Polska przez lata źle podchodziła do Donalda Trumpa. Dopiero w nadchodzącym tygodniu wyślemy do Białego Domu kogoś, kto może się dogadać z 47. prezydentem USA.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Bardzo lubię anegdotę spisaną przez Zdzisława Najdera, a cytowaną przez Antoniego Dudka, ponadczasowo pokazującą realia stosunków polsko-amerykańskich.
Jest kwiecień 1992 r., premier Jan Olszewski odbywa trzydniową wizytę za oceanem. Głównym celem jest ustalenie choćby zarysu planu przystąpienia Polski do NATO. Olszewski spotyka się m.in. z sekretarzem stanu Jamesem Bakerem oraz sekretarzem obrony Dickiem Cheneyem, a na końcu z prezydentem George’em Bushem. Nic konkretnego nie udaje mu się uzyskać, a przy pożegnaniu słyszy od Busha: „I słuchajcie, co nasz ambasador mówi, że macie robić”.
Tego epizodu nie można czytać bez kontekstu – 33 lata temu świat wyglądał zupełnie inaczej, ledwie kilka miesięcy wcześniej w Moskwie doszło do puczu Janajewa, rosyjskie wojska wciąż stacjonowały w Polsce, nie było pewności, czy ZSRR jednak nie podniesie łba.
Przez kolejne trzy dekady w stosunkach polsko-amerykańskich wydarzyło się bardzo dużo, być może nawet za dużo, bo są tam także epizody bardzo mało chwalebne (jak zgoda na tajne więzienia CIA w Polsce). Nie zmieniło się to, że relacje z USA miały kapitalne znaczenie dla polskiego bezpieczeństwa. I co do tego panuje rzadko widziana u nas ponadpartyjna zgoda. Różnica polega na imponderabiliach.
Andrzej Duda pozostawił po sobie obrazki, jak na stojąco podpisywał dokumenty obok siedzącego Donalda Trumpa oraz jak czekał na spotkanie z prezydentem USA w korytarzu (a potem chwalił się dziesięciominutową rozmową). Ten sam Andrzej Duda po interwencji Amerykanów wycofywał się z poparcia dla lex Tusk, a potem pozbawił sensu istnienia komisję, która miała badać rosyjskie wpływy na polską gospodarkę i politykę. Lex TVN też prezydent zawetował – tak to nazwijmy – nieprzypadkowo.
To bardzo ciekawe zjawisko – Polska prawica od co najmniej dwóch dekad wrzeszczy: „wczoraj Moskwa, dziś Bruksela” i oskarża politycznych przeciwników o serwilizm wobec Unii Europejskiej, ewentualnie wobec Niemiec (jak wiadomo, to one rządzą Wspólnotą). W rzeczywistości wszyscy uważający obecność w UE za polską rację stanu nie zbliżają się do poziomu wiernopoddańczości wobec Unii, jaki prezentuje prawica wobec USA.
Piszę to wszystko tuż przed wizytą nowego prezydenta u Donalda Trumpa, bo znakomite relacje z lokatorem Białego Domu miały być jedną z zalet faworyta PiS. Ile ja się tego nasłuchałem w kampanii, a to od Mariusza Błaszczaka, a to od Patryka Jakiego, a to od Przemysława Czarnka. Kiedy Jarosław Kaczyński zobaczył zdjęcie Nawrockiego z Trumpem, orzekł nawet, że nadszedł „dobry dzień dla Polski”.
Nie byłem tylko w stanie ustalić, gdzie te relacje zostały zbudowane. Biorąc pod uwagę przeszłość i zainteresowania obu panów, strzelałbym, że najprędzej mogli się spotkać w sopockim Grand Hotelu, wszak nocowali tam m.in. Adolf Hitler, Joachim von Ribbentrop, Fidel Castro i Charles de Gaulle. Niestety, potwierdzić wizyty Trumpa w tym przybytku się nie udało, choć jestem przekonany, że by mu się tam spodobało, zwłaszcza w czasie, gdy działał tam Nawrocki.
Prawda jaka jest, każdy widzi: polski prezydent ma posłuch wśród kiboli, lecz nie ma żadnego dorobku dyplomatycznego, na arenie międzynarodowej jest postacią anonimową. Właśnie dlatego jego ludzie tak bardzo zabiegali, by wziął udział w spotkaniu z Trumpem przed niedawnym szczytem na Alasce. Dzięki temu prezydencki minister Marcin Przydacz mógł roztaczać wizję polityka, który jedzie dyplomatyczną pierwszą klasą. A że kilka dni później do Białego Domu przyjechało kilkoro przywódców z Europy, a Nawrocki został nawet nie w poczekalni, tylko przed dworcem? Trudno, żeby na rozmowy o zakończeniu wojny zabierać kogoś, kto podpisał się pod zdaniem, że nie zgodzi się na wstąpienie Ukrainy do NATO.
Tak czy inaczej, spodziewam się, że relacje polsko-amerykańskie w najbliższym czasie się znacząco poprawią. Wcześniej Polska źle do nich podchodziła – na rozmowy z Trumpem wysyłaliśmy prawnika z Krakowa albo historyka z Sopotu. To się nie mogło udać. Kibol z Gdańska to zdecydowanie lepszy partner (żeby nie powiedzieć „sparingpartner”) dla byłego menedżera Mike’a Tysona, członka Galerii Sław wrestlingu, planującego zorganizowanie w Białym Domu gali mieszanych sztuk walki. O procesach geopolitycznych to oni co prawda nie pogadają, ale o procesach już mogą.
