Ta arogancka wystawa jest jak kij w mrowisko. Justyna Grodecka szokuje i drażni bezpardonową oryginalnością.

„Żyjemy za życia Justyny Grodeckiej. Szanujmy nasz przywilej.”

Skrajnie mocna, bezkompromisowa, bezpardonowa, wybitnie arogancka, miażdżąco inteligentna, dominująco atrakcyjna, „radykalnie autorska” – tak opisywana jest wystawa Justyny Grodeckiej na stronie projektu QUEENJUSTYNAGRODECKATHECOPYRIGHTED.PL, gdzie wciąż jest dostępna do obejrzenia w zdigitalizowanej wersji. Stacjonarną wystawę można było obejrzeć przez 3 dni pod koniec października na Mysiej 3 w Warszawie, przy Skwerze Wolności Słowa, czyli tam, gdzie mieściła się kiedyś Siedziba Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk – Cenzura. Wystawa ma 3 tytuły, stosowane zamiennie: „JUSTYNA GRODECKA: CHCESZ BYĆ MNĄ, ALE GDYBYŚ BYŁ JAK JA, NIE CHCIAŁBYŚ BYĆ NIKIM INNYM.”, „JUSTYNA GRODECKA: KAŻDY PRAGNIE MOJEJ WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ”, „JUSTYNA GRODECKA: MOJE EGO WIĘKSZE OD TWOJEGO MAŁEGO”. Miejsce wystawy, powtarzające się liczby, liczne alegorie i przewrotna gra słów – wygląda na to, że nic w tym projekcie nie jest przypadkowe.

Projekt zawiera między innymi imponujące mistrzostwem wykonania malarstwo olejne Justyny Grodeckiej, a także video, fotografie i utwory pisane. Dzieła Grodeckiej są przesycone błyskotliwym poczuciem humoru. Używa gier słownych, alegorii i ciętego języka, który tnie jak brzytwa z chirurgiczną precyzją. Jej teksty są dosadne, odważne i konfrontacyjnie nastawione do odbiorcy. Przekaz jej dzieł można odbierać jako wyjątkowo inteligentne i zręczne wbijanie szpilek, finezyjne wsadzanie kija w mrowisko, a nawet czasami… ciskanie pejczem. Grodecka, bez wątpienia jest osobowością dominującą i wyrazistą. To przekłada się nie tylko na jej sztukę, ale nawet na głośny sposób, w jakim prezentowane są jej utwory. Przestrzeń wystawy wręcz pochłania i zakrzykuje odbiorcę. Nietrudno sobie wyobrazić, jak wyglądałaby dyskusja z Grodecką. Lepiej nawet takiej „pyskówki” nie zaczynać.

„Nigdy nie jestem pasywno agresywna, zawsze jestem aktywna” – żartuje Justyna Grodecka.

„Kogoś takiego jak Justyna Grodecka spotyka się maksymalnie raz w życiu.”

Dzieła w projekcie mają charakter autobiograficzny i nawiązują do śmiertelnie poważnych historii, jak również zabawnych, wręcz kuriozalnych historyjek z życia Justyny Grodeckiej. Głównym motywem jest pochwała „oryginalności”, postawy twórczej i krytyka naśladownictwa, postawy odtwórczej, nie tylko w twórczości artystycznej, ale także, ogólnie, w życiu człowieka. Inspiracją są też jej przykre doświadczenia związane z naruszaniem jej praw autorskich i kradzieżą jej własności intelektualnej. Z tego wynikły takie dzieła jak na przykład „KAŻDY PRAGNIE MOJEJ WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ”, czy mocny tekst „JUSTYNA GRODECKA TM: INSTRUKCJA KROK PO KROKU ODTWORZENIA MOJEJ OSOBOWOŚCI DLA ZŁODZIEI MOJEJ TOŻSAMOŚCI”. Projekt ma na celu uwrażliwienie odbiorców na tematykę własności intelektualnej i przede wszystkim zachęcenie do przybierania w życiu postawy oryginalnej i twórczej – w szerokim rozumieniu tych słów. Grodecka uważa, że bycie oryginalnym twórcą, zaczyna się od bycia oryginalnym człowiekiem, czyli postępowania w zgodzie ze sobą, życia zgodnie z własną wizją, niezależnie od tego co narzucają nam oczekiwania społeczne, obyczaje i przyjęte „normy”. To co „normalne” nie jest synonimem tego co „najlepsze”. To co „normalne” częściej można utożsamiać ze średnią, czyli prędzej z tym co „przeciętne”, a nie tym co „wybitne”. Bo „wybitność” z definicji, wybija się ponad normę, dlatego nie można powiedzieć, że jest czymś normalnym, a jednak nie da się zaprzeczyć, że jest czymś najlepszym.

Wielokrotnie przewijającym się motywem jest pewność siebie i wszystkie jej pejoratywne odpowiedniki słowne. Grodecka używa słów, które wielokrotnie w życiu usłyszała na swój temat jako zarzut i przejmuje nad nimi kontrolę. To co miało być wyzwiskami pod jej adresem, ona wykorzystuje jako język, którym opisuje się sama. Grodecka pogodziła się z tym, że „arogancja”, „buta”, „pycha”, „zuchwałość” rzeczywiście adekwatnie opisują jej osobowość i przestaje się tego wypierać, wręcz przeciwnie, nie ukrywa już, że to co było wobec niej kierowane jako oskarżenia, krytyka, a nawet hejt, ona zawsze interpretowała jako komplement.

„Nawet mój podpis bywa uważany za arogancki. Mój podpis budzi kontrowersje. Kto by pomyślał, że nawet podpisywanie się pod własną pracą może wzbudzać zawiść? Kto by pomyślał, że da się „przechwalać” swoim autorstwem? Ludzie naprawdę zazdroszczą absolutnie wszystkiego. Co jeszcze? Byłam świadkiem już chyba każdego możliwego powodu do zazdrości. Ludzie są w tym bardzo kreatywni, w znajdowaniu wymyślnych powodów do zawiści. Szkoda, że w innych kwestiach nie stawiają na twórcze pomysły i oryginalność. Z tego wynika, marnują swoją energię na odczuwanie zawiści i nie wystarcza im już determinacji na bardziej konstruktywne cele. Doba ma tylko 24h.” – mówi Justyna Grodecka – „Moja praca, często stanowi inspirację dla innych. Bycie naśladowanym to naturalna konsekwencja bycia dobrym w danej dziedzinie, trzeba się z tym poniekąd pogodzić, ale nadal należy pilnować swoich praw. Im wyżej jesteś, tym więcej osób chce być na twoim miejscu. Jeśli nie podpiszesz się wyraźnie pod efektami swojej pracy, zrobi to ktoś inny – ktoś inny podpisze się pod efektami twojej pracy. To całkiem uniwersalna prawda o świecie, nie tylko sztuki to przecież dotyczy.”