Najnowsze badanie ujawniło, że wbrew powszechnemu przekonaniu, koty domowe wcale nie były pierwszymi zwierzętami, które ludzie zaprosili do swoich domów. Naukowcy odkryli, że pewien gatunek, znany jako kot lamparci, mógł żyć u boku ludzi nawet 3500 lat wcześniej.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Odkrycia dokonał zespół międzynarodowych naukowców, który dokładnie prześledził wspólną historię kotów i ludzi oraz pojawienie się kotów domowych w Azji Wschodniej. W tym celu poddano analizie 22 zestawy kości wydobytych na terenie Chin. Najstarsze z nich datuje się na nawet 5000 lat wstecz. Analiza starożytnego DNA ujawniła, że koty lamparcie pojawiły się w środowiskach wywodzących się od człowieka co najmniej 5400 lat temu i przetrwały tam do 150 r. n.e.
„Analiza filogenetyczna genomów mitochondrialnych z 22 starożytnych okazów w połączeniu z datowaniem radiowęglowym ujawniła, że sześć z siedmiu szczątków kotów znalezionych na chińskich stanowiskach archeologicznych to koty lamparcie” – napisali naukowcy w swoim artykule.
Zespół przytoczył także dowody sugerujące, że koty lamparcie mogły wejść w komensalizm z ludźmi za czasów starożytnych Chin, gdzie w środowiskach zmodyfikowanych przez człowieka od okresu neolitu żerowały na małych gryzoniach. Naukowcy twierdzą, że ludzie mogli również wykorzystywać obecność dzikich kotów na swoich farmach w celu zwalczania szkodników. W starożytnej chińskiej sztuce, koty lamparcie przedstawiane były jako zwierzęta z okrągłymi plamami.
Odżywianie się pożywieniem pochodzącym ze środowisk ludzkich było dla kotów lamparcich korzystne, co potencjalnie mogło inicjować proces udomowienia. Badanie wykazało jednak, że pomiędzy czasami kotów lamparcich a pojawieniem się kotów domowych minęło wiele lat.
„Co ciekawe, zniknięcie kotów lamparcich zbiega się w czasie z burzliwą erą po upadku dynastii Han i poprzedzającą powstanie dynastii Tang. Okres ten charakteryzował się chłodniejszymi, suchymi warunkami, spadkiem plonów rolnych, niepokojem społecznym i trwającym 400 lat kurczeniem się populacji” – czytamy w artykule.
Według badań, pierwszy przypadek kota domowego w Chinach (datowany między 706 a 883 r. n. e.), zrekonstruowany jako w pełni lub częściowo biały, został odnotowany w Shaanxi w czasach dynastii Tang.
Analiza genomiczna łącząca 130 okazów współczesnych, jak i starożytnych kotów euroazjatyckich sugerowała, że chińskie koty domowe pochodziły w Lewantu – ten historyczny termin określa region wzdłuż wschodniej części Morza Śródziemnego. Zakładała ona również, że zwierzęta te rozprzestrzeniały się za pośrednictwem kupców podróżujących przez sieć starożytnych dróg handlowych Jedwabnego Szlaku.
Zapisy historyczne wskazują, że z początku koty domowe były uważane za egzotyczne zwierzęta i prawdopodobnie trzymane wśród starożytnej chińskiej elity, co według zespołu może tłumaczyć ich stosunkowo niedawne przyjęcie w Chinach. Zarówno koty domowe, jak i lamparcie zamieszkiwały starożytne osady w sposób niezależny. Oba gatunki podążały różnymi ścieżkami, jednak tylko koty domowe zostały w pełni udomowione i przyjęte na całym świecie.
Odniesienie
Han, Y., Hu, S., Liu, K., Xu, X., Li, Z., Doherty, S., Jamieson, A. E., Manin, A., Martins, S. G., Yang, M., Yu, C., Wang, J., Wu, Z., Chen, C., Han, S., Lu, D., Peng, L., Wu, X., Fan, W., Cai, Q., … Luo, S.-J. (2026). The late arrival of domestic cats in China via the Silk Road after 3,500 years of human-leopard cat commensalism. Cell Genomics, 6.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.