadal napotykają bariery w otrzymywaniu odpowiedniego leczenia, a grupy wsparcia twierdzą, że potrzeba więcej badań, aby w pełni zrozumieć tę chorobę.
W swoim liście VVA stwierdziło, że „formalnie zażąda odtajnienia wszystkich zapisów, dokumentów i materiałów” dotyczących wojny w Zatoce Perskiej.
— Znaczenia tej sprawy nie można przecenić, ponieważ ma ona bezpośredni wpływ na weteranów, ich rodziny, badaczy i prawo opinii publicznej do zrozumienia wydarzeń i potencjalnych ekspozycji, które miały miejsce — czytamy w liście. — Ujawnienie tych zapisów służyłoby interesom przejrzystości, odpowiedzialności i zaufania publicznego, dostarczając kluczowych informacji dla trwających badań zdrowotnych i opieki nad poszkodowanymi — dodano.
Grupa zwróciła się również do Departamentu Obrony o wystosowanie listu do weteranów ostrzegającego ich, że mogli być narażeni na kontakt z toksycznymi substancjami.
W odpowiedzi Tracie Lattimore pełniąca obowiązki zastępcy sekretarza w zespole ds. polityki i nadzoru nad gotowością zdrowotną Departamentu Obrony napisała w liście z maja 2025 r., że w 2019 r. Departament przekazał NARA wszystkie materiały niejawne z lat 1940-2021 i doradził grupie skontaktowanie się z agencją.
— Mój zespół i ja jesteśmy chętni do kontynuowania dyskusji — zapewniła Lattimore. Dodała, że Departament Obrony kontynuuje „badanie potencjalnego narażenia”.
— W odniesieniu do pojawiających się obaw dot. potencjalnych negatywnych długoterminowych skutków zdrowotnych ekspozycji w Khamisiyah, Departament Obrony jest obecnie w trakcie badania, czy jakiekolwiek aktualizacje oryginalnych listów są uzasadnione. Robi to w oparciu o nowe dane, najnowsze wyniki badań i wszelkie inne względy, które mogłyby wpłynąć na pierwotne ustalenia lub zalecenia dla osób, które mogły zostać dotknięte chorobą — powiedział.
Cała nadzieja w odtajnieniu dokumentów
VVA przekazał „Newsweekowi”, że ma nadzieję, że odtajnienie dokumentów dotyczących zabójstw prokuratora generalnego Roberta F. Kennedy’ego i prezydenta Johna F. Kennedy’ego, które Trump zarządził po powrocie do Białego Domu, przekona administrację do odtajnienia innych dokumentów.
— Nie mamy pojęcia, co znajduje się w tych dokumentach, ponieważ nigdy nie widziano ich poza społecznością Departamentu Obrony — powiedział „Newsweekowi” Ronald Brown, konsultant ds. toksycznych zagrożeń w VVA.
— Czy mogą zawierać dowody, które mogłyby pomóc naukowcom w znalezieniu leczenia dla tych chorych weteranów? Jest to możliwe, ale mogą też nic nie oferować. Uważamy jednak, że w celu zapewnienia przejrzystości dokumenty powinny zostać ujawnione i dodane do strony internetowej utworzonej przez Departament Obrony w 1997 r. Powinna ona działać jako stałe repozytorium wszystkiego, co związane z pierwszą wojną w Zatoce Perskiej, do którego będą miały dostęp przyszłe pokolenia — powiedział Brown.
Alan Sigmon, 53-letni weteran, który cierpi na GWI i służył od 2 sierpnia 1989 r. do 2 sierpnia 1993 r., zdecydował się na karierę w armii amerykańskiej, ponieważ postrzegał to jako „bardzo patriotyczną rzecz do zrobienia”.
— Moi pradziadkowie służyli w prawie każdej amerykańskiej wojnie — powiedział Sigmon w wywiadzie dla „Newsweeka”. — Niektórzy zapłacili najwyższą cenę. Mój ojciec był wojskowym. Wstąpiłem do armii i wyruszyłem do Zatoki Perskiej, ponieważ wierzyłem w obowiązek, służbę i obietnicę, że ten kraj będzie przy nas stał.
Sigmon wspomina, że podczas misji był „bardzo przestraszony” i często nie mógł spać.
— Byłem bardzo blisko linii frontu, widziałem ostrzał, czułem dym. To było jak widok z piekła rodem — powiedział Sigmon.
Z powodu częstych eksplozji „namiot świecił w nocy na pomarańczowo”.
Sigmon nadal chce wspierać swój kraj, ale jego służba została wynagrodzona niewyjaśnionymi wysypkami skórnymi i palącymi bólami głowy, których zaczął doświadczać w 2005 r.
— Moja głowa stawała się gorąca w dotyku, a ból sprawiał, że czułem się fizycznie chory — powiedział.
