Jarosław Kaczyński osobiście zdecydował, aby wycofać kandydaturę Tadeusza Dziuby na prezesa NIK-u, a poprzeć kandydata wspieranego przez koalicję 15 października — Mariusza Haładyja. Opisujemy kulisy tej błyskawicznej decyzji.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
— Może trochę głupio to wyglądało, ale zrobiliśmy psikusa Platformie. Chcieliśmy mieć pewność, że kandydatura Haładyja przejdzie w Sejmie — tłumaczy w rozmowie z „Newsweekiem” osoba związana z PiS.
To była zabawna scena, jeśli ktoś wie, o czym rozmawiała grupka posłów PiS z Jarosławem Kaczyńskim na sali sejmowej i do kogo Kaczyński nagle wtedy zadzwonił. Kamery sejmowe prawie wszystko uchwyciły.
Najpierw na mównicę wszedł poseł PiS Mariusz Gosek. Zachwalał Tadeusza Dziubę, kandydata tej partii na nowego prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Rozpływał się nad nim. Kontrkandydatem dla Dziuby był Mariusz Haładyj — zgłoszony przez marszałka Sejmu Szymona Hołownię i popierany przez premiera Donalda Tuska. Prezes NIK to ważne stanowisko. Dziś jest nim Marian Banaś, były polityk PiS, ale z tą partią śmiertelnie pokłócony. Zwalcza PiS i utrzymuje kontakty z obozem koalicji 15 października.
Gosek mówił, jak świetny jest kandydat PiS, tymczasem w odległych szeregach można zobaczyć, jak grupka posłów, skupionych wokół byłego premiera Mateusza Morawieckiego, przeprowadza naradę. Zaraz po niej ruszyli w kierunku Jarosława Kaczyńskiego. To posłowie Paweł Jabłoński, Iwona Arendt, Janusz Cieszyński, Katarzyna Czochara i jeszcze kilku innych. Przeszli oni obok Goska i pomaszerowali do siedzącego w pierwszym rzędzie Kaczyńskiego. Tam rozgorzała dyskusja, co widać na nagraniach z Sejmu. Kaczyński wstał. Przyszli też Marek Suski, Piotr Gliński, Mariusz Błaszczak.
Co zabawne, gdy Gosek utyskiwał, że mu posłowie koalicji rządowej przeszkadzają zachwalać Dziubę, klub PiS poprosił o pięć minut przerwy. A tuż obok trwała dyskusja posłów PiS z Kaczyńskim, której celem było utrącenie przez PiS kandydatury Dziuby.
— Czy ja już wszystko powiedziałem? — pytał Gosek z mównicy. A wtedy Kaczyński — co uchwyciły kamery — połączył się z kimś przez telefon i rozmawiał z nim chwilę. Z kim? Otóż z Tadeuszem Dziubą. Kaczyński poinformował Dziubę, że trzeba się wycofać z jego kandydatury. Poprosił go o to, aby sam wycofał swoją kandydaturę. Dziuba się zgodził, bo wiedział, że nie ma szans na wybór.
— Kaczyński dopytywał, dlaczego PiS miałoby poprzeć Haładyja — zdradza nam człowiek z PiS.
Kaczyński obawiał się gorszego scenariusza
Grupa posłów przekonywała, że Dziuba i tak przegra, z kolei Haładyj może nie zdobyć bezwzględnej większości, a gdyby tak się stało, to kolejny kandydat będzie hardcorowy. Kaczyński uznał, że to słuszna argumentacja. Ale powiedział, że musi wcześniej zadzwonić do Dziuby.
— Była obawa, że PO postawi na kogoś hardcorowego — potwierdza nasz rozmówca.
W szeregach PiS było coraz weselej, bo rozchodziła się wieść, że Kaczyński wycofuje Dziubę, a klub będzie głosował za Haładyjem.
