Początek listopada to czas zadumy i zwolnienia. Podczas Wszystkich Świętych i Dnia Zadusznego wspominamy i żegnamy się ze zmarłymi.
1 listopada. Dzień Wszystkich Świętych
W ciągu minionego roku odeszło od nas wiele znanych i cenionych postaci ze świata nauki, kultury, sportu czy polityki. Wśród nich znaleźli się m.in.: papież Franciszek, Stanisław Tym, gen. Waldemar Skrzypczak, Joanna Kołaczkowska, David Lynch, Jimmy Carter oraz Barbara Rylska. Nie sposób wymienić ich wszystkich.
W galerii zdjęć wspominamy tych, których pożegnaliśmy w minionym roku:
Quincy Jones (1933-2024), zmarły 3 listopada – amerykański producent muzyczny oraz muzyk jazzowy. Współpracował z m.in.: Michaelem Jacksonem, Frankiem Sinatrą, Rayem Charlesem oraz Donną Summer.Tom CooperGetty Images
Jan Furtok (1962-2024), zmarły 26 listopada – piłkarz występujący na pozycji napastnika. Były reprezentant Polski, uczestnik mistrzostw świata w piłce nożnej w 1986 roku.Dawid ChalimoniukAgencja Wyborcza
Ryszard Poznakowski (1946-2024), zmarły 1 grudnia – multiinstrumentalista, kompozytor oraz aranżer. Występował w zespołach Czerwono-Czarni oraz Trubadurzy.Tadeusz WypychReporter
Lucjan Brychczy (1934-2024), zmarły 2 grudnia – piłkarz oraz trener. Były reprezentant Polski. Uczestnik Igrzysk Olimpijskich w 1960 roku. Przez blisko 70 lat związany z Legią Warszawa.Adam StępieńAgencja Wyborcza
Stanisław Tym (1937-2024), zmarły 6 grudnia – aktor teatralny, telewizyjny i filmowy, satyryk, reżyser i literat. Wystąpił w m.in.: „Rejsie”, „Misiu” oraz „Czterdziestolatku”.Wojciech SurdzielAgencja Wyborcza
Jimmy Carter (1924-2024), zmarły 29 grudnia – amerykański polityk oraz działacz Partii Demokratycznej. Był 39. prezydentem Stanów Zjednoczonych. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla.Scott CunninghamGetty Images
Piotr Pytlakowski (1951-2025), zmarły 31 grudnia – dziennikarz śledczy, autor książek i scenarzysta. Od lat 90. związany z redakcją “Polityki”. Laureat nagrody Grand Press w kategorii „dziennikarstwo śledcze”.Krystian MajAgencja FORUM
Jean-Marie Le Pen (1928-2025), zmarły 7 stycznia – francuski polityk, historyczny lider skrajnej prawicy we Francji. Założyciel i przywódca Frontu Narodowego. Przez siedem kadencji zasiadał w Parlamencie Europejskim.JOEL SAGETAFP
Longin Pastusiak (1935-2025), zmarły 10 stycznia – polityk, historyk, politolog i amerykanista. Były marszałek Senatu. Został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.Jacek Szydlowski Agencja FORUM
Barbara Rylska (1936-2025), zmarła 11 stycznia – aktorka teatralna i filmowa. Pięciokrotna laureatka Złotych i Srebrnych Masek w plebiscycie Expressu Wieczornego. Najbardziej znana z roli żony „wiecznego” dyrektora w filmie „Poszukiwany, poszukiwana”.Marcin MichalskiAgencja FORUM
Stanisław Brudny (1930-2025), zmarły 13 stycznia – aktor teatralny, filmowy i dubbingowy. Wystąpił w ponad 160 rolach w spektaklach wielu reżyserów. W 1971 roku odznaczony Srebrną Maską w plebiscycie Expressu Wieczornego.Wojciech StrozykReporter
David Lynch (1946-2025), zmarły 15 stycznia – amerykański aktor, reżyser, producent i scenarzysta filmowy oraz muzyk. Najbardziej znany z reżyserii filmów „Mulholland Drive”, „Blue Velvet” czy serialu „Miasteczko Twin Peaks”.Ernesto S. RuscioGetty Images
Marian Turski (1926-2025), zmarły 18 lutego – historyk oraz dziennikarz. Więzień Auschwitz-Birkenau. Przez lata działał na rzecz trudnej pamięci o niemieckich nazistowskich zbrodniach okresu II wojny światowej.Artur SzczepanskiReporter
Michelle Trachtenberg (1985-2025), zmarła 26 lutego – amerykańska aktorka. Karierę aktorską rozpoczęła jako jedenastolatka występując w tytułowej roli w filmie „Harriet szpieg”. Najbardziej znana z roli w serialu „Plotkara”.Xavier Collin/Image Press Agency / BACKGRIDAgencja FORUM
