PiS na wszelkie działania Żurka będzie miał gotową narrację o działaniach motywowanych osobistą zemstą.
Waldemar Żurek, który po rekonstrukcji rządu zastąpi na stanowisku Adama Bodnara, przeszedł w ciągu dekady długą drogę — od jednego z najbardziej wyrazistych krytyków „reform” sądowych PiS i najbardziej szykanowanego przez poprzednią władzę sędziego do szefa resortu sprawiedliwości.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
W 2018 r., gdy stał się już twarzą oporu środowiska sędziowskiego przeciw Zbigniewowi Ziobrze, Waldemar Żurek deklarował w wywiadzie dla serwisu Natemat.pl, że choć wiele osób mu to proponuje, nie myśli o wejściu do polityki, bo „w polityce trzeba być bardzo elastycznym, a sędziowskie kręgosłupy są dosyć twarde”. Teraz twarde, bardzo pryncypialne poglądy Żurka na rozliczenia osób odpowiedzialnych za destrukcję państwa prawa w latach 2015-2023 będą musiały zderzyć się z politycznymi realiami.
Sędzia Waldemar Żurek, 23 dyscyplinarki i podejrzany ciągnik
Żurek przez lata orzekał w Sądzie Okręgowym w Krakowie. Pełnił funkcję jego rzecznika prasowego ds. cywilnych, był dobrze oceniany przez sądowych dziennikarzy. W 2010 r. został wybrany do Krajowej Rady Sądownictwa, w której od 2014 r. pełnił także funkcję rzecznika. W tej roli Żurek krytykował działania PiS od 2015 r., gdy partia zaczęła psuć standardy państwa prawa w Polsce, wprowadzając do Trybunału Konstytucyjnego sędziów dublerów.
KRS stała się kolejnym celem działań PiS. Kadencja Rady, w której zasiadał Żurek, została przerwana – jak twierdzi wielu prawników sprzecznie z konstytucją – i zastąpiła ją nowa rada w całości wybrana przez Sejm. Tymczasem w konstytucji mowa tylko o czterech członkach KRS wybranych przez Sejm spośród posłów oraz dwóch członków wybranych przez Senat spośród senatorów. Żurek był jednym z sędziów najgłośniej krytykujących niekonstytucyjność tych zmian i tych sędziów, którzy się w nie włączyli, np. kandydując no nowej KRS albo przyjmując od niej sędziowskie nominacje. Stał się też chyba najbardziej szykanowanym przez władzę PiS przedstawicielem trzeciej władzy.
Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie Dagmara Pawełczyk-Woicka – znajoma z czasów szkolnych Zbigniewa Ziobry, dziś kierująca neo-KRS – odwołała go z funkcji rzecznika i przeniosła do sądu niższej instancji. Miała też na różne sposoby szykanować Żurka w miejscu pracy: odmawiając uznania, że padł w niej ofiarą wypadku, zarzucając go szeregiem zaległych spraw czy składając przeciw niemu zawiadomienia dyscyplinarne.
Sprawy dyscyplinarne składano przeciw Żurkowi wyjątkowo często. W sumie zebrało się ich aż 23, postawiono w nich sędziemu prawie 70 zarzutów. Sędzią zainteresowało się też Centralne Biuro Antykorupcyjne, które przez półtora roku kontrolowało jego majątek, prześwietlając jego rodzinę, a nawet poświęcając zasoby na badanie sprawy ciągnika leśnego, który Żurek sprzedał pewnemu sołtysowi z Bieszczad.
Wykorzystując instytucję skargi nadzwyczajnej, ówczesny prokurator generalny Zbigniew Ziobro zaskarżył do neo-Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego korzystne dla Żurka prawomocne wyroki, jakie zapadły w jego sporach z byłą małżonką. Informacje z życia prywatnego Żurka były wykorzystywane w tzw. aferze hejterskiej, której centrum znajdowało się w kierowanym przez Ziobrę Ministerstwie Sprawiedliwości, a bohaterami — pracujący tam w delegacji sędziowie, którzy prowadzili przy pomocy bliskich PiS mediów kampanię hejtu przeciw najbardziej krytycznym wobec władzy sędziom.
Wszystkie te działania – od szykan Pawełczyk-Woickiej po skargi nadzwyczajne Ziobry miały złamać opór sędziego i wywołać efekt mrożący nie tylko wobec niego, ale całego środowiska sędziowskiego. Można jednak było odnieść wrażenie, że szykany, jakim poddawany był Żurek, tylko wzmacniały jego determinację. W wywiadzie dla Interii z 2018 r. mówił: — Jestem typem, który nie boi się walki z władzą autorytarną i wie już, jak z nią walczyć.
