Korea Północna modernizuje i rozbudowuje jeden ze swoich głównych ośrodków nuklearnych w Jongbjon — wynika ze zdjęć satelitarnych. Eksperci twierdzą, że w ciągu roku może przeprowadzić test atomowy.
- Newsweek w pakiecie Onet Premium
Dziękujemy, że czytasz „Newsweeka”
Foto: Newsweek
Mimo blisko dwóch dekad sankcji nałożonych na Koreę Płn. przez Organizację Narodów Zjednoczonych kraj ten kontynuuje testy rakiet balistycznych i jest dziś w stanie wystrzelić broń jądrową za pomocą wielu różnych systemów przenoszenia, w tym międzykontynentalnych pocisków balistycznych, które są w stanie dolecieć do Stanów Zjednoczonych.
Eksperci twierdzą, że Pjongjang prawdopodobnie posiada wystarczającą ilość wysoko wzbogaconego materiału nuklearnego do budowy nawet 90 bomb atomowych. Uważa się też, że do tej pory zmontował już 50 sztuk broni jądrowej.
90 bomb atomowych Korei Północnej
Według analityków z prowadzonego przez organizację non-profit Stimson Center projektu 38 North ze zdjęć satelitarnych wynika, że w ciągu ostatnich dwóch miesięcy Korea Północna rozszerzyła budowę w ośrodku nuklearnym Jongbjon, na północ od Pjongjangu. To jedyne miejsce w Korei Północnej, w którym produkuje się pluton. Teren przecina rzeka Kuryong, której wody Koreańczycy wykorzystują do chłodzenia niektórych reaktorów jądrowych obiektu. Obserwatorzy twierdzą, że Korea Północna buduje tam eksperymentalny reaktor lekkowodny, który nie został jeszcze uruchomiony.
— Jongbjon ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju nuklearnego Korei Północnej — mówi „Newsweekowi” William Alberque, były szef natowskiego centrum nierozprzestrzeniania broni jądrowej, obecnie związany z organizacją non-profit Pacific Forum. — To rdzeń ich całego programu — dodał.
Analitycy z 38 North stwierdzili, że podejrzany zakład wzbogacania uranu w Jongbjon jest aktywny od początku 2025 r. Jak mówiAlberque, w Jongbjon przebywali najwyżsi rangą północnokoreańscy naukowcy nuklearni, a produkowany tam pluton może być wykorzystywany wraz ze wzbogaconym uranem do produkcji znacznie potężniejszych bomb jądrowych.
Rafael Grossi, szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), przyznał w czerwcu, że jego organizacja monitoruje budowę nowego budynku w Jongbjon podobnego do zakładu wzbogacania uranu Kangson, innego ośrodka w pobliżu Pjongjangu. Istnienie zakładu Kangson zostało ujawnione w 2018 r.
Z kolei eksperci z Middlebury Institute of International Studies w Monterey stwierdzili na początku tego roku, że nowy obiekt w Jongbjon ma halę otoczoną biurami i prawdopodobnie będzie zawierał wirówki. Do czerwca nad zakładem został ukończony dach, a do końca października powstały dwa budynki pomocnicze. Zdjęcia satelitarne pokazują również, że dobudowano wiatę dla pojazdów, a zamknięty korytarz łączy teraz ten budynek z budynkiem głównym.
Jak wynika z analizy, od września w pobliżu głównego budynku podejrzanego zakładu wzbogacania uranu zainstalowano sześć wymienników ciepła niezbędnych do chłodzenia wirówek, a także kontynuowano prace nad składowiskiem odpadów radioaktywnych. Kolejne zmiany zaobserwowano w innych miejscach zakładu w Jongbjon — chodzi o prace mające na celu wzmocnienie tamy na terenie zakładu.
— Niezadeklarowane zakłady wzbogacania uranu w Kangson i Jongbjon budzą poważne obawy — powiedział Grossi.
Szef MAEA dodał, że nie ma dowodów na poważne zmiany w północnokoreańskim ośrodku testowym Punggye-ri w północno-wschodniej części kraju, ale obszar ten „pozostaje przygotowany do przeprowadzenia testu jądrowego”.
Broń nuklearna z pomocą Rosji
Pjongjang rozpoczął swoją ścieżkę nuklearną z pomocą ówczesnego Związku Radzieckiego pod koniec lat 50. XX w., wkrótce po zakończeniu trzyletniej wojny koreańskiej. Według ekspertów w kolejnych latach ONZ Korea Północna zbudowała kilka obiektów w Jongbjon.
MAEA rozpoczęła inspekcję północnokoreańskich obiektów nuklearnych na początku lat 90. XX w. Szybko znalazła niespójności w materiałach nuklearnych zadeklarowanych przez Pjongjang, a północnokoreańscy urzędnicy zablokowali dostęp do miejsc związanych z odpadami nuklearnymi.
Agencja przez lata miała burzliwe stosunki z Pjongjangiem w związku z jego obiektami nuklearnymi i twierdziła, że nigdy nie uzyskała pełnego obrazu programu nuklearnego. W 2006 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ nałożyła na Koreę Północną sankcje w związku z jej programem rakietowym i nuklearnym. Obserwatorzy uważają, że Rosja pomaga Korei Północnej w rozwoju broni. W zeszłym roku Pjongjang wysłał tysiące żołnierzy do rosyjskiego regionu Kurska, gdzie walczyli z wojskami ukraińskimi, które latem 2024 r. zajęły kawałek ziemi wokół granicy.
Pjongjang i Moskwa podpisały strategiczne partnerstwo w czerwcu 2024 r., co zwiększyło obawy Zachodu dotyczące możliwego dzielenia się przez Rosję technologią nuklearną. Umowa sygnalizowała znacznie głębszą współpracę między oboma krajami i prawdopodobnie znacznie zwiększyła wiedzę nuklearną Pjongjangu.
Test nuklearny Korei Płn. w ciągu roku
Alberque twierdzi, że aby pochwalić się swoimi postępami, w ciągu roku Korea Północna może przeprowadzić test nuklearny porównywalny z ostatnim testem nuklearnym Chin w 1996 r.
Najwyższy przywódca Korei Północnej Kim Dzong Un powiedział podczas styczniowej wycieczki po jednym z zamkniętych ośrodków nuklearnych w kraju, że 2025 r. był „kluczowym” dla programów zbrojeniowych kraju i zapowiedział, że Pjongjang wzmocni swoje siły nuklearne. Dodał, że jego naukowcy osiągnęli „niezwykłe sukcesy” w produkcji materiałów jądrowych klasy zbrojeniowej.
Wysiłki dyplomatyczne mające na celu ograniczenie północnokoreańskiego programu nuklearnego i rakietowego nie przynoszą rezultatów. Szczyt między prezydentem USA Donaldem Trumpem a Kim Dzong Unem podczas pierwszej kadencji Trumpa zakończył się fiaskiem i chociaż Trump wyraził chęć wznowienia dialogu z Pjongjangiem, północnokoreańscy urzędnicy jak dotąd wydawali się obojętni na propozycje spotkania i odrzucali nowe próby ocieplenia stosunków ze strony rządu Korei Południowej.