Gene Hackman (1930-2025), zmarły 27 lutego – amerykański aktor filmowy, teatralny i telewizyjny oraz pisarz. Dwukrotny zdobywca Oscara – za role we „Francuskim łączniku” oraz „Bez przebaczenia”.Vera AndersonGetty Images
George Foreman (1949-2025), zmarły 21 marca – legendarny amerykański pięściarz i pastor. Dwukrotny zawodowy mistrz świata wagi ciężkiej i mistrz olimpijski z 1968 roku z Meksyku.VarietyVariety
Richard Chamberlain (1934-2025), zmarły 29 marca – amerykański aktor filmowy, telewizyjny oraz teatralny, piosenkarz. Jego kariera trwała ponad 60 lat. Trzykrotny zdobywca Złotego Globu, wielokrotnie nominowany do nagrody Emmy.Jason LaVerisGetty Images
Val Kilmer (1959-2025), zmarły 1 kwietnia – amerykański aktor i producent filmowy. Znany przede wszystkim z „Top Gun” oraz „Batman Forever”.C FlaniganGetty Images
Leo Beenhakker (1942-2025), zmarły 10 kwietnia – holenderski piłkarz i trener. Przez trzy lata był selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski. Drużyna, którą prowadził, wywalczyła awans do mistrzostw Europy.VI-ImagesGetty Images
Mario Vargas Llosa (1936-2025), zmarły 13 kwietnia – peruwiański pisarz, dziennikarz, myśliciel oraz polityk. W 2010 roku został uhonorowany Literacką Nagrodą Nobla.Europa Press NewsGetty Images
Jadwiga Jankowska-Cieślak (1951-2025), zmarła 15 kwietnia – aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Wielokrotnie nagradzana i odznaczana m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, czy złotym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Laureatka Polskiej Nagrody Filmowej Orły oraz dwukrotna zdobywczyni Złotych Lwów.Piotr KamionkaReporter
Papież Franciszek (1936-2025) właśc. Jorge Mario Bergoglio, zmarły 21 kwietnia – argentyński duchowny i jezuita, 266. biskup Rzymu i 8. suweren Państwa Watykańskiego w latach 2013-2025.Giulio OrigliaGetty Images
Michał „Joka” Marten (1977-2025), zmarły 2 maja – raper i autor tekstów, członek zespołu Kaliber 44. Laureat polskiej nagrody muzycznej FryderykJACEK KOSLICKI Agencja FORUM
Ewa Dałkowska (1947-2025), zmarła 8 czerwca – aktorka teatralna, radiowa i filmowa. Współtwórczyni niezależnego Teatru Domowego w czasie stanu wojennego. Wystąpiła w ponad 50 filmach fabularnych i serialach. Laureatka wielu nagród i odznaczeń, takich jak Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia PolskiKrystian MajAgencja FORUM
Michael Madsen (1957-2025), zmarły 3 lipca – amerykański aktor, producent i reżyser filmowy i telewizyjny, także scenarzysta, poeta i fotograf. Znany m.in. z filmów Quentina Tarantino Kevin Winter / StaffGetty Images
Tadeusz Rolke (1929-2025), zmarły 14 lipca – fotograf, wykładowca uniwersytecki, współzałożyciel wydawnictwa „edition.fotoTAPETA”, autor wielu publikacji, członek Szarych Szeregów, uczestnik powstania warszawskiego. Wielokrotnie nagradzany i odznaczany m.in. Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia PolskiJacek LagowskiAgencja FORUM
Joanna Kołaczkowska (1966-2025), zmarła 17 lipca – aktorka kabaretowa i teatralna, autorka tekstów i prezenterka radiowa. Pośmiertnie uhonorowana Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.Artur Rakowski/ArtServiceAgencja FORUM
Gen. Waldemar Skrzypczak (1956-2025), zmarły 21 lipca – wojskowy, oficer dyplomowany wojsk pancernych, generał broni Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W latach 2006-2009 dowódca Wojsk Lądowych oraz Wielonarodowej Dywizji Centrum-Południe w Iraku. Wielokrotnie odznaczany m.in. Gwiazdą Iraku, Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.Piotr KamionkaReporter
Ozzy Osbourne (1948-2025), właśc. John Michael Osbourne, zmarły 22 lipca – brytyjski piosenkarz, muzyk i autor tekstów. Znany z kariery solowej oraz jako wieloletni wokalista heavymetalowego zespołu Black Sabbath. Zdobywca pięciu nagród Grammy. W 2024 roku został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.KEVIN WINTER / GETTY IMAGES NORTH AMERICAAFP