Waldemar Żurek domaga się rozliczeń rządów PiS
W sierpniu tego samego roku Żurek skierował skargę przeciw Polsce do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W czerwcu 2022 r. ETPCz orzekł, że postępowania dyscyplinarne wszczynane przeciw niemu były po prostu formą represji za krytykę „reform” wymiaru sprawiedliwości i naruszały prawo sędziego do wolności słowa. W marcu 2023 r. Sąd Okręgowy w Katowicach przyznał Żurkowi rację w innej sprawie, przywracając go do pracy w wydziale odwoławczym Sądu Okręgowego w Krakowie i uznając, że kierownictwo sądu stosowało wobec niego mobbing.
Po zmianie władzy w 2023 r. postępowania dyscyplinarne wobec Żurka zostały umorzone. W sierpniu zeszłego roku sędzia został zastępcą dyrektora ds. organizacyjnych Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Nie zaprzestał jednak działań na rzecz rozliczeń osób odpowiedzialnych za to, co PiS robił z wymiarem sprawiedliwości. Domaga się tego nie tylko w wypowiedziach publicznych, ale też składając pozwy i zawiadomienia do prokuratury.
W kwietniu tego roku Żurek złożył wielki, liczący 306 stron pozew przeciw państwu polskiemu za wszystkie represje, jakich doświadczał w okresie 2015-2023. Żurek w pozwie twierdzi, że za sprawą działań państwa doszło do naruszenia jego dobrego imienia, godności urzędu sędziego, prawa do niezakłóconego życia prywatnego. Jako odpowiedzialnych wskazuje szereg osób i instytucji: od prezes Sądu Okręgowego w Krakowie, przez prokuratora generalnego i szefa CBA, po szefów Kancelarii Sejmu i Kancelarii Prezydenta. Za wszystkie szykany sędzia domaga się miliona złotych odszkodowania.
Jak tłumaczył mediom, w pozwie chodzi o to, by zmobilizować państwo do rozliczeń i ukarania winnych naruszeń z lat 2015-2023. — Minęło już trochę czasu, gdy demokraci objęli rządy i przywracają praworządność. Więc czas najwyższy, by niszczyciele demokracji odpowiedzieli także finansowo za swoje działania. Uważam, że będzie to miało bardzo dobry prewencyjny charakter. Każdy, kto będzie chciał kiedyś niszczyć demokrację, musi mieć świadomość, że nie zostanie bezkarny — mówił portalowi Oko.press.
Wcześniej Żurek złożył pozew przeciw Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie afery hejterskiej, pozwał też jej głównych aktorów. Złożył też szereg zawiadomień do prokuratury w sprawie działań osób odpowiedzialnych za szykany przeciw niemu i niszczenie wymiaru sprawiedliwości: Pawełczyk-Woickiej, byłych rzeczników dyscypliny Ziobry wytaczających mu postępowania, CBA, I Prezes Sądu Najwyższego i dwóch zasiadających w nim neosędziów. Żurek zarzuca im, że właśnie jako neosędziowie podszywają się pod legalnych sędziów SN. Przekonuje, że ponieważ nie są sędziami, to nie chroni ich immunitet i można od razu postawić im zarzuty.
Jeszcze Waldemar Żurek nie zaczął, a już wiadomo, co zrobi PiS
Tłumacząc swój wielki pozew przeciw państwu z kwietnia, Żurek mówił Oko.press: — Państwo ma instrumenty do rozliczenia winnych. Ja sam nie jestem w stanie fizycznie tego zrobić mimo ogromnego wsparcia moich pełnomocników.
Teraz jako minister sprawiedliwości i prokurator generalny dostanie do ręki cały szereg narzędzi i zasobów do rozliczeń. Argumenty, jakie do tej pory pojawiały się w składanych przez Żurka pozwach i zawiadomieniach do prokuratury, staną się najpewniej oficjalnym stanowiskiem państwa.
W rozmowie z Interią z 2018 r. Żurek zarzucił współpracującym z ówczesnym rządem sędziom, że „dla pieniędzy, kariery, łagodzenia kompleksów” przyłączyli się do „zamachu na demokrację” i budowy systemu autorytarnego. Nie wierzył w możliwość kompromisu z drugą stroną, a przynajmniej nie zanim zostanie ona ukarana.
Karania i rozliczeń oczekuje najbardziej radykalny elektorat KO pełen pretensji do Bodnara o zbytnią miękkość i legalizm. Pytanie, czy Żurek będzie w stanie spełnić oczekiwania tej grupy w sytuacji, w której wszelkie ustawowe zmiany mogące np. rozwiązać problem neo-KRS zablokuje prezydent – obecny i następny. Gdy nie wiadomo, jak argumenty Żurka jako ministra i prokuratora generalnego będą przyjmowały sądy. Na pewno czeka nas zaostrzenie politycznego konfliktu wobec rozliczeń i wymiaru sprawiedliwości. PiS na wszelkie działania Żurka będzie miał gotową narrację — to działania motywowane osobistą zemstą. Być może nigdy po 2023 r. nie było szans na porozumienie normujące sytuację w wymiarze sprawiedliwości. Teraz jest ich jeszcze mniej.