Dlaczego Jarosław Kaczyński zdecydował się wycofać kandydaturę Dziuby? I dlaczego zdecydował, że klub PiS poprzez kandydata obozu koalicji 15 października Mariusza Haładyja? Stała za tym kalkulacja, że istnieje ryzyko, że przez małą frekwencję posłów koalicji 15 października Haładyj może nie wygrać głosowania (potrzebna była większość bezwzględna, czyli więcej głosów „za” niż wszystkich innych). W szeregach PiS wietrzono spisek, że Koalicja Obywatelska, mimo że oficjalnie popiera Haładyja, to celowo, niby niechcący, utrąci jego kandydaturę albo doprowadzi do zdjęcia głosowania nad wyborem prezesa NIK z porządku dnia. Tego w PiS się obawiano.
Kandydatura Haładyja budziła kontrowersje w samym obozie rządowym ze względu na jego udział w rządzie Mateusza Morawieckiego.
Haładyj tymczasem miał w środowisku PiS nawet dobre opinie, nie jest postrzegany jako żołnierz konkretnego ugrupowania. W szeregach PiS obawiano się, że zwłaszcza Platforma zwątpi w Haładyja i go nie wybierze. Na sali nie było wielkiej mobilizacji posłów Koalicji Obywatelskiej (brakowało 10-11 osób) co tylko wzmagało podejrzliwość PiS.
Wokół Haładyja buzowało w obozie rządowym do tego stopnia, że przed rozpoczęciem wtorkowego posiedzenia Rady Ministrów premier Tusk powiedział, że ceni „niezależność Mariusza Haładyja w całej jego karierze politycznej”. — Chcę przerwać wszelkie możliwe spekulacje, bo pojawiło się bardzo dużo emocjonalnych komentarzy. Jest to moja rekomendacja, z całym przekonaniem. Jestem absolutnie przekonany, że wszędzie tam, gdzie interes państwa wymaga niezależności, wysokich kompetencji i neutralności politycznej, dobrze stawiać na kandydatów bezpartyjnych, którzy służą Polsce i służyli Polsce niezależnie od bieżącej sytuacji politycznej — zaznaczył szef rządu.
Formalnie Haładyja zaproponował marszałek Sejmu Szymon Hołownia, który — jak zapewnił — skonsultował wybór kandydata z rządem. — Nie łączą mnie z nim żadne więzi polityczne — oświadczył.
W PiS nie uznawano Hałądyja za swojego człowieka, ale obawiano się, że jeśli to nie Haładyj zostanie prezesem NIK, to obóz rządzący skieruje tam twardego, partyjnego żołnierza PO. Dla Nowogrodzkiej lepiej, aby w NIK był stonowany urzędnik, niż żołnierz PO, który będzie „dojeżdżał” polityków PiS.
Poseł PiS w niezręcznej sytuacji
Gdy Mariusz Gosek skończył z mównicy zachwalać Dziubę, to wszedł na nią Jarosław Kaczyński. Był chwilę po rozmowie telefonicznej z Tadeuszem Dziubą, co sam przyznał. — Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po rozmowie z panem posłem, wieloletnim pracownikiem Najwyższej Izby Kontroli, zasłużonym działaczem politycznym, panem Tadeuszem Dziubą zostałem upoważniony do wycofania jego kandydatury — powiedział Kaczyński.
Szeregi PiS biły brawo. Kaczyński uścisnął dłoń Goskowi, który znalazł się w bardzo kłopotliwej sytuacji, a marszałek Szymon Hołownia z niego drwił. — Pan poseł Gosek był dzielny i naprawdę zaimponował mi jego hart ducha — wbijał mu szpile Hołownia.
W piątek w wieczornym głosowaniu Sejm wybrał Mariusza Haładyja na nowego prezesa NIK. W trakcie głosowania posłowie PiS zagłosowali za Haładyjem, który dostał ponad 421 głosów za. Przeciw było 4, a 6 posłów wstrzymało się od głosu.
Mariusz Haładyj jest absolwentem Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ukończył też studia podyplomowe z zakresu prawa spółek na Uniwersytecie Warszawskim. Ponadto ukończył aplikację kontrolerską w Najwyższej Izbie Kontroli. W lutym 2019 r. został powołany na stanowisko szefa Prokuratorii Generalnej przez ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego. Między lutym 2012 r. a listopadem 2015 r. był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Gospodarki. Z kolei w Ministerstwie Rozwoju funkcję podsekretarza stanu piastował od grudnia 2015 r. do stycznia 2018 r.