— Potem pojawiły się zawroty głowy, miażdżące zmęczenie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nerwobóle, drętwienie kończyn, skurcze mięśni, bezsenność i utrata pamięci. Rozpadałem się i nikt nie potrafił mi powiedzieć dlaczego — powiedział.
W grudniu 2023 r. Sigmon złożył wniosek o udział w badaniu klinicznym prowadzonym przez University of Alabama w Birmingham i finansowanym głównie przez Kongresowe Programy Badań Medycznych Departamentu Obrony (CDMRP). Chociaż UAB początkowo stwierdził, że weteran kwalifikuje się do badania, to ostatecznie został zdyskwalifikowany w lutym 2024 r. z powodu diagnozy zespołu stresu pourazowego.
Rzecznik UAB powiedział „Newsweekowi”, że weterani z PTSD zostali wykluczeni z badania, ponieważ są to odrębne schorzenia z nakładającymi się objawami, a ich uwzględnienie mogłoby spowodować niepowodzenie badania. Dodał, że ważne jest, aby „zapewnić, że wyniki badań są naukowo istotne i ostatecznie pomagają weteranom”.
— Zaangażowanie uczestników z trwającym, ciężkim PTSD może zaszkodzić właściwej interpretacji danych z badania i unieważnić ustalenia dotyczące GWI — stwierdzono.
Sigmon i inni weterani czują się teraz porzuceni z powodu braku odpowiednich badań nad tym schorzeniem. W 2006 r. Kongres rozpoczął przekierowywanie finansowania badań nad GWI do CDMRP. Proces ten trwał do 2022 r., kiedy to został włączony do szerszego programu badań nad narażeniem na toksyny (TERP) w ramach CDMRP.
Ustawa o środkach na obronę z obecnego roku budżetowego zmniejszyła ogólne finansowanie CDMRP o 57 proc., a finansowanie TERP zostało zmniejszone o połowę.
— Oddałem wszystko i położyłem swoje życie na szali, gdy mój kraj mnie poprosił. Teraz walczę o przetrwanie, a ludzie i instytucje rządowe chłodno odwróciły się ode mnie, jakbym to ja był problemem — powiedział Sigmon w wywiadzie dla „Newsweeka”.
„Czuję się, jakby rząd o nas zapomniał”
Donald Overton, dyrektor wykonawczy Stowarzyszenia Niewidomych Weteranów, powiedział „Newsweekowi”, że nadal cierpi na „zaostrzenia” chronicznego zmęczenia po narażeniu na toksyny podczas służby w latach 1988-1993. Uważa, że osoby cierpiące na GWI są „grupą, która została naprawdę zagubiona” i że należy przeprowadzić więcej badań w celu ich wsparcia.
— Po prostu nie chcemy zostać zapomniani — powiedział Overton.
Beatrice Golomb, profesor medycyny na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego School of Medicine, która badała GWI, powiedziała, że weterani „nadal będą cierpieć”. Ujawnienie i opracowanie „większej ilości informacji” pomogłoby wesprzeć weteranów.
— U znacznej części weteranów wojny w Zatoce Perskiej rozwinęły się przewlekłe, wieloobjawowe problemy zdrowotne, a problemy te nie zmniejszyły się wraz z upływem czasu — powiedziała Golomb.
Grupa Veterans for Common Sense wezwała Kongres do przywrócenia dedykowanego programu badań medycznych dla GWI i rozszerzenia zasięgu na chorych weteranów wojny w Zatoce Perskiej, aby poinformować ich o możliwościach badań i leczenia.
— Aż jedna trzecia weteranów wojny w Zatoce Perskiej z lat 1990-91 nadal cierpi na GWI, a potencjalnie zagrożeni są także inni weterani, jak i przyszli weterani o podobnym narażeniu na toksyny wojskowe. Przywrócenie finansowania badań nad chorobą Zatoki Perskiej ma kluczowe znaczenie dla prowadzenia badań ukierunkowanych na leczenie i zapobieganie. Nikt nie powinien ograniczać tego finansowania przed zakończeniem prac nad opracowaniem skutecznych metod leczenia GWI. Nie powinniśmy porzucać tych weteranów, którzy wciąż cierpią, głównie w milczeniu — dodał Anthony Hardie, dyrektor Veterans for Common Sense.
Rzecznik Departamentu Spraw Weteranów powiedział „Newsweekowi”, że VA prowadzi badania nad zdrowiem weteranów wojny w Zatoce Perskiej od prawie 30 lat i oferuje dostęp do wielu rodzajów opieki w celu radzenia sobie z objawami związanymi z GWI.
Rzecznik CDMRP stwierdził, że agencja kontynuuje badania nad GWI.
— Wszystkie programy CDMRP, w tym TERP, wykorzystują dwupoziomowy proces przeglądu w celu finansowania badań o wysokiej wartości merytorycznej, które odnoszą się do celów programu i są zgodne z intencjami Kongresu — powiedział rzecznik.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.