Niewielu z nas zwraca uwagę na stosy starych przedmiotów znajdujące się w lumpeksach i na okolicznych straganach. Czy powinniśmy to zmienić? Odpowiedzi na to pytanie może udzielić nam historia mężczyzny, któremu udało się w ten sposób znaleźć zabytkowe naczynie warte tysiące dolarów.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
— Kupiłem w Goodwill (amerykańska sieć sklepów z odzieżą używaną — przyp. red.) za 4,99 dol. rzadko spotykany chiński talerz herbowy z XVIII w., który jest wart 5 tys. dol. — powiedział John Carcerano w rozmowie z ”Newsweekiem”.
W lutym odnotowano znaczny wzrost liczby internetowych wyszukiwań hasła ”cena porcelanowego talerza”. Kolekcjonerzy i poszukiwacze ukrytych skarbów sprawili, że według danych Google Trends fraza ta osiągnęła ostatnio szczyt swojej popularności.
Według raportu Grand View Research, firmy zajmującej się badaniami rynku i konsultingiem, globalny rynek przedmiotów kolekcjonerskich w latach 2024-2030 będzie rósł w tempie 5,5 proc. rocznie, a do 2030 r. osiągnie wartość 422,6 mld dol.
John Carcerano przez 10 lat badał azjatyckie antyki i zdobywał wiedzę potrzebną do tego, by trafnie oszacować wartość znalezionego talerza. Eksperci uważają, że osobom, które mają nadzieję odkryć ukryte skarby w sklepach z używanymi rzeczami lub na pchlich targach, posiadanie specjalistycznej wiedzy przyda się równie mocno, jak szczęście.
— Wygląda na to, że właściciel nie tylko rozpoznał wyrób, ale rozumiał, że znajdujący się na nim herb może znacząco wpłynąć na wartość kolekcjonerską — powiedziała ”Newsweekowi” Lindsey Owen, certyfikowana członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Rzeczoznawców (ISA), która regularnie wycenia dzieła sztuki, przedmioty dekoracyjne i zabytkowe meble.
Nie każdy może przeznaczyć dekadę na studiowanie antyków, ale eksperci twierdzą, że istnieją pewne sposoby na określenie, czy porcelanowy talerz może być wart więcej niż kilka dolarów.
Historyczne oznaczenia
Jednym z najłatwiejszych sposobów oceny wieku porcelany jest przyjrzenie się oznaczeniom na jej odwrocie.
— Jeśli na porcelanie widnieje napis ”Made in China” lub ”Made in Japan”, wskazuje to na jej wiek — mówi Reyne Hirsch, ekspertka w dziedzinie dzieł sztuki i właścicielka Dallas Auction Gallery w Teksasie.
Jak dodała kobieta, oznaczenie to sugeruje, iż produkt „został wyprodukowany w tych krajach w celach eksportowych po II wojnie światowej”. Wyjaśniła, że takie egzemplarze były produkowane komercyjnie i wytwarzane w tysiącach, co sprawia, że nie są one cenne.
Lindsey Owen dodała, że w datowaniu czasu powstania przedmiotu może pomóc nam znajomość historii prawa.
— Ustawa o taryfie celnej McKinleya z 1890 r. wprowadziła obowiązek oznaczania towarów importowanych krajem ich pochodzenia, ale jej egzekwowanie przez wiele lat było niekonsekwentne — powiedziała.
Znajdująca się na spodzie naczynia fraza „Made in Occupied Japan” to szczegół, który może pomóc ustalić okres, w którym powstał przedmiot — wskazuje ona na produkcję w latach 1945-1952. Owen powiedziała, że wskaźnikami wieku mogą być także oznaczenia takie jak ”Dishwasher Safe” (odnoszące się do przedmiotów, które można myć w zmywarce), które zazwyczaj będą oznaczać, że rzecz została wyprodukowana po 1955 r.
— Dzięki obfitym zasobom internetowym wiedza o identyfikacji znaków producentów staje się dostępna dla ogółu społeczeństwa — stwierdziła kobieta. — Użycie opcji „wyszukaj obraz” w wyszukiwarce często jest najszybszym i najskuteczniejszym sposobem identyfikacji znaku.
Test dźwięku
Dla tych, którzy nie mogą polegać na oznaczeniach, pomocną wskazówką może być dźwięk.
— Jedna ze sztuczek pozwalająca na identyfikację przedmiotu polega na tym, że porcelana po stuknięciu w nią paznokciem wydaje dźwięk bardziej przypominający dzwonienie niż tępy stukot, charakterystyczny dla mniej cennych materiałów ceramicznych — powiedziała Owen.
Ten prosty test pozwala odróżnić szlachetną porcelanę od materiałów gorszej jakości.
Techniki produkcji
Kluczem do namierzenia cennych antyków może być zrozumienie tego, w jaki sposób został wykonany dany przedmiot.
— Jeśli masz nadzieję na znalezienie skarbu w sklepie z rzeczami używanymi, zrozumienie technik produkcji jest niezbędne — uważa Owen. — Rozpoznawanie różnych rodzajów szkliwa czy zrozumienie specyficznych dla danego okresu sposobów dekoracji może pomóc w identyfikacji lub określeniu czasu powstania nieoznaczonych elementów, które inni mogą przeoczyć.
Tak było w przypadku chińskiego talerza znalezionego przez Johna Carcerano.
— To znalezisko było owocem zarówno wiedzy, jak i szczęścia. To oczywiste — skomentowała Owen. — Ta historia jest doskonałym przykładem tego, jak zrozumienie technik produkcji i charakterystycznych dla danego okresu sposobów dekoracji jest jednym z najcenniejszych narzędzi w identyfikacji antyków.
Złote lub srebrne wykończenia
Metaliczne wykończenie nie oznacza automatycznie, że przedmiot jest wartościowy, ostrzega Reyne Hirsch.
— Wiele osób myśli, że przedmioty, których brzegi są pomalowane na złoto lub srebrno, są na pewno cenne — przestrzega ekspertka. — W dziewięciu na 10 przypadków nie jest to prawda. Taki zabieg jest bardziej powszechny w przypadku zastawy stołowej wykonanej w latach 60. i 70.
Wzór ma znaczenie
Niektóre marki i wzory zachowują swoją wartość lepiej niż inne.
— Wedgwood, Miśnia, Drezno, Lenox itp., trzeba znać się na wzorach — powiedziała Hirsch. — Zakłady te produkują zastawy stołowe od lat. Niektóre wzory są bardziej pożądane niż inne.
Wyszukiwanie popularnych wzorów i producentów może pomóc w określeniu tego, czy talerz jest przedmiotem kolekcjonerskim, czy też produkowanym masowo.
Stan jest kluczowy
Nawet jeśli talerz wydaje się rzadkim antykiem, główną rolę w ocenie wartości odgrywa jego stan.
— Podobnie jak w przypadku wielu innych przedmiotów kolekcjonerskich, stan odgrywa ogromną rolę w wycenie — powiedziała Hirsch. — Jeśli ceramika ma pęknięcia i odpryski, jej wartość może spaść o 10-15 proc. w stosunku do tego, ile byłaby warta w stanie idealnym.
Jak dodała, istnieją rzadkie przypadki, w których uszkodzenia nie wpływają znacząco na wartość, ale w większości takich sytuacji jest ona znacznie obniżona.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.