Wdychanie oparów pochodzących z e-papierosów — nawet jeżeli jesteśmy palaczami biernymi — może prowadzić do uszkodzenia tkanek płuc. Takie ostrzeżenie płynie z najnowszego badania naukowców z University of California Riverside. Zespół odkrył, że aerozole z e-papierosów zawierają drobne cząstki metali oraz silnie reaktywne związki, które wspólnie tworzą szkodliwe wolne rodniki.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
— Nasze badanie pokazuje, że chemiczna mieszanka nanocząstek metali i reaktywnych nadtlenków w aerozolach z e-papierosów tworzy unikalny profil zagrożeń dla zdrowia układu oddechowego — powiedziała dr Ying-Hsuan Lin, autorka artykułu i specjalistka z zakresu nauk o środowisku.
Jak dodała, wyniki te podkreślają, że „bierne wdychanie oparów z e-papierosów także może być szkodliwe”. Wcześniejsze badania wykazały, że opary wydzielane przez e-papierosy zawierają lotne związki organiczne, które w reakcji z ozonem obecnym we wnętrzach pomieszczeń tworzą nowe związki chemiczne, takie jak np. nadtlenki. Płyny do e-papierosów i wydychane przez palaczy chmury często zawierają metale ciężkie oraz inne metale, które mogą wchodzić z tymi nadtlenkami w reakcje, prowadząc do powstawania szkodliwych związków, takich jak wolne rodniki.
Aby móc ocenić, jaki wpływ na zdrowie mogą mieć biernie wdychane opary z e-papierosów, Lin wraz z zespołem postanowiła zbadać, jak ozon obecny w pomieszczeniach wpływa na skład metali i nadtlenków w tych aerozolach. Do swoich badań naukowcy przygotowali zwykły płyn do e-papierosów, który nie zawierał nikotyny i miał tylko jeden składnik zapachowy o kwiatowym aromacie. Następnie płyn ten został umieszczony w dwóch różnych e-papierosach i był wypuszczany do zamkniętej komory wypełnionej powietrzem z dodatkiem ozonu. Po pozostawieniu aerozoli na 90 minut, zespół pobrał próbki z komory do analizy.
Analiza wyników wykazała, że cząsteczki aerozolu uwalniane z obu urządzeń zawierały jony żelaza, aluminium i cynku, a także śladowe ilości metali ciężkich, w tym arsenu, cyny i ołowiu. W obu przypadkach aerozole zawierały podobne ilości nadtlenków. Zespół zauważył jednak, że mniejsze, tzw. ultradrobne cząsteczki, zawierały wyższy procent metali i związków nadtlenkowych.
Naukowcy postanowili sprawdzić również, co dzieje się, gdy aerozole z e-papierosów wchodzą w reakcję z wilgotnym środowiskiem — takim, jakie występuje wewnątrz płuc. W tym celu umieścili próbki w wodnym roztworze. Ich analiza ponownie potwierdziła, że aerozole prowadziły do powstawania wolnych rodników, przy czym ultradrobne cząsteczki produkowały ich nawet ok. 100 razy więcej w przeliczeniu na masę, niż cząstki większe.
Badacze podkreślili, że biorąc pod uwagę fakt, iż ultradrobne cząsteczki potrafią przenikać głęboko do płuc oraz docierać do wrażliwych, pokrytych płynem pęcherzyków płucnych — czyli miejsc, gdzie krew wymienia dwutlenek węgla na tlen — aerozole zawarte w płynach do e-papierosów mogą uszkadzać tkanki płuc. Zespół dodał, że szczególnie narażone mogą być osoby z już istniejącymi schorzeniami dróg oddechowych, takimi jak przewlekła obturacyjna choroba płuc lub astma.
Naukowcy zaznaczyli, że badanie przeprowadzono w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych oraz przy użyciu uproszczonego płynu do e-papierosów. W związku z tym potrzebne są dalsze badania — zarówno w rzeczywistych warunkach domowych, jak i z użyciem płynów do e-papierosów dostępnych na rynku.
Odniesienie
Woo, W., Tian, L., Diamond, C., Lum, M., Lyons, T., & Lin, Y.-H. (2026). Interplay of Metals and Organics in E-Cigarette Aerosols Enhances the Production of Reactive Oxygen Species within Ultrafine Particles: Implications for Passive Vaping Exposures. Environmental Science & Technology, 60(1), 949—958.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.