Jerzy Dziewulski (1943-2025), zmarły 11 sierpnia – policjant, antyterrorysta i polityk. Kierownik działań służb podczas kilkunastu prób porwań samolotów pasażerskich. Jeden z dowódców operacji „Most” w latach 1990-1992. Doradca prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego do spraw bezpieczeństwa w latach 1996-1997. Poseł na Sejm I, II, III i IV kadencji z ramienia takich ugrupowań jak Polska Partia Przyjaciół Piwa oraz SLD.Maciej LuczniewskiReporter
Józef Kowalczyk (1938-2025), zmarły 20 sierpnia – duchowny, nuncjusz apostolski w Polsce w latach 1989-2010, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski w latach 2010-2014. Wielokrotnie odznaczany m.in. Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.Jacek DominskiReporter
Stanisław „Soyka” Sojka (1959-2025), zmarły 21 sierpnia – wokalista jazzowy i popowy, pianista, gitarzysta, skrzypek, kompozytor, aranżer. Odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.JACEK KOSLICKI Agencja FORUM
Maciej Krakowian (1990-2025), zmarły 28 sierpnia – pilot wojskowy i pokazowy, instruktor 6 eskadry lotniczej, major Wojska Polskiego. Pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika oraz odznaczony Lotniczym Krzyżem Zasługi.Krzysztof KuczykAgencja FORUM
Giorgio Armani (1934-2025), zmarły 4 września – włoski projektant mody oraz współzałożyciel przedsiębiorstwa Giorgio Armani S.p.A. Wielokrotnie nagradzany i odznaczany m.in. Orderem Zasługi Republiki Włoskiej.Stephane Cardinale – CorbisGetty Images
Katarzyna Stoparczyk (1970-2025) – zmarła 5 września – dziennikarka radiowa i telewizyjna związana z Programem Trzecim Polskiego Radia. Zginęła w wypadku samochodowym. Uhonorowana tytułem Mistrz Mowy Polskiej.Wojciech StrozykReporter
Robert Redford (1936-2025) zmarły 16 września – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy. Wielokrotnie nominowany do Oscara, zdobywca tej nagrody jako reżyser filmu „Zwyczajni ludzie” oraz Oscara honorowego za całokształt twórczości. Odznaczony Prezydenckim Medalem Wolności.Vera AndersonGetty Images
Claudia Cardinale (1938-2025), zmarła 23 września – włoska aktorka filmowa i piosenkarka. Uznawana za jedną z największych gwiazd włoskiego kina. Obsadzona w 175 filmach, m.in. w „Różowej panterze”, „Ucieczce na Atenę” oraz „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”. Zdobywczyni wielu nagród takich jak Honorowy Złoty Lew na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Wielokrotnie odznaczana.Jacopo RauleGetty Images
Adam Strzembosz (1930-2025), zmarły 10 października – sędzia, profesor nauk prawnych oraz nauczyciel akademicki i działacz opozycyjny. Były wiceminister sprawiedliwości, pierwszy prezes Sądu Najwyższego oraz szef Krajowej Rady Sądownictwa. Członek Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” przy Lechu Wałęsie. Wielokrotnie nagradzany i odznaczany. Kawaler Orderu Orła Białego.Pawel WodzynskiEast News
Diane Keaton (1946-2025), zmarła 11 października – amerykańska aktorka, reżyserka i producentka filmowa. Laureatka Oscara, nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej i dwóch Złotych Globów. W 2017 uhonorowana nagrodą Amerykańskiego Instytutu Filmowego za całokształt twórczości.AMY SUSSMAN / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / GETTY IMAGESAFP
Elżbieta Pendercka (1947-2025), zmarła 31 października – działaczka kulturalna, wdowa po kompozytorze Krzysztofie Pendereckim.Rafał GuzPAP
Wszystkich Świętych 2025. 1 i 2 listopada
Według tradycji Kościoła Katolickiego, 1 listopada, w dzień Wszystkich Świętych czcimy chrześcijan, którzy zostali zbawieni. W tym dniu wspominamy również swoich zmarłych bliskich, wybierając się na ich groby, choć Dzień Zaduszny w istocie wypada dzień później – 2 listopada.
Wszystkich Świętych jest dniem ustawowo wolnym od pracy i szkoły. W Kościele katolickim jest to święto nakazane, co oznacza, że w ten dzień wierni mają obowiązek uczestniczyć w mszy świętej.
