Diety bogate w owoce, warzywa i produkty pełnoziarniste mogą być powiązane z wyższym ryzykiem wczesnego zachorowania na raka płuc — sugeruje nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Southern California (USC). Badacze zaobserwowali tę zależność szczególnie wśród młodych osób, które nigdy nie paliły papierosów. Ale znaleźli też winnego — to pestycydy.
Eksperci ds. zdrowia podkreślają jednak, że wyniki te wcale nie muszą oznaczać, iż owoce i warzywa powodują nowotwory, a ogólnie korzyści z ich spożywania zdecydowanie przeważają nad potencjalnym ryzykiem.
Owoce i warzywa powszechnie uznawane są za kluczowy element zdrowej diety oraz ważny czynnik w profilaktyce nowotworów, co sprawia, że wyniki tego badania są szczególnie zaskakujące. Jednocześnie wpisują się one w istniejące pośród naukowców niepokoje dotyczące rosnącej liczby zachorowań na raka płuc wśród młodych osób niepalących, a zwłaszcza kobiet. Jeśli czynniki środowiskowe, takie jak np. pestycydy, przyczyniają się do tego wzrostu nawet w sposób pośredni, może to wskazywać na szerszy problem związany z praktykami rolniczymi, regulacjami i długotrwałym narażeniem na działanie chemikaliów.
Czy zdrowa dieta może powodować nowotwory?
Badanie przeprowadzone przez naukowców z USC Norris Comprehensive Cancer Center koncentrowało się na nietypowym i narastającym zjawisku — wzroście liczby diagnoz raka płuc wśród osób niepalących poniżej 50. roku życia, a w szczególności kobiet.
Zespół przeanalizował dane z projektu Epidemiology of Young Lung Cancer, obejmującego 187 pacjentów chorujących na nowotwór płuca przed 50. rokiem życia, z czego kobiety stanowiły 78 proc. grupy badawczej. Większość uczestników nigdy nie paliła, a u wielu z nich występowały typy nowotworów różniące się biologicznie od tych typowo związanych z paleniem tytoniu.
Gdy naukowcy przeanalizowali czynniki związane ze stylem życia, okazało się, że młodzi pacjenci chorujący na raka płuc spożywali dużo więcej owoców, warzyw i produktów pełnoziarnistych niż ogół populacji. Ich diety uzyskiwały wyższe wyniki w mierniku ogólnej jakości diety Healthy Eating Index.
— Nasze badania pokazują, że młode, niepalące osoby, które jedzą więcej zdrowych produktów niż ogólna populacja, są bardziej narażone na rozwój raka płuc — powiedział w oświadczeniu główny autor badania Jorge Nieva, lekarz onkolog i specjalista raka płuca z USC Norris. — Te nieintuicyjne wyniki rodzą istotne pytania o nieznany czynnik środowiskowy związany z teoretycznie korzystnymi produktami spożywczymi, który wymaga dalszego zbadania.
Badacze spekulują, że tym czynnikiem ryzyka mogą być pestycydy. Eksperci nie uważają jednak, że samo jedzenie owoców i warzyw jest szkodliwe. Według Jorge Nievy, warzywa i owoce uprawiane w sposób konwencjonalny (nieekologiczny) zawierają zazwyczaj więcej pozostałości pestycydów niż wiele produktów przetworzonych, nabiał czy mięso. Poprzednie badania wykazały, że pracownicy rolnictwa narażeni na pestycydy częściej chorują na raka płuca, co jest pewnym argumentem wspierającym tę hipotezę.
Niezależni specjaliści apelują jednak, aby nie traktować tego odkrycia jako powodu do ograniczania spożycia owoców i warzyw. Jak dowodzą dziesięciolecia szeroko zakrojonych badań, diety bogate w te produkty wiążą się z niższym ryzykiem chorób serca, udaru, otyłości i wielu typów nowotworów.
— Zarówno w naszym badaniu, jak i ogólnie w USA, kobiety wydają się odżywiać znacznie zdrowiej niż mężczyźni, co może oznaczać większe względne narażenie na ewentualne zanieczyszczenia obecne w produktach pełnoziarnistych, owocach i warzywach — powiedział Nieva w rozmowie z portalem Medical News Today.
Które produkty zawierają najwięcej pestycydów?
Environmental Working Group (EWG), czyli organizacja zajmująca się ochroną zdrowia, opublikowała na początku tego roku raport, który powstał na podstawie testów amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) przeprowadzonych na 54 344 próbkach 47 rodzajów owoców i warzyw. Zgodnie z wynikami, to te produkty zawierały najwyższe poziomy potencjalnie szkodliwych pozostałości pestycydów:
- Szpinak
- Jarmuż, kapusta liściasta i gorczyca
- Truskawki
- Winogrona
- Nektarynki
- Brzoskwinie
- Wiśnie
- Jabłka
- Jeżyny
- Gruszki
- Ziemniaki
- Borówki amerykańskie
Naukowcy podkreślają, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań polegających na bezpośrednim pomiarze narażenia na pestycydy i potwierdzeniu, czy rzeczywiście odgrywają one rolę w rozwoju wczesnego raka płuc. Osoby zaniepokojone narażeniem na pestycydy mogą ograniczyć ryzyko, dokładnie myjąc warzywa i owoce, obierając je oraz wybierając produkty ekologiczne.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.